dhv groep jaarverslag 2008

Click here to load reader

Post on 12-Mar-2016

224 views

Category:

Documents

1 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Jaarverslag 2008, strategie 2008

TRANSCRIPT

  • Advies- en ingenieursbureau

    Jaarverslag 2008 DHV Groep

    dhv.nl

    Altijd een oplossing verder

  • 16 jan NACO verwerft groot luchthavencontract in Taiwan

    28 jan DHV en Delcan voeren haalbaarheidsstudie uit voor een verkeersmanagementsysteem in Bulgarije

    4 feb SSI en Delcan winnen Intelligent Transport Systems (ITS) project in Johannesburg, Zuid-Afrika

    29 feb Opening Terminal 3 van Beijing International Airport, een project van NACO, Foster+Partners en ARUP

    4 mrt DHV en bouwmanagementbureau Infocus (Nederland) bundelen krachten

    14 mrt De DHV Groep en mijnbouwconsultant Turgis (Zuid-Afrika) bundelen krachten

    27 mrt TAQA Energy geeft DHV opdracht voor de vergunning en MER voor ondergrondse gasopslag Bergermeer

    31 mrt DHV krijgt beheer over Nijmeegse vastgoedportefeuille

    13 april DHV is hoofdsponsor van een weekendschool voor kansarme jeugd in Amersfoort

    14 april In opdracht van de Canadese stad Surrey werken Delcan en DHV aan hoogwaterbescherming

    21 april DHV gaat eco-kuststad Caofeidian in China ontwikkelen

    19 mei De DHV Groep versterkt positie op Poolse watermarkt met Hydroprojekt

    28 mei De DHV Groep ondertekent Nederlandse Charter Talent naar de Top voor meer vrouwen in topfuncties

    29 mei ICT-uitrol afgerond voor kantoren in Europa en Azi

    11 juni MVO-verslag 2007: DHV Groep is het eerste advies- en ingenieursbureau dat rapporteert conform GRI+

    23 juni DHV wint contract voor het ontwerp van een nieuwe zonnecellenfabriek Photovoltech in Belgi

    16 juli Poolse Staatssecretaris Zbigniew Rapciak opent snelweg S7 Bialobrzegi-Jedlinsk, ontworpen door DHV

    1 aug De DHV Groep sluit zich aan bij de United Nations Global Compact

    6 aug SSI wint Engineering Excellence Award in Zuid-Afrika met het Biovac Instituut cleanroomproject

    2 sep NACO en SSI gaan toezicht houden op de renovatie van Maun Airport in Botswana

    11 sep DHV wordt preferred supplier van Rabobank Nederland

    7 okt Lancering van het DHV Groep aandelenplan voor medewerkers: meer dan 200.000 verkochte aandelen

    8 okt Premier Vladimir Putin opent het scheepvaartkanaal van de stormvloedkering Sint-Petersburg, Rusland

    29 okt Minister-president Jan Peter Balkenende bezoekt DSMs China Campus, duurzaam ontworpen door DHV

    1 nov DHV Groep versterkt met InterVISTAS het Noord-Amerikaanse luchtvaartprofiel

    17 nov Delcan ontvangt de Best of ITS Award voor het Lake County Passage project in Illinois, Verenigde Staten

    28 nov Nederlandse tunnel Rodenrijseweg wint Europese Betonprijs

    11 dec DHV levert het ontwerp voor 14 vissershavens in Ghana

    18 dec President Mubarak opent terminal 3 van de luchthaven Cairo, ontworpen door NACO en partner ECG

    Meer informatie over de op het omslag afgebeelde projecten staat op de projectenpaginas 27-37.

    Highlights 2008

    2008 was een opvallend jaar voor de DHV Groep. Terwijl de eerste zes maanden in het teken stonden van een oververhitte markt en de grenzen van de groei werden opgerekt, kromp de economie in het tweede halfjaar. Toch bleven we groeien en behaalden doelen op het gebied van internationalisatie, innovatie en maatschappelijk verantwoord ondernemen. We groeiden naar meer dan 5.000 medewerkers en zijn trots op de meer dan 10.000 uitgevoerde projecten en opdrachten.

    28-1 Sofia TMS

    29-10 DSM Campus

    29-2 Beijing Airport

    21-4 Eco-stad China

    8-10 Sint-Petersburg

    28-11 Rodenrijseweg

  • Kengetallen 2

    Profiel 4

    Bericht van de Raad van Commissarissen 6

    Verslag van de Raad van Bestuur 8 Strategie en beleid 9

    Belangrijkste ontwikkelingen in 2008 12

    Financile performance 2008 16

    Vooruitzichten 2009 17

    Ontwikkelingen in ons Global Network 19

    Projecten; Connect & Deliver 27 Mobiliteit 28

    Ruimtelijke Inrichting en Milieu 30

    Water 32

    Bouw en Industrie 34

    Luchthavens 36

    Jaarrekening 2008 38 Geconsolideerde balans 38

    Geconsolideerde winst- en verliesrekening 39

    Geconsolideerd mutatieoverzicht groepsvermogen 40

    Geconsolideerd kasstroomoverzicht 41

    Waarderingsgrondslagen 42

    Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening 46

    Vennootschappelijke balans 58

    Vennootschappelijk winst- en verliesrekening 58

    Toelichting op de vennootschappelijke jaarrekening 59

    Overige gegevens 64

    Risicos en risicobeheersing 67

    Aandeelhoudersstructuur 70

    Structuur en management DHV Groep 71

    Adressen 72

    Colofon 73

    Corporate GovernanceDe DHV Groep neemt de principes en de best practice bepalingen van de Nederlandse Corporate Governance Code ter harte, voorzover die op DHV Holding B.V. als besloten en niet-beursgenoteerde vennootschap van toepassing zijn. Afwijkingen van de principes en best practice bepalingen, onze gedrags-code, klokkenluidersregeling en de reglementen van de Raad van Bestuur, Raad van Commissarissen en Auditcommissie zijn na te lezen op www.dhv.nl/corporategovernance

    Inhoud

  • 2 Kengetallen

    0

    10

    20

    30

    40

    50

    60

    70

    2004 2005 2006 2007 2008

    2004 2005 2006 2007 20080

    1

    2

    3

    4

    5

    6

    7

    8

    9

    10

    2004 2005 2006 2007 20080

    100

    200

    300

    400

    500

    2004 2005 2006 2007 20080

    1.000

    2.000

    3.000

    4.000

    5.000

    6.000

    42

    31

    18

    9

    2323

    5

    26

    53

    18

    12

    12

    5

    23

    Eigen vermogen(in miljoenen )

    Nettoresultaat(in miljoenen )

    Netto-omzet en Toegevoegde waarde(in miljoenen )

    Omzetspreiding naar opdrachtgever (in %)

    Omzetspreiding naar markt (in %)

    Omzetspreiding naar regio(in %)

    Nederland

    Afrika

    Europa (excl. Nederland)

    Azi

    Noord-Amerika

    Water

    Mobiliteit

    Ruimtelijke Inrichting en Milieu

    Bouw en Industrie

    Luchthavens

    Overheid

    Industrie en zakelijke dienstverlening

    Nutsbedrijven en semi-overheden

    Internationale financiers

    Netto-omzet

    Toegevoegde waarde

    Nederland

    Buiten Nederland

    Personeelsaantallen

    229,0

    269,4 274,8

    325,3

    229,1

    50,8

    58,3 59,963,2

    49,3

    3,7

    7,3

    6,0

    9,4

    4,1

    2.171

    1.883

    2.055

    2.298

    2.196

    2.534

    3.030

    2.290

    2.275

    1.878

    4.0544.353

    4.730

    5.320

    4.153

    300,6

    351,6

    395,0

    467,7

    294,1

  • 3Kengetallen

    Kengetallen

    Netto-omzet

    Toegevoegde waarde

    Resultaat

    Bedrijfsresultaat voor winstdeling en goodwill

    Winstdeling

    Bedrijfsresultaat voor goodwill

    Nettoresultaat

    Rendement op gemiddeld eigen vermogen (%)

    Operationele marge voor goodwill (%)

    Winst per aandeel (e)

    Dividend per geplaatst aandeel B (e)

    Genvesteerd vermogen

    Balanstotaal

    Totaal vermogen op lange termijn

    Eigen vermogen

    Groepsvermogen

    Groepsvermogen in procenten van het balanstotaal (%)

    Financile positie

    Nettowerkkapitaal

    Cashflow

    Mutatie liquide middelen

    Personeel

    Personeelskosten

    Aantal personeelsleden (ultimo)

    (in miljoenen tenzij anders vermeld)

    294,1

    229,1

    11,4

    1,9

    9,5

    4,1

    8,5

    4,1

    0,76

    0,30

    144,0

    81,1

    49,3

    50,0

    34,7

    23,2

    12,2

    -1,8

    153,4

    4.153

    300,6

    229,0

    7,7

    1,4

    6,3

    3,7

    7,3

    2,7

    0,68

    0,25

    137,4

    83,7

    50,8

    51,3

    37,4

    26,7

    10,6

    0,3

    160,1

    4.054

    351,6

    269,4

    17,0

    3,8

    13,2

    7,3

    13,4

    4,9

    1,39

    0,50

    163,4

    90,7

    58,3

    59,7

    36,5

    20,1

    14,8

    15,0

    180,1

    4.353

    395,0

    274,8

    18,9

    5,9

    13,0

    6,0

    10,2

    4,7

    1,24

    0,45

    191,7

    96,4

    59,9

    61,7

    32,2

    19,9

    12,8

    -9,6

    186,5

    4.730

    467,7

    325,3

    27,6

    6,8

    20,8

    9,4

    15,3

    6,4

    1,97

    0,70

    231,9

    99,8

    63,2

    65,3

    28,2

    26,2

    19,0

    -23,6

    209,8

    5.320

    DefinitiesToegevoegde waarde bedrijfsopbrengsten kosten uitbesteed werk en andere externe kosten

    Operationele marge bedrijfsresultaat / toegevoegde waarde

    Winst per aandeel nettowinst / aantal gewone aandelen

    Nettowerkkapitaal vlottende activa vlottende passiva (excl. liquide middelen en kredietinstellingen)

    Cashflow nettoresultaat + afschrijvingen

    Mutatie liquide middelen mutatie in liquide middelen schulden aan kredietinstellingen

    * In de cijfers van 2006 zijn de resultaten van de regio Afrika voor 18 maanden meegeconsolideerd.

    200420052006*20072008

  • Profiel

    4

    De DHV Groep levert wereldwijd advies- en ingenieursdiensten in de volgende markten: Mobiliteit, inclusief Luchthavens Water Bouw en Industrie Ruimtelijke Inrichting en Milieu

    Missie Onze missie is het verlenen van multidisciplinaire diensten voor een duurzame ontwikkeling van onze leefomgeving, in een hechte relatie met klanten, medewerkers en partners, gebaseerd op wederzijdse loyaliteit, met een aantrekkelijke winst voor onze aandeelhouders.

    VisieHet is ons streven een toonaangevend internationaal advies- en ingenieursbureau te zijn dat actief is in de publieke en private sector en openstaat voor duurzame samenwerkings-verbanden, gebaseerd op gedeelde waarden.

    KlantenOnze belangrijkste klanten zijn: Overheden Nutsbedrijven en semi-overheden Industrie en zakelijke dienstverlening, aannemers en

    ontwikkelaars Internationale financieringsinstellingen

    KernwaardenOnze kernwaarden zijn integriteit, respect en vrijheid. Wij opereren met een diepgeworteld commitment ten aanzien van maatschappelijke betrokkenheid, integriteit en aansprakelijkheid. Onze activiteiten kenmerken zich door respect voor mens en milieu. We stimuleren zelfontplooiing, gekoppeld aan een sterke persoonlijke en professionele verantwoordelijkheid. We respecteren andere zienswijzen en zijn voor vrijheid van denken en handelen. We zijn een onafhankelijk bedrijf en ondertekenaar van het Global Compact van de Verenigde Naties en het Partners Against Corruption Initiative van het Wereld Economisch Forum.

