divan kebir 7. cilt tm

Download Divan kebir 7. cilt tm

If you can't read please download the document

Post on 05-Aug-2015

230 views

Category:

Education

11 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

1. KLTR BAKANLII YAYINLARI/1389 Klasik Trk Eserleri Dizisil17 MEVLN CELLEDDN DVN-I KEBR VII Hazrlyan Abdlbki GLPINARLI IUU2-00 III 2. Kltr Bakanl 1992-ANKARA ISBN-975-17-0998-9 (Takm) ISBN-975-17-1005-7 Kapak Dzeni / Memik KAYAOGLU Yaymlar Dairesi Bakanl'nm 26.8.1992 tarih ve 928.0-1856 sayl makam onay le birinci defa olarak 5.000 adet bastrlacaktr. Anadolu ntuersttesl Basmevi-ESKlEHtR 3. nsanln geirdii byk Dnmlerin, elde ettii deerlerin arkasnda iki kavram yer almaktadr. "KTAP" ve "OKUMA". Hangi alanda olursa olsun somut, yapc, ulusal ve evrensel zelliklere sahip olumlu sonularn elde edilmesi ancak dncenin retilmesi ile olanakldr. 20. yzyl geride brakmamza ok az bir srenin kald gnmzde, bu iki kavram grselliin snrtanmaz etkinlii ve gc ile sava verir haldedir. Ne var ki iletiimin teknolojik gelimelerle deien trleri yannda bu iki kavram, insanlara zg haz duygusu nedeniyle zelliini ve nemini her zaman koruyacaktr. Dn olduu gibi, bugn de gelecekte de "OKUMAK" ve "YAZMAK" insanolunun gnlk davranlar arasnda yer alacak, insanlar dnce retip, kendini yenilemek abasndan vazgemeyeceklerdir. Btn iyi niyetimiz ve abalarmza ramen yazl bilgi, yazl kltr birikimi, grsel bilgi edinme yollarnn oalmasyla nemli darboazlara itilmektedir. zellikle televizyonun elinde bulundurduu kolay eriebilirlik gc zaten okuma ve yazma alkanl az olan insanmz iin, ok nemli bu iki kavram asndan tehlike gibi grnmektedir. Karamsar olmamza gerek yok. Ayn televizyon sinema sanatmn da gerilemesine neden olmad m? stelik bu "olumsuz" gelimeler okuma alkanlnn yaygn, yazl kltr birikiminin geni olduu Batl toplumlarda da yaanmtr, yaanmaktadr. Soruna zellikle bu adan baklrsa, Trkiye' nin karsnda duran kmazn, ya da almas gereken engelin biraz daha farkl olduu grlebilir. O da, Batnn yazl kltr birikimini belli bir dzeye getirdikten sonra grsel kltre onun zorlamasyla getii u sralarda, Trkiye' nin ayn olguyu, yazl kltrn henz oluturmadan yaamaya balam olmasdr. Asl stnde dnlmesi gereken, asl zm bulunmas gereken sorun budur... Byle bir zm aray, hi kukusuz, kitaba toplum iinde gerek nitelik, gerekse nicelik asndan daha yaygn bir yer verilmesini bir n koul olarak sunar. V 4. # Oysa, tam da byle bir gei dneminde , bir toplumda ve bir lkede kitaplar yasaklanyorsa, tutuklanyorsa, kitaba ynelik giriimler "su" olarak deerlendiriliyorsa, farkl dncelerin yazl rnleri zaman zaman dlanyorsa, kayg verici bir yanlg yaanyor demektir. Kltr Bakanl olarak, bu zorunluluklarn bilinciyle, ncelikle kitaplara ynelik yasaklar kaldrarak attmz ilk adm, ikinci aamada, insanlk tarihini, dnce tarihini, aydnlanma geleneini, demokrasi klasiklerini... ksacas, ada insan dncesinin oluumuna katkda bulunmu tm verimleri dilimize kazandrarak, bu konudaki toplumsal retimimizi destekleyerek srdreceiz. Toplumsal dnce birikimimizi oluturan, o arada da ulusal kltrmze katkda bulunmu olan ve fakat zel yaynevleri tarafndan yaynlanmasnda bilinen glkleri yaayan yaptlar yaynlayacaz. Bylece, ulusal kltr birikimini, yalnzca bir koruma mantyla deil, gnn gereksinimlerini karlayacak bir yaklamla ele alm olacaz. Okuma, yle grnyor ki, iinde yaadmz bu "grsel kirlenme" or tamnda kiinin kendisiyle, kendi bireyliiyle yalnz kalabildii