    Toegevoegde waardeKlanten vragen ons om ondersteuning bij het realiseren van hun ambities via projecten en samenwerkingsverbanden. Wij leveren onze diensten met passie en trots, waarbij wij waarde toevoegen door: Betrouwbare prestaties ten aanzien van tijd, budget en

    kwaliteit. Kennis van de behoeften van klanten en respect voor hun

    stakeholders. State-of-the-art expertise en innovatieve oplossingen. Local delivery of world-class solutions.

  • 5Profiel

    DienstverleningWe ontwikkelen innovatieve concepten op het gebied van consultancy en engineering. Onze dienstverlening richt zich op de totale projectcyclus en omvat: Business- en beleidsadvies Technisch advies Planning Ontwerp en engineering Programma-, project- en contractmanagement Projectontwikkeling en turnkey delivery Exploitatiemanagement Assetmanagement

    ExpertisepositiesKijkend naar de behoeften van klanten, richten we ons op: Luchthavens Wegen, bruggen en tunnels Intelligente transportsystemen Rail en openbaar vervoer Gebiedsontwikkeling Milieumanagement Gebouwen Havens en waterwegen Watermanagement Waterzuivering

    Wij zijn wereldwijd actief via een netwerk van lokale kantoren in Europa, Azi, Afrika en Noord-Amerika. Het grootste deel van onze omzet wordt behaald door de activiteiten in de volgende thuismarkten: Europa: Nederland, Polen en Portugal Azi: China, India en Indonesi Afrika: Zuid-Afrika Noord-Amerika: Canada en de Verenigde Staten

    Kerncijfers 2008Netto-omzet 468 miljoenNettoresultaat 9,4 miljoen

    Medewerkers en vestigingen per regioEuropa 2.899 in 19 kantoren

    Azi 815 in 10 kantoren

    Afrika 1.015 in 25 kantoren

    Noord-Amerika 591 in 19 kantoren

    Totaal 5.320 in 73 kantoren

  • Bericht van de Raad van Commissarissen

    Preadvies aan de algemene vergadering van aandeelhouders

    Hierbij bieden wij u het jaarverslag 2008 van de DHV Groep aan. De jaarrekening is opgemaakt door de Raad van Bestuur, gecontroleerd door PricewaterhouseCoopers Accountants, Nederland en door ons ondertekend na bespreking met de Raad van Bestuur en de externe accountant. Wij stemmen in met het voorstel van de Raad van Bestuur om uit de winst van 2008 een dividend in contanten uit te keren van 0,70 (2007: 0,45) per geplaatst aandeel B. Wij stellen u voor de jaarrekening 2008 en het daarin opgenomen dividendvoorstel vast te stellen. Tot slot verzoeken wij u decharge te verlenen aan de Raad van Bestuur voor het gevoerde beheer en aan de Raad van Commissarissen voor het gehouden toezicht gedurende het boekjaar 2008.

    ir. A.B.M. van der PlasSeen van der Plas (1938, Nederlander) is sinds 1998 commissaris bij de DHV Groep; zijn huidige zittingstermijn loopt tot 2010. Van der Plas is voorzitter van de Raad van Toezicht van onderzoeksschool TRAIL van TU Delft, bestuurslid van de Stichting Next Generation Infrastructures en lid van de Raad van Toezicht van het Rotterdams Philharmonisch Orkest.

    dr. ir. W. van VonnoWim van Vonno (1941, Nederlander) is sinds 2006 lid en vanaf 2007 voorzitter van de Raad van Commissarissen van de DHV Groep; zijn huidige zittingstermijn loopt tot 2010. Van Vonno is president-commissaris bij Convest en Van Nieuwpoort en commissaris bij Van Oord, Optimix Vermogensbeheer, Van Boldrik Groep, AM, Koninklijke BAM Groep, SADC, Bank voor de Bouwnijverheid en Mammoet Holding. Hij is tevens lid van de investeringscommissie NPM Capital N.V. en bestuurslid van de Stichting Continuteit ING Groep, Stichting Bescherming TNT en Stichting Preferente Aandelen OPG. Daarnaast is hij arbiter bij de Stichting Raad van Arbitrage voor Metaalnijverheid en -Handel, bestuurslid NEN, voorzitter van de Raad van Advies AKD Prinsen van Wijmen en voorzitter van Nomination Committee Dockwise Ltd.

    ir. J.H.M. LindenberghHessel Lindenbergh (1943, Nederlander) is sinds 2003 commissaris bij de DHV Groep; zijn huidige zittingstermijn loopt tot 2011. Lindenbergh is voorzitter van de Raad van Commissarissen van Fortis Bank Nederland, NIBC, Agendia en de Bank voor de Bouwnijver-heid. Daarnaast is hij commissaris van de Universiteit van Amsterdam, Gamma Holding, Ortec International, Doctors Pension Funds Services en Zeeman Groep en bestuurslid van Stichting Vopak, Stichting Bescherming TNT en Stichting Preferente Aandelen Wolters Kluwer.

    ir. A.P.M. van der PoelArthur van der Poel (1948, Nederlander) is sinds 2004 commissaris bij de DHV Groep; zijn huidige zittingstermijn loopt tot 2012. Van der Poel is voorzitter van de Raad van Commissarissen van ASML, bestuurslid van Gemalto en lid van de Raad van Commissarissen bij PSV.

    S.M. DekkerSybilla Dekker (1942, Nederlandse) is sinds 2007 commissaris bij de DHV Groep; haar huidige zittingstermijn loopt tot 2011. Mevrouw Dekker is voormalig Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. Zij is commissaris bij de Bank van Nederlandse Gemeenten, AKZO Nobel Nederland, Kristal en DNC. Daarnaast is zij voorzitter van de Strategische Adviesraad Bouw en Ondergrond TNO, voorzitter van de Raden van Toezicht van de Antilliaanse Mede Financierings Organisatie en het Diabetes Fonds, lid van de Raad van Toezicht van het Programma Stichting Kennis voor Klimaat en voorzitter van Taskforce Talent naar de Top en Commissie Fundamentele Verkenning Bouwregelgeving.

    6

  • Verslag 2008Vergaderingen RvC In het verslagjaar heeft de Raad van Commissarissen zes keer vergaderd in aanwezigheid van de Raad van Bestuur en de di-recteur Finance & Control. Bij de behandeling van de halfjaar-cijfers respectievelijk de jaarcijfers was de externe accountant aanwezig. Geen van de commissarissen is frequent afwezig geweest. Buiten de vergaderingen om werd over lopende zaken regelmatig overleg gevoerd door de voorzitters van de Raad van Commissarissen en de Raad van Bestuur.

    Meerdere keren is gesproken over de strategie van de DHV Groep op langere termijn, aan de hand van de Corporate Policy Paper. Hierin worden de ondernemingsdoelstellingen en aan de onderneming verbonden risicos aangegeven. De Raad van Commissarissen heeft in het afgelopen jaar bijzon-dere aandacht besteed aan de strategische positionering van de DHV Groep, de implementatie van het ICT-netwerk en de vervanging van het bedrijfsinformatiesysteem. Ook zijn het fi-nancierings- en risicomanagementbeleid beoordeeld. Evenals vorige jaren is een HR-review gehouden om de geschiktheid van interne kandidaten voor hogere managementposities te beoordelen.De commissarissen gaven hun goedkeuring aan de acquisities van Turgis in Zuid-Afrika, InterVISTAS in Canada, Hydroprojekt in Polen en Infocus in Nederland.

    Vergaderingen AuditcommissieDe Auditcommissie, met als leden de heren Lindenbergh en Van der Plas, heeft viermaal vergaderd. De eerste vergadering was gewijd aan de jaarrekening 2007 en de begroting voor 2008, de tweede aan de halfjaarcijfers en de vaststelling van de aandelenprijs voor de eerste handelsronde van het nieuwe aandelenplan. De derde vergadering was gewijd aan het audit service plan van de accountant en de rapportage van de accountant over ICT, de vierde aan de begroting voor 2009. Daarnaast heeft de Auditcommissie de voortgangsrapporta-ges over de uitbesteding van de ICT, de vervanging van het bedrijfsinformatiesysteem en het jaarverslag van Internal Audit beoordeeld.

    Onderling beraad De Raad van Commissarissen heeft tweemaal onderling ver-gaderd over het eigen functioneren en de bijdragen van de individuele commissarissen, over de samenstelling van de RvC en over het functioneren, de samenstelling en de honorering van de Raad van Bestuur. De commissarissen hebben gecon-

    cludeerd dat de Raad van Commissarissen naar behoren is samengesteld en dat de commissarissen beschikken over de gewenste competenties. Alle commissarissen zijn onafhan-kelijk in de zin van de best-practicebepaling III.2.2 van de Ne-derlandse corporate governance code. De heer Lindenbergh is aangewezen als financieel expert in de zin van best-practice-bepaling III.3.2 van de Nederlandse corporate governance code; de heer Van der Plas is plaatsvervangend voorzitter van de Raad van Commissarissen. Naar het oordeel van de Raad van Commissarissen beschikt de Raad van Bestuur, zowel als colle-ge als via de individuele leden, over de gewenste competenties en functioneert naar behoren.

    Corporate Governance Het corporate governancerapport van de DHV Groep en na-dere informatie over het bezoldigingsbeleid, de gedragscode, de klokkenluidersregeling en de regelingen voor de Raad van Bestuur, de Raad van Commissarissen en de Auditcommissie zijn te vinden op www.dhv.nl/corporategovernance. De bezoldiging van de Raad van Commissarissen staat op pagina 53.

    Samenstelling Raad van Commissarissen De Raad van Commissarissen heeft in 2008 geen wijzigingen ondergaan. Tijdens de algemene vergadering van aandeelhou-ders van 2009 zullen er volgens het rooster geen vacatures zijn voor de Raad van Commissarissen.

    Overleg met de ondernemingsraad Met de Ondernemingsraad van DHV B.V. is tweemaal gespro-ken over de algemene gang van zaken bij de onderneming.

    Dankzij de inspanningen van de medewerkers is het jaar 2008 een jaar geworden van gestage groei en een duidelijke verbe-tering van de financile resultaten en de interne controle. De commissarissen spreken hun waardering uit voor de inzet van alle medewerkers in het afgelopen jaar.

    Amersfoort, 3 maart 2009

    dr. ir. W. van Vonno (voorzitter)S.M. Dekkerir. J.H.M. Lindenberghir. A.B.M. van der Plas (plaatsvervangend voorzitter)ir. A.P.M. van der Poel

    7Bericht van de Raad van Commissarissen

  • Verslag van de Raad van Bestuur

    ir. Bertrand M. van Ee(1957, Nederlander) werd in 2004 lid van de Raad van Bestuur en is sinds 1 januari 2007 bestuursvoorzitter. Nevenfuncties: Lid werkgroep GWW (Grond-, Weg- en Waterbouw) van de Regie-

    raad Bouw. Lid Bloemblad Bouw van het Innovatieplatform van het ministerie

    van Verkeer en Waterstaat. Bestuurslid van de Stichting Henry Hudson 400. Lid van de Raad van Toezicht van de Stichting Water-Right.

    ir. Piet W. Besselink(1958, Nederlander) werkt sinds 1989 bij de DHV Groep, werd in 2006 lid van de Raad van Bestuur en is sinds 1 januari 2007 vice-voorzitter.Nevenfuncties: Lid van de Raad van Advies van Deltares, het Nederlandse instituut

    voor deltatechnologie. Lid van de Raad voor het Nederlands Instituut voor Toegepaste

    Geowetenschappen TNO-NITG. Bestuurslid van Railforum (platvorm voor kennisuitwisseling en

    opinievorming rond railvervoer).

    Raad van Bestuur DHV Groep: voorzitter Bertrand van Ee en vice-voorzitter Piet Besselink.

    8

  • Strategie en beleid

    Ambities en doelen

    De DHV Groep streeft naar een toonaan-gevende positie op de wereldranglijst van advies- en ingenieursbureaus. Om dit streven te realiseren, richten we ons op vier belangrijke doelen:

    Groei en winstgevendheidGroei is van essentieel belang voor onze continuteit. De omvang en complexiteit van uitdagingen waar klanten mee te maken krijgen, vereisen de diepgaande en brede expertise van een groot multi-disciplinair adviesbureau. Door groei krijgen onze bedrijven en medewerkers meer kansen. Daarom streven we naar een jaarlijkse omzetgroei van ten minste 10%, waarvan de helft wordt gereali-seerd door autonome groei en de helft door acquisities.Wij zijn employee-owned, direct via een aandelenplan en indirect via onze stichting. Met onze gezonde financile resultaten kunnen we investeren in onze toekomst en medewerkers belonen voor hun inzet. We blijven streven naar een operationele marge van 7% op toege-voegde waarde. Met ingang van 2008 willen we een rendement van gemiddeld 15% op eigen vermogen behalen.

    InternationalisatieVoor continuteit en risicospreiding is verdere internationalisatie van belang. Door ons internationale netwerk kun-nen we niet alleen betere lokale diensten verlenen, maar ontstaan ook ideen voor innovatie. We hebben ervoor gekozen onze activi-teiten te concentreren op een beperkt aantal thuismarkten: Canada, China, India, Indonesi, Nederland, Polen, Portugal, Zuid-Afrika en de Verenigde Staten. Deze landen zijn gekozen op basis van het ondernemingsklimaat, onze marktpositie, de beschikbare mid-delen en de kansen voor groei. Door deze focus kunnen we die markten zo goed mogelijk bedienen, de risicos en kansen begrijpen, relaties opbouwen en talent aantrekken. Het is ons streven in deze markten als toonaangevend op onze ex-pertisegebieden te worden erkend. Deze markten zullen ten minste 90% van de omzet van de Groep realiseren. InnovatieOm duurzame en state-of-the-art kennis te bieden, verbeteren we continu onze vaardigheden en expertise. Voor projec-ten worden constant innovatieve oplos-singen gecreerd, maar we investeren

    ook in R&D en streven ernaar optimaal te profiteren van strategische innova-ties. Onze doelen zijn innovaties sneller op de markt te brengen, een jaarlijkse toename van het aantal octrooien en het verkrijgen van erkenning door het win-nen van prijzen.

    Maatschappelijk Verantwoord OndernemenDe DHV Groep is een bedrijf voor mensen van mensen. We onderstrepen de onder-linge samenhang van de drie Ps (people, planet, profit) voor duurzame ontwikke-ling. Op lange termijn is onze doelstel-ling MVO-overal. Onze speerpunten zijn integriteit, duurzaamheid in projecten, de gevolgen van onze activiteiten en ont-wikkeling van medewerkers. Voor een verantwoorde bedrijfsvoering is transparantie van essentieel belang. Onze plaats in de topkwart in de Trans-parantiebenchmark van het ministerie van EZ willen we behouden. We zullen een doel stellen voor de vermindering van onze CO2 footprint in 2009. Op het maatschappelijke vlak is verbete-ring van onderwijs een speerpunt.

    Strategie

    Ons businessmodel Local delivery of world-class solutions rust op drie pijlers: Differentiatie, Thuismarkten en het One-Company Concept. Deze zijn gebaseerd op een sterktezwakteanalyse van onze activiteiten en een kansenbedreigingen-analyse van de markt. Samen vormen de drie pijlers onze strategie en een manier om onze doelen te bereiken.

    Een breed dienstenpakket is een van onze sterke punten. We hebben een diepgaand inzicht in de behoeften van onze publieke en private klanten. Wij staan open voor samenwerkingsverban-den en allianties. Onze medewerkers

    beschikken over een grote expertise, zijn innovatief en leggen zich toe op duurzaamheid. Onze lokale aanwezig-heid wordt versterkt door ons interna-tionale netwerk, ondersteund door een mondiaal ICT-platform. We bieden een uitdagende werkomgeving en zijn een onafhankelijk bedrijf met een gezonde financile positie. Een zwak punt is dat sommige delen van de organisatie onvoldoende snel reage-ren. We zijn vaak geneigd meer te doen dan de opdracht, wat een lagere winst-gevendheid veroorzaakt. Onze sterke projectgerichtheid kan leiden tot een niet optimale kennisuitwisseling en we moeten de interne efficiency verbeteren. We zien veel kansen: de komende decen-

    nia zal door de bevolkingsgroei de vraag naar energie en water exponentieel groeien. Verder is de klimaatverandering een feit en blijft het zeeniveau stijgen. Het terugdringen van de uitstoot van onder andere CO2 zal hoog op de wereld-agenda staan. Op lokaal niveau worden de vraagstukken steeds ingewikkelder: filevorming rond de steden, demografi-sche veranderingen en de roep om meer veiligheid. Op korte termijn dwingt de afzwakkende economie de publieke en de private sector om diensten uit te besteden en optimaal gebruik te maken van bestaande voorzieningen. In stimu-leringsmaatregelen van de overheid is een hernieuwde focus op infrastructuur-projecten. De trend om grote projecten

    9Verslag van de Raad van Bestuur

  • met aansprekende projecten, technische innovatie en inzet voor duurzaamheid is daarbij van essentieel belang. Onze bedrijfscultuur en eigendomsstruc-tuur stimuleren individuele ontplooiing en betrokkenheid. Dit wordt weerspie-geld in beleid, ontwikkelingsprogram-mas en beloningsstructuur.Business basics: de afzwakkende eco-nomie en de toenemende complexiteit en omvang van projecten resulteren in meer concurrentie en hogere risicos. We zullen de risicos en projecten strikter beheersen en de interne efficiency ver-beteren om onze concurrentiepositie te behouden. De schaalvoordelen van onze groeiende organisatie bieden kansen voor efficiencyverbetering. De markt-druk versnelt de nodige verbeteringen, ondersteund door ons nieuwe bedrijfsin-formatiesysteem dat gebruik maakt van het ICT-platform. Onze bedrijfswaarden zijn neergelegd in een Global Code of Business Principles en een Business Integrity Management System. Die geven duidelijkheid bij het

    aan n partij te gunnen vraagt omvang, financile kracht en een multidiscipli-naire aanpak. Bedreigingen door de verslechterende wereldeconomie zijn een afnemende vraag, schommelende wisselkoersen, protectionisme en politieke en maat-schappelijke instabiliteit. De mondiale ontwikkeling gaat steeds sneller. Middel-grote concurrenten consolideren en de arbeidsmarkten blijven krap. In bepaalde markten vraagt business integrity voort-durende waakzaamheid.

    UitdagingenOnderstaande uitdagingen laten zien hoe we onze sterke punten gebruiken en zwakke punten aanpakken om te pro-fiteren van kansen en bedreigingen te minimaliseren.Focus op expertise: door onze expertise-posities en ons streven naar duurzaam-heid bevinden we ons in een uitstekende positie om de problemen van klimaat-verandering, verstedelijking en filevor-ming het hoofd te bieden. We richten ons op vergroting van deze kracht door autonome groei en acquisities. Onze innovatieagenda is primair ge-richt op meer duurzaamheid en op het creren van synergien. We werken met partners samen aan innovaties en wen-den ons internationale netwerk aan om de resultaten te vermarkten. Reactievermogen: de hoge snelheid van de mondiale ontwikkelingen en de ef-fecten van de afzwakkende economie op onze klanten eisen dat we snel moeten kunnen reageren. We doen dit door een sterke lokale aanwezigheid dicht bij onze klanten, gedecentraliseerde besluit-vorming en flexibiliteit in de spreiding van onze dienstverlening. Door via het ICT-platform meer gebruik te maken van expertisenetwerken zal kennisdelen bin-nen het bedrijf worden verbeterd.Preferred employer: om topprofessionals met passie voor hun werk aan te trek-ken en te behouden, moeten we grote inspanningen verrichten in een krappe arbeidsmarkt. De reputatie van de Groep

    oplossen van integriteitissues. Selectieve groei: om te kunnen concurre-ren en te voldoen aan de eisen die grote projecten stellen aan onze capaciteit, vergroten we in geselecteerde expertise-gebieden onze schaal en gaan we allian-ties aan. Onze groei zal geconcentreerd zijn op onze thuismarkten waar we uitstekende posities bezitten om onze dienstverlening verder te verdiepen en te verbreden. Onze sterke balans en onafhankelijke po-sitie bieden een goede basis voor verdere groei en zijn aantrekkelijk gebleken voor potentile partners.

    Strategie-uitwerkingDe drie pijlers (Differentiatie, Thuismark-ten en het One-Company Concept) vor-men onze strategie om deze uitdagingen aan te gaan. Ze verbinden acties met elkaar waardoor onze doelen kunnen worden bereikt.

    De International Policy Board van de DHV Groep. Bovenste rij v.l.n.r.: Roel Overakker, Piet Besselink, Jan Cees Overbosch, Bertrand van Ee, Piet van Helvoort. Middelste rij: Eugene Grter, Jim Kerr, Vic Prins, Johan van Manen. Voorste rij: Chris Engelsman, Arnold Galavazi, Marga Donehoo, Naren Bhojaram.

    10

  • Business groups: Ruimte en Mobiliteit, Water, Bouw en Industrie, Aviation

    Regios: Europa, Azi, Afrika, Noord-Amerika

    De Groep verleent haar diensten met vier sterke merken: DHV, Delcan, SSI en NACO. Deze merken zijn vooraanstaande spelers in hun markten en werken actief samen om in te spelen op specifieke klantbehoeften, zoals NACO-SSI voor luchthavens op het Afrikaanse continent en Delcan-DHV voor internationale ITS-oplossingen.

    De DHV Groep heeft een decentrale organi-satiestructuur om zo dicht bij geselecteerde markten te blijven. De vier business groups richten zich op marktspecifieke expertise op het gebied van consultancy en engineering. Door de regios worden relaties met klanten onderhouden en wordt de expertise van de Groep toegesneden op lokale omstan-digheden, taal en cultuur.

    DifferentiatieKlanten herkennen ons op expertises en dienstverlening, waar we een sterke combinatie vormen van consultancy en engineering, met een nadruk op in-novatieve en duurzame oplossingen. Veelvuldig op hoog niveau opererend in de organisatie van onze klanten, streven we ernaar om, in netwerkverband, de best mogelijke expertise te bieden. Door een nauwe samenwerking met univer-siteiten en kennisinstellingen blijven we ook op de hoogte van nieuwe ontwikke-lingen. Deze factoren onderscheiden ons in onze zoektocht naar talent door een creatieve en uitdagende werkomgeving te bieden die in staat is om de wereld om ons heen positief te benvloeden.

    Thuismarkten Interactie en samenwerking met onze klanten vereisen lokale aanwezigheid. De Groep evalueert haar portfolio continu. Schaalgrootte en groeikansen zijn kri-tieke factoren, evenals integriteit en een gunstig investeringsklimaat. We streven naar ontplooiing van activiteiten in al onze thuismarkten om een toppositie te bereiken in specifieke marktsegmenten. Ook streven we naar behoud van onze toppositie in Nederland en Zuid-Afrika. Door dicht bij onze klanten te blijven in thuismarkten, kunnen we inspelen op lokale behoeften, belangrijke projecten uitvoeren en lokaal talent aantrekken.

    One-Company Concept Het One-Company Concept ondersteunt opschaling, efficiency en business basics. Het omvat groepsbrede beleidsregels en dienstverlening zoals integriteits-management, kennisuitwisseling, finance & control, risicomanagement, accountmanagement, ICT, communi-catie en HRM. Het concept speelt een essentile rol bij de integratie van nieu-we Groepsbedrijven. Het vergroot ons reactievermogen door betere onderlinge verbindingen. Het brengt ons samen en ondersteunt een gemeenschappelijke cultuur.