tek alandr. Kendi iine dnmenin ve kendi usunun ve anlann bilincine varp, derin liine ulaabilmenin tek yolu da okumaktan geiyor. Trkiye gibi, gen nfusun fazla olduu toplumlarda, okuma edimine ayr bir ilev dt ortadadr. Ancak bu yolla ulusal ve evrensel kltr birikimlerine ulaabilmemiz olasdr. Bu gerekelerle ve bu bilinle "kitap-okuma" somutunda balattmz giriimlerin, bundan sonraki kuaklarn soyut dnsel abalara arlk ^ veren, a, iinden bakarak yaayan kuaklar olarak yetimelerine nemli katklarda bulanacana tenlikle inanyorum. D. Fikri SALAR Kltr Bakan VI 5. HEZEC- MEKFL "Mefl mefail mefal feln" - A - I Sevgilinin dudayla sarho olmay, ekerler iner bir hle gelmeyi istiyorsan dudan her pe verme, heryemekle bulatrma da, Dudandan, bakasnn kokusu gelmesi; yalnz ve yalnz ak kesilsin, tertemiz, esiz bir hale gelsin o dudaklar. Eein ardm pp duran duda, Mesih, eker gibi bir pe per mi hi? unu bil ki evveline evvel olmayan Tanr ndan baka ne varsa hepsi de pislikle dolu bir yerde pislikten ibarettir, bir bak da seyret hele. Fakat gbre olup bostamn gnlne giren pislik, yok olur gider de pislikten kurtulur, kavunun, karpuzun lezzetini arttrr o. Sen, pislik olduka kutlanmann tadn ne bilirsin? Yr, pislikten ge de kutluluk, ycelik tarafna git. Mesih'in eliyle, btn dnyay iyiletirecek, diriltecek il geldi; fakat nerde her yemek anandan korunacak el? Ms, Firavun'un nimetinden elini, dudan yudu, antt da Yed-i Beyz, kerem denizini balad ona. Ham kiilerin midelerinden, dudaklanndan kap kurtulmak istiyorsan deniz gibi incilerle dol, gene de yzn burutur. 10. Kedine gel, gzn yum ki o gz, pek kskantr; akln bana al, mideni bo tut ki hazrlanm yemek var. 6. Kpek, toktur da onun iin av tutmaz; saldrp barmak, isteyip rpnmak, hep alk ateinden meydana gelir. Nerde tertemiz elle dudak ki kadehi alsn, isin, nerde evik Si ki helvann bulunduu yere gelsin. A bize kahve datan, fincan sunan (*); bu szlerden gerek ekilleri gster bize. II Bir ay paras gzel, bize grnd; panl-panl parlamaktayd; kutlu,Yce Tanr, ne de gzel yaratm onu. Canmla birletin a gzelim de yaaym arttrdn; bugn benden stnlkler, ululuklar domada artk. Sevgi, beni eritse, hayle dndrse gene de gizlice onu annm; apak ona hitab ederim ben. rtler yrtlsn, buluma suyu, susuzluu gidersin diye boyuna ona yalvarrm; zaman beni dilim - dilim kesse bundan ayrlmam. Yzyllar gese aktan bkmam; ben aktan usanaym ha; h, h; byle bir eye imkn yok. k balktr, aksa denizdir sanki... Balk, denizde olduka usanr m, bkar m denizden? (**). m 20. Msr'a gittim; bir eker satn aldm. Hadi,apak syle; de ki; altn Kemerli Yusufu satn aldm ben. ehirde, bylesine gzeli kim grmtr? Bylesine Sheyli, bylesine ay' kim barna basmtr? Padiah, kt bir kulu ie tayin etti; keremi, incileri verdi de bir tabiatsizi sata ald. (*) Bu ksm, beytin ikinci msradr ve Arapadr. (* * ) B u g a ze l Arapadr. 7. Hzrlann Hzdm o; b- hayat kaynandan sunar da bir cieri tazelerse hi de almaz. Yap - yapma emirleri, kullar st etmek, devlete ulatrmak iin geldi; alt-st olmuu bsbtn alt-st etmek iin deil. Geceleyin uyumasak yeri; nk gizlice Ay, her gece, yldzlan sayana pck verir. Eserler, can, gnl, eserleri yaratana eritirir. O padiah, eserleri hamml eder: can, gnl onlara ykler. Bil ki buraya gelen, Tanr iksiridir; her solukta bir ta kzl altn eder. Eek lei, ge yol bulamazsa gam deil; Is'ya dnm canlar, gkyzne aar ya. Dnyada, kukulanp neye baktysam gremedim, bulamadm; nk bu yce- lik, bu ululuk, tanr grne sahip olanda var ancak. 