    Monitoring en evaluatie van de strategieOnze ondernemingsstrategie is vast-gelegd in de Corporate Policy Paper. Dit plan wordt besproken door onze Interna-tional Policy Board, goedgekeurd door de Raad van Commissarissen en het wordt jaarlijks herijkt. In 2008 hebben we onze doelstellingen aangepast, op basis van de geboekte vooruitgang en marktontwikkelingen. Daarnaast hebben we een interne ma-nagementenqute gehouden onder de 100 seniormanagers. Het onderzoek meet in hoeverre de DHV Groep als geheel in de pas loopt met de strategie en signaleert gebieden die verbetering behoeven. Het onderzoek toont dat er sterke vooruitgang is geboekt op de ge-bieden groei, marges en strategiefocus.

    Verbeterpunten zijn een grotere betrok-kenheid binnen onze organisatie bij strategische initiatieven; om meer sy-nergie te realiseren en best practices te verankeren.

    De evaluatie van onze strategie geeft aan dat de DHV Groep op de goede weg is om haar doelstellingen te bereiken. De afgelopen jaren hebben we een soli-de groei en een betere winstgevendheid laten zien. Ook heeft een aantal uitmun-tende ondernemingen zich aangesloten bij de Groep. Onze financile positie is sterk en onze performance geeft ons reden om te verwachten dat onze geac-tualiseerde langetermijndoelstellingen haalbaar zijn.

    De International Management Meeting.

    11Verslag van de Raad van Bestuur

  • Beijing Capital International AirportCyclorama van CycloMedia

    2008 was een goed jaar voor de DHV Groep. Het was een dynamisch jaar met twee verschillende snelheden. In het eerste halfjaar werden de grenzen van de groei opgerekt door een oververhitte markt, terwijl veel economien in het tweede halfjaar in een recessie raakten. Ondanks een terugval van de gebou-wenmarkt bleef de performance van de Groep tot en met het vierde kwartaal goed. Het aantal personeelsleden nam toe met 600 en we boekten goede voor-uitgang bij onze vier doelen.

    Groei en winstgevendheid

    De DHV Groep groeide voor het derde achtereenvolgende jaar. De netto-omzet steeg met een nog niet eerder vertoonde 18% tot 468 miljoen, waarvan 75% door autonome groei. De operationele marge bedroeg 6,4%, een stijging ten opzichte van de 4,7% in 2007 en steeds dichter bij de door ons beoogde 7%.

    De sterkste performance werd dit jaar geboekt door Afrika, Noord-Amerika en Water. Naast de hogere omzet hadden een verbeterde portfolio, kostenbeheer-sing en sterker risicomanagement een grote invloed op de nettowinst. De wisselkoersen van de Zuid-Afrikaanse rand, de Canadese dollar en de Poolse zloty hadden een aanzienlijk negatief effect op onze financile performance. Het feitelijke rendement op ons eigen vermogen ligt met 15% op het beoogde gemiddelde niveau.

    Internationalisatie

    Onze uitbreiding is te danken aan auto-nome groei en het toetreden tot de DHV Groep van een aantal topondernemin-gen. Onze thuismarkten zijn nu goed voor 89% van onze totale omzet dicht bij onze doelstelling van 90%. We zijn nu de nummer n op de Poolse watermarkt en we zijn erin geslaagd onze positie in de topdrie in Nederland en Zuid-Afrika te behouden. De interna-tionalisatie verbeterde verder door de toetreding van twee internationale ad-viesbureaus. Het Zuid-Afrikaanse Turgis

    voegt zeer gespecialiseerde mijnbouw-expertise toe. Het Canadese InterVISTAS beschikt over hoogwaardige expertise op het gebied van consultancy en pro-jectontwikkeling voor luchthavens. Pro-jecten waarmee we onze naam hebben gevestigd en die aanzienlijke aandacht hebben getrokken waren bijvoorbeeld de stormvloedkering bij Sint-Petersburg en Terminal 3 op de luchthaven van Beijing, op tijd voor de Olympische Spe-len. Beide projecten werden geopend door de betrokken staatshoofden.

    Acquisities, allianties en desinvesteringen DHV heeft zijn deelneming in SSI vergroot van 65% naar 70%. SSI is actief op de water-,

    mobiliteits-, bouw- en industrie-, milieu- en energiemarkten in Afrika.

    SSI heeft zijn deelneming in Bohlweki vergroot van 65% naar 100%. Bohlweki verleent milieu-

    adviesdiensten en is actief op de mobiliteits- en mijnbouwmarkten in Zuid-Afrika.

    Intelligent Devices (IDI), een erkend technologisch bureau op mobiliteitsgebied, actief in de

    Verenigde Staten en wereldwijd, heeft zich aangesloten bij Delcan.

    Infocus, een adviesbureau voor bouwmanagement en consultancy actief op de vastgoed- en

    infrastructuurmarkten in Nederland, heeft zich aangesloten bij DHV.

    DHV en CycloMedia, leverancier van visuele informatie, zijn een strategische alliantie aange-

    gaan, waarbij de kracht van CycloMedia op het gebied van 360 panoramische fotos (cyclora-

    mas) en luchtfotografie wordt gekoppeld aan DHVs technische management-, onderhoud-

    en ontwerpexpertise.

    Turgis, een vooraanstaande onafhankelijke leverancier van gespecialiseerde diensten op het

    gebied van mijnbouw, techniek, elektriciteit, logistiek en milieuadviezen aan de mijnbouw-

    sector in Afrika en de rest van de wereld, heeft zich aangesloten bij de Groep.

    Hydroprojekt, een Pools advies- en ingenieursbureau dat actief is op het gebied van hoog-

    waterbescherming, waterbouwkundige constructies, waterzuivering en waterkracht, is

    toegetreden tot de Groep.

    InterVISTAS, een adviesbureau dat actief is op de luchtvaartmarkt in Noord-Amerika en

    wereldwijd, is via NACO en Delcan tot de Groep toegetreden.

    De Groep heeft zijn 36%-belang in DHV Hsiung Ling Engineering in Taiwan verkocht.

    Het Boliviaanse DHV Sudamrica werd gesloten.

    Belangrijkste ontwikkelingen in 2008

    12

  • Lake County Passage System

    Tunnel Rodenrijseweg

    Afsluitdijk

    CESA Engineering Excellence Award

    Innovatie

    Veel projecten werden erkend vanwege de vooruitstrevende oplossingen, zoals het Lake County Passage System-project van Delcan in Illinois en SSIs clean-roomproject voor het Biovac-instituut in Kaapstad. Er werd goede vooruitgang geboekt bij het op de markt brengen van belangrijke productinnovaties. DHVs prijswinnende waterzuiveringstechno-logie Nereda is toegepast in pilots en demonstratieprojecten in Nederland, Zuid-Afrika en Portugal. Delcans NET-works communicatieplatform voor

    Prijzen De Tunnel Rodenrijseweg N470 heeft de Europese Betonprijs (ESCN) gewonnen in de categorie

    Weg- en Waterbouw. De tunnel heeft een gewaagd ontwerp en is gebouwd met duurzame

    materialen (architect: Marius van den Wildenberg).

    DHV maakte deel uit van het team dat de Future Search Award 2008 (NLPB) heeft gewonnen,

    een Nederlandse wedstrijd voor het beste, meest innovatieve idee op het gebied van bouw-

    management.

    Delcan: De Best of ITS Award in de categorie Beste Nieuwe Innovatieve Producten voor het

    Lake County Passage System-project van de Intelligent Transportation Society of America.

    Delcan: de Canadese Consulting Engineering Award of Excellence voor het Kicking Horse

    Canyon Bridge Phase II-project van de Canadese Association of Consulting Engineers.

    SSI: Engineering Excellence Award van de Consulting Engineers South Africa (CESA) voor het

    cleanroomproject voor het Biovac-instituut in Kaapstad, Zuid-Afrika.

    SSI: Best Community-Based Project van 2008 door de vestiging Pietermaritzburg van het Zuid-

    Afrikaanse Institution of Civil Engineering voor de bouw van een brug over de Black Mfolozi

    rivier voor twee gemeenschappen in het afgelegen Mahlabathini-district van KwaZulu-Natal.

    Het streven naar duurzame ontwikke-ling is stevig verankerd in de missie van de DHV Groep. Ons streven naar transparantie heeft ertoe geleid dat ons MVO-verslag extern wordt beoordeeld volgens GRI-richtlijnen. We hebben het Global Compact-initiatief van de VN ondertekend en we hebben onze steun vergroot aan initiatieven op het gebied van onderwijs.

    transportsystemen heeft zijn klantenbe-stand in Amerika sterk uitgebreid en is met succes gentroduceerd in Zuid-Afrika en Europa. Octrooien zijn toegekend voor nieuwe concepten en zijn uitge-breid naar nieuwe landen. Projectteams zijn zich steeds meer bewust van het belang van registratie van intellectueel eigendom. Bestaande relaties met uni-versiteiten en onderzoeksinstituten zijn voortgezet en DHV is actief betrokken bij de oprichting van ExSer, centrum voor diensteninnovatie in Almere.

    Voorbeelden van duurzaamheid in onze projecten zijn de LEED-Gold gecertificeer-de China Campus voor DSM in Shanghai, het concept voor verbetering van de Afsluitdijk en een milieueffectrappor-tage in Polen om de negatieve gevolgen voor de natuur te beperken van een snelweg in het Augustw Primeval Forest, een Natura 2000-gebied.

    Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)

    13Verslag van de Raad van Bestuur

  • Thuismarkten

    In onze thuismarkten realiseerden we een goede groei en winstgevendheid. De Europese performance was goed, met groei in Nederland, Polen en Tsjechi.

    Portugal bleef achter door overheidsbe-zuinigingen. Door de toetreding van Hy-droprojekt werden we nummer 1 op de Poolse watermarkt. De winstgevendheid

    One-Company Concept

    Knowledge Broker Network UIC Highspeed WereldcongresPark4All

    Finance & Control en RisicomanagementWe hebben stappen gezet om de busi-ness basics aan te scherpen, met meer aandacht voor risico- en intern project-management. Uit interne en externe audits is gebleken dat het risicomanage-ment is verbeterd, wat ook tot uiting

    De business groups hebben hun posi-ties op een aantal gebieden verbeterd. Expertiseposities werden, behalve door acquisities, ook aangescherpt door

    Strategische acties 2008 Water: versterking posities in water-

    zuivering en watermanagement.

    Mobiliteit (incl. Luchthavens): profiel-

    versterking door mogelijke acquisities van

    nichespelers.

    Milieu: profielversterking door mogelijke

    acquisities van nichespelers.

    Ontwikkeling expertisepositie in mijnbouw.

    Versterking expertise duurzame gebouwen.

    Resultaten 2008 Grotere Design & Build- en EPC-portfolio

    in waterzuivering. Uitbreiding projecten in

    deltagebieden in Azi.

    Toetreding luchthavenconsultant

    InterVISTAS.

    Belang Bohlweki gestegen tot 100%.

    Versterking milieuprofiel door autonome

    groei en Groepsbrede synergie. Versterking

    profiel milieumanagement.

    Toetreding mijnbouwconsultant Turgis.

    Oprichting Green Building Team.