30. Seher a gelinin gzne srme ekmesi iin gnein, padiaha gnl atei gerek. Bizim zerre kadar aklmz yok; yoksa akl banda olan ceylan, hi erkek arslan ister mi? Dostum, aklszca glge gibi peine dmz; koup duruyoruz; nk o gnee benziyen yzn, baka birinde yok. Gne, kalkan olmayann her yann yaralamak iin hergn o klc sallar-du- rur. Akl, ylesine gnl kran barna basar; can, ylesine yol urandan geeni tutar, eve sokar. Gz, ylesine ll dudaklara inciler hediye eder; yz, ylesine gm bedenli gzel iin saranr-solar; altnlar basar. Yr a hoca, ka gibi o Ay'n perdecisi kesil; nk o, her eri grlnn gzn-grn dorultur. A temiz yrekliler, ondan bakasiyle ak oyununa girimeyin; her olur-olmaza gnl vermek, can feda etmek, olamaz. Sus; kn, kendisi eker kendisine; niceye bir her hnersizin eteine sarla- caksn? - i 3 8. - T - IV Kimin gnlnde bu aktan bir eser yoksa stne bir bulut ek onun; nk o, Ay'a dmandr ancak. 40. Ne de kuru aatr bu bahede yetimeyen aa; ne de hor-hakyrdi aacn glgesinde bulunmayan aziz. Esiz inci bile olsa bu aktan bakasndan kesil-gitsin; nk bu aktan baka ne akraba vardr sana, ne baba. Hergn, bu dertten daha da beter bir hale gelmeyen, klar mezhebinde, lm hastalna tutulmutur. Kimin yznde o renkten bir rnek, bir eser grrsen, gerek olarak bil ki o, u bildiin insanlarn cinsinden deildir. Hangi kamn belinde ak kemerini grrsen sk-skya barna bas onu, nk o eker kam dengidir ancak. A Tebriz'li Tanr ems'i, seni tuzaa ektiler; mnkirler var solda-sada, saknmaya da imkn yok. V Bugn, seher andan beri meyhne erleri, senin konuklarndr a meyhne padiah, a meyhne sultan. Bugn ne gndr? Syle; Kutluluk gn. u gnl. u gnl kblesi kimdir? Cevap ver: Meyhnenin can. klarn gnlleri, asl bir kimsenin buyruuna uymaz; nk sarhotur, yklmtr meyhnenin buyruuyla o gnller. Yzlerce Zhre, srlara mahrem olmutur da feryada gelmitir: k buluttan a meyhnenin parlak Ay'. 50. Biz, ecelin dudandan, diinden hi mi, hi korkmayz; nk meyhneni o gle gzeli diriltmitir bizi. 4 9. Can, ykn kze ykler de aka, sarho bir halde gelir; bu yk der, meyhane kapma rehin ver-gitsin. Tebrizli Tanr ems'ine gnl veren, kendisinin kfiridir, meyhnenin Mslmam. VI O yankesici dilber, bir kere daha buldu beni; sarho bir halde, pazarda dolap duruyordu; buluverdi beni. Gizlendim; o mahmur nerkis gzler, grd beni; meyhnecinin yurdundan katm; tuttu, yakalad beni. Kamam da nedir? Kimsecikler cankurtaramamtr ki ondan; gizlenmem nedendir? Yzlerce defa bulmutur beni. Dedim ki: ehrin kalabal arasnda kim bulur beni? Srlarn okluu iinde beni bulan, bulur beni. Ne mutuluk bu ki o gzetleyen bak, arad beni; ne bahttr, ne devlettir ki o bklm-bklm salar, buldu beni. Sarholarn balarnda sark, rehine uar gider; nk o, yzn sarkla rten, sangmn ucunu tuttu benim. Ben, tabanmdan diken karmadaym; o yzlerce gl bahesinin selvisi, buldu beni. 60. Kendi gl bahesinden, bana gller serpti sevgili, o blbl, o esiz gzel, gene buldu beni. Ben o Ay'n harmannda kile gibi kayboldum; bugn o Ay, ambann dibinde buldu beni. Her yola, kanmdan katreler damlamt, iz olmutu kandan; peimdeydi, izimden buldu beni. Ceylan gibi, o Arslan'dan llere katm; o av dann arslan, dada, ormanda buldu beni. Ge kp ceylan yakalayan, sabrla, yavalkla, hem de ana caddede yakalad beni. Damama ine yaklm, bense denizin dibindeyim; balk, av ekenbir iple, oltayla tuttu beni. O incitmesi az sevgili, beni bulur-bulmaz gnlmden incinmeyi gideren bir kadeh sundu bana. 10.