    Differentiatie

    internationale workshops over ge-biedsontwikkeling, assetmanagement, rail en openbaar vervoer. Er werd een Groepsbrede aanpak voor bruggen vast-

    gesteld. We hebben deelgenomen aan belangrijke conferenties, waaronder UIC Highspeed wereldcongres (Amsterdam), de Aquatech (Amsterdam), het wereld-congres over Intelligente Transportsys-temen (New York), het Green Building Festival (Toronto) en het Nationaal Sus-tainability Congres (Amsterdam). Publicaties in vakbladen en de reguliere media hebben bijgedragen aan een ver-dere versterking van ons profiel. Zo heeft Caofeidian, een ecologische kuststad in China, grote media-aandacht getrokken en de innovatieve oplossende kracht van DHV geprofileerd. Uitgebreide informatie over de ontwik-kelingen binnen onze business groups staat op de paginas 19-22.

    in China, Indonesi en India verbeterde. De regio Afrika presteerde het beste met uitstekende resultaten bij zowel SSI als Turgis. In Noord-Amerika vertoonde Delcan een solide autonome groei en mochten we de nieuwe aanwinstInterVISTAS bij de DHV Groep verwelko-men. In lijn met onze strategie hebben we bedrijven in Bolivia en Taiwan afge-stoten vanwege de te beperkte omvang.Uitgebreide informatie over de ontwik-kelingen binnen onze regios in de we-reld staat op de paginas 23-26.

    komt in het nettoresultaat. We hebben een nieuw bedrijfsinformatiesysteem geselecteerd en geconfigureerd waar-mee betere en meer directe informatie beschikbaar komt. Het nieuwe systeem zal in 2009 worden gemplementeerd.

    Kennisuitwisseling & ICTBinnen het connect & deliver-thema zijn initiatieven ontplooid om de inter-actie binnen de Groep te verbeteren. Er is een Groepsbreed Knowledge Broker Network opgericht, waardoor onze ex-pertise snel beschikbaar kan worden

    Strategische acties 2008 Gerichte groei in Centraal-Europa.

    Verbetering winstgevendheid in Azi.

    Uitbreiding positie in Noord-Amerika.

    Resultaten 2008 Nummer n op Poolse watermarkt.

    Betere winstgevendheid door focus op

    selectiviteit, integriteit en lokaal manage-

    ment.

    Solide autonome groei in Delcan en Innova.

    Toetreding InterVISTAS.

    In 2008 hebben we diverse concrete stappen genomen op basis van de drie strategiepijlers Differentiatie, Thuismarkten en One-Company Concept.

  • Charter Talent naar de Top Ecologische kuststad Caofeidian, China

    gemaakt. Er zijn veel gezamenlijke projecten uitgevoerd en conferenties over onze expertiseposities gehouden. In Polen is de Europese Young DHV-bijeenkomst gehouden. Ons ICT-plat-form is uitgebreid naar kantoren in Europa en Azi. Afrikaanse kantoren zullen in het eerste kwartaal 2009 worden aangesloten. Door het platform verloopt de communicatie beter en kan een stijgend aantal communities of practice worden ondersteund.

    Human ResourcesDe DHV Groep streeft naar de positie van preferred employer in een markt waarbij de zoektocht naar talent een constante factor is. Een van de speer-punten voor 2008 was het vernieuwen van ons beloningsbeleid en de secundai-re arbeidsvoorwaarden. Er is een Groeps-breed beloningsbeleid vastgesteld. We zijn begonnen met de overstap naar een flexibelere, prestatie-gerelateerde belo-ning in Azi, Zuid-Afrika en Nederland. We introduceerden een nieuw aande-lenplan voor medewerkers. In totaal zijn er in de eerste ronde 280 medewerkers toegetreden, die een aandeel van 4% in onze Groep hebben verworven.

    Er werden nieuwe opleidings- en ont-wikkelingsinitiatieven ontplooid, zoals het Early Career Development Program, de Projectmanagementtraining en de uitwisseling van personeel. Een enqute onder het senior management van de Groep leidde tot aandachtspunten. Een frequentere uitwisseling van personeel, bedrijfsoverschrijdende opdrachten en

    opleiding voor het middenkader verdie-nen de komende jaren extra aandacht. Ter verbetering van de diversiteit heeft DHV, samen met veertig andere Neder-landse ondernemingen, organisaties en ministeries het Charter Talent naar de Top ondertekend. Het Charter houdt een verplichting in zich sterk te maken voor een stijging van het percentage vrouwen in senior functies. We streven ernaar om dit percentage in vijf jaar van 10% naar 20% te laten stijgen. De geboekte vooruitgang zal jaarlijks extern worden gemonitord.

    Maatschappelijk verantwoord ondernemenAansluitend op internationale richt-lijnen heeft de DHV Groep het Global Compact van de VN ondertekend. Wij zijn het eerste advies- en ingenieursbu-reau ter wereld dat haar MVO-verslag op basis van het Global Reporting Initiative (GRI) extern heeft laten controleren. Op basis van ons MVO-verslag zijn we door het ministerie van Economische Zaken tot de beste in onze klasse uitgeroepen. Voorts is NACO gekozen als technisch adviseur voor GRI voor de ontwikkeling van verslaggevingsrichtlijnen voorluchthavens.

    We hebben onze Global Code of Business Principles bijgewerkt met de richtlijnen waaraan wij ons wereldwijd houden. Daarnaast hebben we ons Business Integrity Management System (BIMS) verbeterd met een Project Integrity Risk Indicator en standaardteksten voor integriteitsclausules voor klanten en

    partners. Er zijn voorbereidingen getrof-fen voor een extern, anoniem meldpunt voor misstanden. In 2009 begint een on-afhankelijke audit naar het compliance-programma.

    In 2008 werden zeven integriteitsinci-denten gemeld, onderzocht en afgerond. In vijf gevallen hebben we geen overtre-dingen gevonden. In elk van de twee an-dere zaken is een medewerker ontslagen na overtreding van onze business princi-ples. Een nog openstaande zaak uit 2007 is gesloten nadat was gebleken dat geen overtreding had plaatsgevonden.

    Het is ons streven om de CO2-footprint van onze eigen activiteiten terug te drin-gen en we hebben stappen ondernomen ons mobiliteits- en inkoopbeleid daarop aan te passen. De voorgenomen reno-vatie van ons hoofdkantoor leidt ook tot een aanzienlijke energiebesparing. Duurzame innovaties worden gereali-seerd in onze projecten. Voorbeelden hiervan zijn Park4All (een mobiele par-keergarage met meerdere lagen) en de diverse Groen Gas-projecten, waar lokale bussen rijden op biogas uit slib en orga-nische afvalstromen.

    We hebben onze betrokkenheid bij com-munity development voortgezet. Neder-landse medewerkers hebben wederom deelgenomen aan de BiD Challenge, een internationale wedstrijd voor onderne-mingsplannen gericht op het terugdrin-gen van armoede. In Zuid-Afrika heeft SSI zijn Zaterdagschool-initiatief voor kansarme leerlingen uitgebreid. In Ca-nada en Noord-Amerika is Delcan actief in een groot aantal gemeenschapsactivi-teiten waaronder de United Way. We zijn heel trots op onze individuele en bedrijfsinitiatieven om anderen te helpen.

    Meer informatie treft u aan in de samenvatting van

    ons MVO-verslag. Een uitgebreider verslag treft u

    aan op www.dhv.nl/mvo-verslag

    Strategische acties 2008 Voorbereidingen voor de implementatie van

    een nieuw businessinformatiesysteem. Afronding ICT-migratie naar n Groeps-

    breed ICT platform. Integratie en evaluatie GRI-rapportage als

    onderdeel van de gebruikelijke rapportage-cyclus.

    Publicatie van een overkoepelend kader voor MVO.

    Resultaten 2008 Nieuw systeem geconfigureerd, imple- mentatie gepland voor 2009. Europa en Azi naar nieuw platform gemigreerd. GRI-rapportage onderdeel van cyclus. Het verslag over 2007 was in onze sector het eerste ter wereld conform GRI+. Kader bekendgemaakt via verslag 2007 en

    interne publicaties. MVO-programmas gestart bij SSI en Delcan.

    15

  • Financile performance 2008

    Kerncijfers(in miljoenen , tenzij anders vermeld) 2008 2007 Mutatie

    Netto-omzet 467,7 395,0 +18%

    Toegevoegde waarde 325,3 274,8 +18%

    Bedrijfsresultaat voor goodwill (EBITA) 20,8 13,0 +60%

    Operationele marge op toegevoegde waarde (%) 6,4 4,7

    Omzet In 2008 groeide de omzet van de Groep met 73 miljoen naar 468 miljoen. De autonome groei bedroeg 50 mil-joen. De beste prestaties waren afkom-stig van de regio Afrika en de business groups Bouw en Industrie, Water, en Ruimte en Mobiliteit. Acquisities in Zuid-Afrika, Canada, Nederland en Polen droegen 23 miljoen bij. De omzetstij-ging van 18% ligt boven de langeter-mijndoelstelling die 10% bedraagt. Deze cijfers zijn inclusief de negatieve gevol-gen van een lagere koers van de Zuid-Afrikaanse rand, de Canadese dollar en de Poolse zloty.

    Toegevoegde waardeDe toegevoegde waarde (door eigen medewerkers gegenereerde opbrengst) steeg met 50 miljoen (+18%) tot 325 miljoen, ondanks negatieve koersver-schillen van 11 miljoen. Een bedrag van 36 miljoen hiervan werd gerealiseerd door autonome groei en 14 miljoen door acquisities.

    BedrijfsresultaatDe EBITA steeg met 60% tot 20,8 mil-joen en de EBITA-marge kwam op 6,4% (2007: 4,7%). Dit is in lijn met onze doel-stelling van een operationele marge van 7% op toegevoegde waarde. Acquisities waren goed voor een EBITA-stijging van 1,8 miljoen. Koersverschillen van 1,4 miljoen hadden een negatief effect op het resultaat. Het groeisaldo komt voor-namelijk door de sterke performance van de regio Afrika en betere resultaten van de business groups Water en Bouw en Industrie. De autonome kosten-stijging kwam neer op 15%, enigszins lager dan de groei van de toegevoegde waarde.

    GoodwillDe DHV Groep amortiseert betaalde goodwill over een periode van 20 jaar, tenzij er aanwijzingen voor een bijzon-dere waardevermindering bestaan, in welk geval er een additioneel deel van

    de goodwill wordt afgeschreven. In 2008 is een bedrag van 1,5 miljoen geamor-tiseerd. Er heeft zich geen bijzondere waardevermindering voorgedaan.

    FinancieringskostenDe totale financieringskosten bedroegen 3,5 miljoen, een stijging van 1,3 mil-joen ten opzichte van 2007. De stijging is voornamelijk gerelateerd aan acqui-sities. Hiervan heeft 1,8 miljoen betrek-king op rentelasten op langetermijn-leningen. In 2008 zijn er geen winsten of verliezen geboekt op financile instrumenten ter afdekking van het renterisico. Ten opzichte van 2007 is het gemiddelde rentepercentage gestegen van 4,6% tot 5,1%.

    BelastingdrukHet effectieve belastingtarief steeg van 31,9% tot 35,5%. De stijging is voor het grootste deel het gevolg van grotere operationele verliezen in landen waar we belastingverliezen niet als latente be-lastingvordering opnemen. Ook heeft de stijging van niet-aftrekbare kosten zoals de amortisatie van goodwill geleid tot hogere effectieve belastingtarieven.

    BalansHet balanstotaal steeg tot 232 mil-joen per 31 december 2008 (2007: 192 miljoen). Deze stijging is het gevolg van autonome groei ( 14 miljoen) en van acquisities ( 21 miljoen). De stijging wordt gedeeltelijk tenietgedaan door koersverschillen ( 5 miljoen). Het netto werkkapitaal steeg met 6 miljoen tot 26 miljoen. Uitgedrukt

    in een percentage van de omzet steeg het netto werkkapitaal van 5,0% in 2007 tot 5,6% in 2008. De netto schulden (liquide middelen en kasequivalenten minus bankschulden en langlopende rentedragende schul-den) stegen van 21 miljoen tot 45 miljoen. Deze stijging is voornamelijk het gevolg van acquisities. De solvabiliteit per 31 december be-draagt 28,2%, enigszins lager dan de langetermijndoelstelling van 30-35%. Het eigen vermogen per 31 december 2008 bedraagt 63 miljoen, ten opzich-te van 60 miljoen per ultimo 2007. Het vermogen is negatief benvloed door 5 miljoen aan koersverschillen en 0,8 miljoen aan dividenduitkeringen. Het dividend was inclusief een interim-uitkering aan medewerkers-aandeel-houders gerelateerd aan het beindigen van het vorige aandelenplan.

    KasstroomDe door bedrijfsactiviteiten gegene-reerde kasstroom bedroeg 18,3 miljoen (2007: 15,7 miljoen). De totale kas-stroom voor financieringsactiviteiten werd sterk benvloed door de investerin-gen in acquisities. De totale kasstroom kwam uit op een negatief bedrag van 23,6 miljoen, ten opzichte van een kasuitstroom van 9,6 miljoen in 2007.

    16

  • Het jaar 2009 wordt er een van grote onzekerheden en wereldwijde econo-mische turbulentie, met de daarmee gepaard gaande maatschappelijke en politieke verschuivingen. Langeter-mijnuitdagingen blijven, zoals klimaat-verandering, de vraag naar energie en duurzame ontwikkeling voor een snel-groeiende bevolking. In onze markten kunnen we duale doelstellingen ver-wachten. Enerzijds zal er een sterke roep zijn om kortetermijnoplossingen, ander-zijds zal het streven naar duurzame ver-andering op lange termijn toenemen.

    De DHV Groep treedt de economische onrust sober doch met vertrouwen tege-moet. We verwachten dat al onze busi-ness groups en regios de gevolgen van de economische turbulentie zullen on-dervinden, elk in verschillende mate en op verschillende momenten. De eerste tekenen waren al in 2008 zichtbaar en deze zullen naar verwachting tot en met 2010 doorzetten. Onze financile basis is goed, we beschikken over een goede werkvoorraad en ons wereldwijde werk-terrein en de markten die we bedienen zullen ook kansen bieden. De publieke sector, onze belangrijkste klantengroep, treft op dit moment voorbereidingen voor versnelde implementatie van inves-teringsprogrammas die goed bij onze portfolio passen. Private opdrachtgevers hebben efficinte en betrouwbare part-ners nodig om in te spelen op een vaak radicaal veranderend bedrijfsklimaat. De grootste uitdaging is om deze kansen snel te signaleren en alert te reageren. Daarnaast zullen operationele efficiency en cash-beheer de komende periode van uitermate groot belang zijn. We zullen een selectief investerings-beleid hanteren en verwachten geen grote investeringen in 2009 anders dan de renovatie van ons hoofdkantoor.

    Waar de afgelopen twee jaren in sterke mate werden gekenmerkt door groei, zal 2009 gericht zijn op het consolideren en op het implementeren van synergie

    Vooruitzichten 2009

    met de (nieuwe) bedrijven binnen de Groep. Hierdoor denken we een groter marktaandeel te kunnen behalen op een markt die over de gehele linie afneemt. Op langere termijn blijven we een groei-cijfer van 10% nastreven. We zien nog steeds mogelijkheden om onze operati-onele marge verder te verbeteren in de richting van onze doelstelling van 7%.

    Onze strategie van Local delivery of world-class solutions blijft rusten op de drie pijlers: Differentiatie, Thuismarkten en het One-Company Concept. Voor 2009 zijn de focus en de vooruit-zichten per pijler als volgt:

    Differentiatie

    Strategische acties 2009 Versterking water- en mobiliteitsprofiel.

    Schaalvergroting en commercialisering

    technologische innovaties.

    Ontwikkeling strategie voor energie en

    grondstoffen.

    Wereldwijde technologische ontwik-kelingen zullen steeds sneller gaan en dit vereist kritische massa van de DHV Groep. De concurrentie zal heviger worden en het vermogen ons te onder-scheiden en capaciteit vrij te maken is cruciaal. Onze investeringen zullen gericht zijn op versterking van expertise-posities in lijn met de marktontwikkelin-gen. Veel investeringsprogrammas van de publieke sector richten zich op intel-ligent gebruik van infrastructuur, water en energie. We zien een grotere nadruk op het verbeteren van efficiency en gro-tere mogelijkheden voor consultancy en assetmanagement.

    Veiligheid en duurzaamheid zijn de grootste aanjagers van onze wateracti-viteiten. Hier zien we goede mogelijk-heden onze technologische kracht te combineren met lokale expertise. We zullen daarom onze watertechnologie en delta-expertise blijven verbeteren en op-

    Sustaenergy

    Richmond Olympic Oval, Canada

    Nereda bij Gansbaai, Zuid-Afrika

    A2 Hooggelegen, Utrecht

    17Verslag van de Raad van Bestuur

  • timaal benutten. De behoefte aan duur-zame energie blijft stijgen. We hebben op kleinere schaal succes geboekt door verschillende expertises te combineren, zoals met groen gas (Sustnergy). Maar we zullen een Groepsbrede aanpak ont-wikkelen.

    Thuismarkten

    Strategische acties 2009 Optimale benutting internationaal

    netwerk. Grotere alertheid tonen bij

    aanpak nationale investeringsplannen

    en regionale dynamiek.

    Synergie bewerkstellingen met recent

    bij de Groep gekomen bedrijven.

    Beoordelen landenportfolio tegenover

    de Groepsdoelstellingen wat kan leiden

    tot aanpassingen en (des)investeringen.

    De laatste jaren hebben al onze thuis-markten een aanzienlijke economische groei doorgemaakt. Ze zullen echter allemaal anders op de economische neergang reageren. Lokale aanwezig-heid is daarom belangrijker dan ooit. Onze decentrale organisatie is cruciaal om effectief in te kunnen spelen op de specifieke ontwikkelingen. Onze stra-tegie blijft bestaan uit het uitbreiden van onze aanwezigheid in de bestaande thuismarkten en uit het optimaal benut-ten van onze expertiseposities.

    De nieuwe bedrijven binnen de Groep zullen kunnen profiteren van Groepsbre-de synergie en vice versa. EU-wetgeving zoals de Kaderrichtlijn Water en Natura 2000 zijn goede voorbeelden van markt-kansen waarbij milieu- en waterexper-tise over landsgrenzen heen kan worden benut. Grote evenementen in 2010 zoals het WK voetbal (Zuid-Afrika), de Olympische Winterspelen (Vancouver) en de World Expo (Shanghai) en de UEFA Cup voetbal in 2012 (Polen en Oekrane) zullen inves-teringen blijven opstuwen. In onze Azia-tische thuismarkten zien we ons voor de

    uitdaging geplaatst om ons private klan-tenbestand bij afnemende economische groei te laten toenemen.

    One-Company Concept

    Strategische acties 2009 Implementatie bedrijfsinformatiesysteem.

    Uitvoering Groepbrede professional en

    management development programmas.

    Verbetering meting en terugdringing

    CO2 uitstoot.

    Er zijn ruim voldoende mogelijkheden om interne efficiency en flexibiliteit te verbeteren. In 2009 zullen we het nieu-we bedrijfsinformatiesysteem imple-menteren. We gaan meer gebruikmaken en profiteren van eerdere investeringen in ICT en kennisuitwisseling. De regio Afrika zal op het Groepsbrede ICT-plat-form worden aangesloten en door het nieuwe internet- en intranetsysteem zal de onderlinge verbondenheid van de Groep verder worden verbeterd.We zullen in onze medewerkers blijven investeren door het bieden van oplei-dingsmogelijkheden en loopbaanont-wikkeling. Dit is van essentieel belang, niet alleen voor het aantrekken en behouden van talent, maar ook om de hoogste professionele diensten aan onze klanten te kunnen blijven bieden. Groepsbrede programmas zullen nauw worden afgestemd op de behoeften binnen de bedrijven zoals projectma-nagement en professionele ontwikke-ling. Er zal blijvend aandacht worden geschonken aan loopbaanontwikkeling, diversiteit en de opvolging van manage-mentfuncties.We zullen onze hernieuwde Global Code of Business Principles implementeren en blijven streven naar een opener dialoog met stakeholders. Er wordt wereldwijd steeds kritischer gekeken naar integriteit en transparantie en we beginnen in 2009 met een externe audit van ons Business Integrity Management System. Onze houding ten opzichte van

    integriteit blijkt meer en meer een on-derscheidende factor te zijn. De algehele focus op duurzame ontwikkeling, onze doelstelling MVO-overal en het gebruik van de GRI-methode zijn de basis voor de ontwikkeling van regiospecifieke pro-grammas in Afrika en Noord-Amerika. We zullen best practices uitwisselen en Groepsbrede aandacht aan MVO blijven schenken door centrale rapportage en communicatie. Specifieke initiatieven voor 2009 zijn onder andere een betere meting en het terugdringen van onze CO2-uitstoot.

    Tenslotte

    De urgentie is voelbaar. Onze klanten zullen van ons meer flexibiliteit en re-actievermogen verwachten. We moeten ons op korte termijn onderscheiden zon-der het langetermijnperspectief uit het oog te verliezen. De creativiteit en passie van onze 5.300 medewerkers voor het vinden van oplossingen zal ongetwijfeld een bijdrage leveren aan deze uitdaging. De onafhankelijke positie van de Groep en onze filosofie dat ons bedrijf een be-drijf is voor mensen van mensen bieden een sterke basis waarop we kunnen voortbouwen. We zijn trots op ons bedrijf en we zijn al onze medewerkers zeer dankbaar voor de goede performance in 2008. We heb-ben er alle vertrouwen in dat we in 2009 op hun inzet en flexibiliteit kunnen blij-ven rekenen.

    Amersfoort, 3 maart 2009

    Bertrand M. van Ee (voorzitter)Piet W. Besselink (vice-voorzitter)

    18

  • 19Ontwikkelingen in ons Global Network

    De filosofie van de business group Ruimte en Mobiliteit is aanwezigheid dicht bij de klant, met lokale kantoren en het toepassen van onze expertise bij complexe problemen. We werken voor overheden, industrile klanten en de private sec-tor (waaronder financile instellingen, aannemers en ontwik-kelaars) en zijn georganiseerd langs de marktlijnen Mobiliteit, Gebiedsontwikkeling, Milieu en Duurzaamheid, Consultancy en Assetmanagement. Wij leveren beleidsadviezen en juridi-sche en financile diensten, planstudies, project- en program-mamanagement, en ontwerp en engineering.In 2008 heeft de sterke marktvraag geleid tot een forse omzet-groei. We kijken terug op een jaar met mooie prestaties, zoals het gezamenlijk winnen van de Europese Betonprijs voor het project Tunnel Rodenrijseweg en onze deelname aan spraak-makende uitbreidingsprojecten voor wegen en spoorwegen in Nederland. We adviseerden de overheid over de financiering van nieuwe infrastructuur en staan bekend om onze expertise op het gebied van intelligente transportsystemen, wegen (incl. bruggen en tunnels), rail en openbaar vervoer, gebiedsontwik-keling en milieumanagement. Openheid en samenwerking geven innovatie een extra im-puls: de samenwerking met CycloMedia en het gebruik van cycloramas versterkten ons assetmanagementprofiel; we zijn medeoprichter van ExSer, centrum voor diensteninnovatie in Almere; we ontwikkelden een Kwaliteitsscan voor bedrijven-

    Ruimte en Mobiliteit

    Dicht bij onze klant

    Doelstellingen 2008Profiel van marktsegmenten verder aanscherpen.

    Merknaam en marktpositie Ruimte en Mobiliteit versterken.

    Dare to Share: kennisuitwisseling op lokaal en internationaal niveau.

    Doelstellingen 2009Diensten afstemmen op marktbe-hoeften.

    Verbeteren van portfoliomanagement.

    Goed managen van business basics.

    Resultaten 2008Volledig functionerende unit Assetma-nagement opgericht; aanscherping van profielen Transfer & Rail en bodemsa-nering; Consultancy verder ontwikkeld; nieuw kantoor Rotterdam geopend.

    Review grote klantenaccounts; aanwe-zigheid op belangrijke conferenties op het gebied van hogesnelheidslijnen, ITS, Nederlandse gemeentes (VNG), gebiedsontwikkeling, enz.; nieuwe pro-fielbrochure uitgegeven.

    Expertise uitgewisseld voor projecten in Azi, Afrika, Europa en Noord-Amerika; internationale workshops gehouden over rail, bruggen, ITS, gebiedsontwikkeling, milieu en asset-management.

    UIC Highspeed congres, Amsterdam IJsselsprong gebiedsontwikkeling, Zutphen

    terreinen; en we zijn medeorganisator van het Nationaal Sus-tainability Congres in Amsterdam. In 2009 zullen we onze positie op de Nederlandse markt verder consolideren en ondersteuning bieden aan de activiteiten in de thuismarkten. We zullen ons verder concentreren op onze expertiseposities, waarbij we waar mogelijk een internationale voortrekkersrol ambiren. We verwelkomen in dit kader de expertise in rail en stationsontwikkeling van NPC, sinds maart 2009 aangesloten bij DHV. Speciale aandacht gaat uit naar milieu en klimaat, industrilevraagstukken en intelligente oplossingen voor verkeersma-nagement. We verwachten dat de vraag van onze klanten in de overheidssector sterk zal blijven, dankzij de aard van de pro-grammas waarbij we betrokken zijn (grote meerjarige spoor- en weginvesteringen) en de behoefte van de overheid om deze projecten in het huidige economische klimaat te realiseren. In de markt voor gebiedsontwikkeling zien we de focus van de klant veranderen van grote nieuwe planontwikkelingen naar meer strategische en maatschappelijk gerelateerde onderwerpen. Over de gehele linie is de economische onzekerheid in 2009 groter dan in 2008. We zijn daarom terughoudend in onze uitbreidingsplannen voor 2009 en richten ons vooral op onze expertisegebieden en de integratie van NPC.

    Vic Prins

    Acties 2009Diensten van Nederlandse regionale kantoren in lijn brengen met de markt-lijnen mobiliteit, milieu en duurzaam-heid, en gebiedsontwikkeling; focus op accountmanagement in het hele land; afstemmen diensten en expertiseposi-ties binnen de DHV Groep.

    Versterken van diensten op gebied van rail; uitbouw databeheer voor asset-management; uitbreiden activiteiten mobiliteitsmanagement; integreren activiteiten in Tsjechi.

    Vasthouden financile performance en operationele marge; beter benutten van productiecapaciteit; terugdringen indirecte kosten tijdens onzekere econo-mische tijden.

  • 20

    Doelstellingen 2008Marktleider in Nederland worden bij uitvoering van Kaderrichtlijn Water.

    Omzetgroei gebaseerd op innovatieve producten zoals Nereda en MBR.

    Internationale groei in waterbeheer, havens, waterwegen en kustontwik-keling.

    Positie in internationale Design & Build-markt voor waterzuivering versterken op basis van evenwichtige portfolio.

    Doelstellingen 2009Behouden en uitbouwen van ons innovatieve en duurzame bedrijfs-profiel in de watermarkt.

    Verhogen omzet door innovatieve producten zoals Nereda en MBR.

    Verder ontwikkelen van onze internationale positie in water-management, havens, waterwegen en kustontwikkeling.

    Behalen selectieve groei in de inter-nationale contractingmarkt voor waterzuivering op basis van een evenwichtige portefeuille

    Resultaten 2008Groot aantal projecten in verband met Kaderrichtlijn Water uitgevoerd.

    Hogere omzet dankzij Nereda projecten in samenwerking met waterschappen, STOWA en de Technische Universiteit Delft.

    Positie versterkt met masterplan voor Port Said East Port en een prestigieus kust- en stedenbouwproject in China.

    Hogere omzet in grote mate te danken aan projecten in Servi, Frankrijk en Vietnam, alsmede design & deliver-contracten voor proceswater.

    Acties 2009Behouden marktpositie in verband met de implementatie van de Kaderrichtlijn Water; betrokkenheid bij spraakma-kende Deltaplanprojecten.

    Aanvangen bouw eerste full-scale Nereda-waterzuivering.

    Intensiveren samenwerking binnen de Groep ter uitbreiding van onze interna-tionale positie in kustontwikkeling en watermanagement; extra initiatieven ontplooien in de markt voor havens en waterwegen.

    Uitbreiden van onze positie op de Franse markt; deelnemen aan eerste tender-ronde van het nieuwe ORIO-programma in Vietnam.

    De kracht van de DHV-aanpak is samenwerking. Door nauw samen te werken met onze klanten en partners, zoals top-technologische insituten, creren we unieke expertise en technologisch leiderschap op het gebied van waterzuivering, watermanagement, kustontwikkeling en havens en waterwe-gen. Wij leveren specifieke diensten als: consultancy, ontwerp & engineering, levering van producten, design & build en ope-rate & maintain. Onze klanten in zowel de publieke als de pri-vate sector zijn lokale en nationale overheden, internationale financile instellingen, multinationals en aannemers.Van oudsher maakt waterzuivering een groot deel uit van de internationale activiteiten van DHV. In 2008 hebben we onze activiteiten op het gebied van watermanagement met succes uitgebreid, zoals kustontwikkeling in China en Noord-Amerika en overstromingspreventie in Indonesi. Een andere belang-rijke ontwikkeling in 2008 was de acquisitie van Hydroprojekt (Polen). Dit bedrijf levert een aanzienlijke bijdrage aan onze watermanagement- en waterkrachtexpertise.

    Duurzaamheid is over heel de wereld topprioriteit geworden en staat op de agenda boven economische ontwikkeling. DHV is uitstekend gepositioneerd om de duurzaamheids-uitdaging aan te gaan. De watermarkt erkent ons vermogen om met innovatieve oplossingen te komen; oplossingen diedraaien om duurzaamheid. Zo zijn daar onze waterzuivering-

    Water

    Samenwerken versterkt

    Nereda pilot EpeJakarta Dredging, Indonesi Naardermeer Natura 2000

    technologien: Nautilus MBR (gekenmerkt door laag chemica-lingebruik) en Nereda (gekenmerkt door een klein ruimtebe-slag en laag energieverbruik). We staan tevens bekend om onze duurzame oplossingen op het gebied van watermanagement en kustontwikkeling. In de Chinese regio Tianjin zijn we betrok-ken bij de kuststad Delta Diamonds; met het Amsterdamse Architecten Cie hebben we het concept en masterplan op basis van duurzame planningsprincipes ontwikkeld.In 2008 hebben we grote vooruitgang geboekt bij de verdere ontwikkeling van Nereda. Samen met waterschappen, STOWA en de TU Delft en met onze partners SSI in Zuid-Afrika en DHV in Portugal hebben we een mijlpaal bereikt; we zijn klaar om Nereda op full-scale huishoudelijke afvalwaterzuivering toe te passen.

    Onze marktvooruitzichten voor 2009 zijn gunstig. Ondanks de onvoorspelbaarheid blijven de mondiale uitdagingen voor zowel waterzuivering als watermanagement enorm. Water-veiligheid, klimaat, wetgeving voor waterkwaliteit en de mil-lenniumdoelstellingen voor drinkwater zijn slechts enkele voorbeelden. Onze activiteiten in 2009 zullen worden geken-merkt door onze aanhoudende en intensieve inspanningen voor innovatie en een streven naar selectieve groei.

    Piet van Helvoort

  • 21Ontwikkelingen in ons Global Network

    De business group Bouw en Industrie is actief op het gebied van gebouwen en industrile processen. Door ons te laten leiden door Building Inspiration. Together! bieden we onze klanten toegevoegde waarde in de vorm van aantoonbaar betere gebouwen en industrile processen.In de industrile markt hebben we uitgebreide ervaring met het leveren van integrale gebouwontwerpen. Op basis van de wensen en eisen van de klant worden vanaf het begin alle betrokken disciplines (architectuur, bouwkunde, constructies, bouwfysica, installaties) bij het ontwerp betrokken. Om zo gunstig mogelijke en beheersbare instandhoudingkosten van het gebouw te realiseren worden ook direct onze beheer- en onderhoudspecialisten bij het proces betrokken. Deze bena-dering verbetert de efficiency van het bouwproces en leidt tot meer duurzame oplossingen. Dit alles om minimaal het ge-wenste resultaat voor de opdrachtgever te realiseren.Traditioneel besteden de meeste publieke instellingen en vastgoedontwikkelaars onderdelen van het gebouwontwerp uit aan verschillende partijen. Bouwprocessen worden echter steeds complexer, zowel organisatorisch als technisch. Onze positieve ervaring met de integrale aanpak in de industrie en onze kennis van alle relevante disciplines, maakt ons bijzonder geschikt om onze klanten nog beter te helpen. De belangrijkste marktontwikkelingen in 2008 waren de

    Bouw en Industrie Building Inspiration. Together!

    Doelstellingen 2008Groei realiseren en winstgevendheid verbeteren door efficiency nog verder te verhogen.

    Goed opgeleide medewerkers werven.

    Positie als betrouwbare, duurzame en professionele partner voor onze klanten versterken

    Doelstellingen 2009Aanscherpen profiel; focus op marktvraag.

    Kwalitatieve groei.

    Versterken positie in asset-management.

    Inspelen op veranderende marktomstandigheden.

    Resultaten 2008Autonome groei gerealiseerd; acquisi-tie Infocus; grotere winstgevendheid.

    Expertiseniveau medewerkers verhoogd, maar groeidoelstellingen niet gehaald.

    Algehele positie verbeterd bevestigd door de Building Business Reputatie Monitor.

    Acties 2009Focus in activiteiten, beschikbare kennis omzetten in specifieke waardeproposities voor klanten.

    Investeren in medewerkers en innovatie.

    Benutten van onze grondige kennis van assetmanagement.

    Verder verbeteren efficiency organisatie en gebruik maken van flexibiliteit.

    Assetmanagement Nijmegen Photovoltech, BelgiProvada Vastgoedbeurs, Amsterdam

    economische crisis, een sterkere focus van klanten op hun kernactiviteiten en een grotere vraag naar flexibiliteit, duur-zaamheid en efficinte oplossingen voor het bouwproces. We hebben het eerste onderhoudscontract voor de gehele gemeentelijke vastgoedportefeuille van een grote gemeente (Nijmegen) binnengehaald en versterkten onze wereldwijde positie op het gebied van het ontwerp van zonnecellenfa-brieken. Infocus, een vooraanstaand Nederlands project-management- en adviesbureau is aangesloten bij DHV. Onze ambitie voor verdere autonome groei werd beperkt door de aanhoudend krappe arbeidsmarkt. Toch zijn we erin geslaagd onze doelstellingen te bereiken door verbeterde efficiency en bovenal door het leveren van meer toegevoegde waarde aan onze klanten.Organisaties zoeken steeds vaker kwaliteitspartners aan wie ze het management en onderhoud van hun activa kunnen uit-besteden. Wij spelen hierop in door klanten flexibiliteit en een optimale prijs/kwaliteitsverhouding te bieden. In 2009 zullen we ons bedrijfsprofiel en focus verder versterken, de interne efficiency nog verder aanscherpen en maximaal inzetten op het ondersteunen van onze klanten bij het realiseren van hun doelstellingen.

    Eugene Grter

  • Doelstellingen 2008Positie in Noord-Amerika versterken.

    Positie in Centraal-Europa, Rusland en India opbouwen.

    Innovatie op basis van Green Airports-concept.

    Omzetgroei van 10%.

    Doelstellingen 2009Integreren InterVISTAS.

    Verhogen omzet met minimaal 30%.

    Bekend staan als d ontwerper van Green Airports.

    Behouden van een positie in de top 10 van de wereldwijde luchthaven engineering- en planningbureaus.

    Resultaten 2008Positie in Noord-Amerika versterkt door toetreding InterVISTAS.

    NACO heeft diverse projecten in Centraal-Europa en Rusland binnen-gehaald; NACO heeft samen met DHV India een businessplan voor India ontwikkeld.

    Toolbox ontwikkeld. Global Reporting Initiative (GRI) heeft NACO aangesteld voor cordinatie van de criteria voor duurzame luchthavens.

    13% hogere omzetgroei.

    Acties 2009Introductie InterVISTAS bij NACO-klanten; samenwerken bij internatio-nale projecten.

    Verhogen slagingspercentage van offertes; binnenhalen projecten in Noord-Amerika.

    Binnenhalen Green Airport projecten; ontwikkelen GRI-criteria voor duur-zame luchthavens.

    Uitbouwen technische en luchthaven-adviesdiensten met ten minste 30%.

    Klanten van de business group Aviation vragen topadvies met het oog op capaciteitstekorten en de behoefte aan verbetering van luchthavenfaciliteiten. We werken wereldwijd voor lucht-havenautoriteiten, overheden, luchtvaartmaatschappijen, luchthavenexploitanten en private investeerders.De internationale luchthavenmarkt heeft een sterke achteruit-gang doorgemaakt door de olieprijzen en de economische cri-sis. Veel luchtvaartmaatschappijen hebben te kampen gehad met financile problemen en het wordt moeilijk nieuwe inves-teringen te financieren. Ondanks de wereldwijde recessie zijn de landen in het Midden-Oosten doorgegaan met grote uitbrei-dingsprogrammas voor luchthavens. Door onze sterke reputa-tie hebben we spraakmakende contracten binnengehaald.De Russische markt, waar het luchtverkeer gestaag blijft groeien, heeft te kampen met capaciteitstekorten en een ge-dateerde infrastructuur. Onze reputatie leidde tot opdrachten voor de luchthavens in Sint-Petersburg en Wladiwostok. In Afrika was NACO-SSI succesvol met projecten in Zuid-Afrika (gerelateerd aan het WK voetbal in 2010), Kenia en Botswana. Onze inspanningen in India hebben geresulteerd in een groot aantal contacten en projectvoorstellen. De potentile kansen moeten echter nog worden gerealiseerd, aangezien de onze-kere marktomstandigheden hebben geleid tot opschorting van investeringen. We verwachten hier actief te kunnen worden zodra de markt zich herstelt. Ondanks de economische crisis

    zien we de Chinese markt groeien. Dankzij onze lokale aan-wezigheid en uitstekende reputatie het resultaat van onze betrokkenheid bij het ontwerpen van Terminal 3 voor Beijing Capital International Airport zijn we erin geslaagd nieuwe opdrachten binnen te halen.Onze samenwerking met Innova Aviation Consulting LLC in de Verenigde Staten ontwikkelt zich gestaag en de toetreding van de Canadese luchtvaartconsultant InterVISTAS heeft onze positie in Noord-Amerika nog verder versterkt. Beide bedrijven beschikken over sterke internationale netwerken en zijn actief op het gebied van privatiseringen, de ontwikkeling van lucht-vaartdiensten, grensbeveiliging en toerisme. Onze doelstelling is versterking van onze marktpositie door ge-richte ontwikkeling van onze business. Door het realiseren van de synergie met InterVISTAS verwachten we een stevige positie in Noord-Amerika in te nemen en een breder spectrum aan ad-viesdiensten aan te kunnen bieden.Ten slotte zullen we ons, samen met andere business groups, bezig blijven houden met de stijgende vraag naar klimaat-neutrale oplossingen. Door ons aan te sluiten bij het Global Reporting Initiative hebben we een belangrijke stap genomen om een erkende adviseur te worden op het gebied van Green Airports.

    Roel Overakker

    Aviation

    Topkwaliteit voor luchthavens

    Amsterdam Airport Schiphol GRI - Sustainable Airports Passenger Terminal Expo, Amsterdam

    22

  • 23Ontwikkelingen in ons Global Network

    Doelstellingen 2008Marktpositie in Polen en Tsjechi ver-der uitbouwen.

    Aansprekende opdrachten verwerven op basis van expertiseposities.

    Volledig gebruikmaken van het One-Company Concept in Portugal; vergroten dienstverlening aan private sector in Portugal.

    Doelstellingen 2009Centraal- en Oost-Europa: verhogen marktaandeel ITS.

    Polen: verder groeien in watermanage-ment, riolering en drainage en snelwe-gen. Versterken positie in luchthaven-, spoorweg-, afvalwaterzuiverings- en industrile markt.

    Tsjechi: toonaangevende consultant worden van stedelijke en regionale in-richting gericht op duurzaamheid.

    Portugal: voortzetten groei van be-staande dienstverlening op het gebied van water en mobiliteit. Ontwikkelen nieuwe diensten op het gebied van milieu en duurzame ontwikkeling.

    Resultaten 2008Polen: groei van Poolse mobiliteits- en infrastructuuractiviteiten; Hydro-projekt toegetreden tot onze Groep; stijging projectmanagement- en engi-neeringdiensten aan industrie.Tsjechi: gestage groei; nieuw perso-neel aangenomen; beter dan prog-noses.

    Projecten in Polen binnengehaald, te weten: Starachowice WWTP, sanering Dobrzn hydropower, S7 Expressway en Pulawybrug. Aansprekende projecten in Duitsland, Frankrijk en Bulgarije.

    One-Company Concept en nieuwe technologien zoals Nereda en ener-giebesparing gemplementeerd; port-folio private klanten uitgebreid.

    Acties 2009 Uitbreiden expertisegestuurde activi-teiten via bestaande posities, samen-werkingsverbanden en kantoren.

    Nieuwe diensten en oplossingen bieden; operationele integratie Poolse bedrijven. Volledig benutten One-Company Concept.

    Gentegreerde dienstverlening ver-breden.

    Uitbouwen capaciteit; versterken klantgerichtheid; versterken markt-aanwezigheid met nieuwe oplossin-gen. Introduceren nieuwe tools op het gebied van energie-efficiency.

    Sofia, BulgarijeKazimierz, PolenDzhankoy, Oekrane

    In Europa zijn we actief op de gebieden water, mobiliteit, luchtvaart, bouw en industrie, ruimtelijke inrichting en milieu. Onze klanten, waaronder overheden, industrie, aan-nemers en ontwikkelaars, vragen in toenemende mate naar efficinte oplossingen ten behoeve van lagere kapitaalinves-teringen en beheer- en onderhoudskosten. De bewustwording van het belang van duurzame oplossingen neemt duidelijk toe.Onze Europese thuismarkten zijn Nederland, Polen en Portu-gal. Onze Tsjechische activiteiten nemen in omvang toe en in andere Europese landen werken we op projectbasis. In 2008 bleef het investeringsniveau voor de Poolse infrastruc-tuur hoog en groeide de vraag naar intelligente transportsys-temen om het weggebruik efficinter te maken. Er is sprake van een grotere rol op het gebied van watermanagement. Door het samengaan van Hydroprojekt met DHV Polska en Prokom zijn de activiteiten bijna verdubbeld. De drie bedrijven zullen profiteren van kostenbesparingen en bedrijfssynergie, terwijl klanten zullen profiteren van de bredere expertise en betere toegang tot onze internationale expertise. De Tsjechische markt is vooral gedomineerd door de nieuwe bouwcode, duurzaamheid, regionale planstudies en de Euro-pese structuur- en cohesiefondsen. De daling in investeringen in de bouw-, industrile en mijnbouwsector zal zich naar ver-wachting in 2009 voortzetten. De verbetering van onze busi-ness in 2008 was echter sterker dan verwacht: de autonome

    groei bedroeg 25%, we bleken een aantrekkelijke werkgever te zijn en we zijn er in geslaagd nieuwe projecten binnen te halen. De economische situatie in Portugal betekent niet alleen een beperking maar ook een kans waarbij we klanten kunnen helpen met technische en financile studies, waarbij we de haalbaarheid en de risicos van investeringen beoordelen. Onze activiteiten in Portugal zullen zich blijven concentreren op twee gebieden: (a) studies, ontwerp en consultancy en (b) pro-jectmanagement, supervisie en exploitatie. We richten ons op klanten die actief zijn in de volgende markten: waterfront- en kustgebiedontwikkeling, dammen en waterkracht, havens, rail en milieu. Het laatste betreft onder andere bodemreiniging, vermindering van emissies, CO2-neutrale projecten, luchtkwa-liteit en duurzaamheid. In Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en andere Europese landen hebben we opdrachten gekregen voor spraakmakende projecten op het gebied van luchthavens, afvalwaterzuivering, zonnecellenfabrieken, intel-ligente transportsystemen en mijnbouw. Gezien de grotere economische onzekerheid zullen we blijven inspelen op de veranderende behoeften van onze klanten. Ook zullen we de flexibiliteit van onze organisatie blijven vergroten om adequaat te kunnen reageren op marktontwikkelingen.

    Chris Engelsman, Dick Bleyerveld

    Europa

    Profiteren van bedrijfssynergie

  • 24

    Doelstellingen 2008Groei van lokale activiteiten in China voortzetten.

    Groei van lokale activiteiten in India voortzetten.

    Werkzaamheden voor private sector in Indonesi uitbreiden.

    One-Company Concept uitbouwen.

    Doelstellingen voor 2009Uitbouwen lokale activiteiten in China.

    Uitbouwen lokale activiteiten in India.

    Voortzetten uitbreiding activiteiten private sector in Indonesi.

    Resultaten 2008Wateractiviteiten in omvang en producten uitgebreid; gentegreerde stedelijke ontwikkelingsexpertise toegevoegd.

    Mobiliteitsdiensten uitgebreid; Bouw en Industrie-diensten opgezet; toegetreden tot publiekprivate samenwerkingsmarkt.

    Meer projecten in de private sector.

    Landenorganisaties en Groepsbrede expertise aangesloten op Knowledge Broker Network en het ICT-platform.

    Acties 2009Verkopen Crystalactor-technologie voor industrile waterzuivering en Carrousel; focus op kustontwikkeling en duurzame gebouwen.

    Ontwikkelen mogelijkheden bij PPP-projecten, ontwerpen luchthavens, ontwerpen bruggen, assetmanage-ment en watertechnologie.

    Selecteren marktkansen op basis van expertise.

    DSM China Campus Yellow River Expeditie, ChinaJava Settlement Reconstruction, Indonesi

    Azi is belangrijk voor ons, niet alleen vanwege de kansen die het biedt voor onze expertise, maar ook door de uitdaging onze kennis af te stemmen op lokale omstandigheden en zo ontwik-keling te versnellen. De verstedelijking, de gevolgen voor het milieu, de waterschaarste en de behoefte aan transportinfra-structuur zijn enkele van de aanjagers van de stijgende vraag van lokale klanten naar oplossingen van wereldklasse. Onze activiteiten zijn hoofdzakelijk gericht op onze thuismark-ten China, India en Indonesi, ook al lopen er grote projecten in Taiwan en Vietnam. Overal zien we een stijgende vraag naar duurzame oplossingen voor de complexe uitdagingen waarmee de snelle ontwikkelingen in Azi gepaard gaan.In China hebben onze activiteiten op het gebied van waterzui-vering in 2008 een goede ontwikkeling doorgemaakt en is ons marktaandeel gestegen in de pulp- en papierindustrie. In dit verband willen we Frans van Gunsteren bedanken voor zijn belangrijke bijdrage als voorzitter van de China Advisory Com-mittee Gilles Hondius zal zijn rol vanaf 2009 overnemen.In India zijn we erin geslaagd toe te treden tot de PPS-markt en in Indonesi hebben we een effectieve bijdrage geleverd aan het sanitatiebeleid en aan de reconstructie en kustverdediging van door de tsunami getroffen gebieden. Onze werkzaamhe-den voor internationale financiers worden met succes geleid vanuit de regio zelf. Onze selectiecriteria voor projecten zijn onder andere risicobeoordeling, harmonie tussen de waarden

    Azi

    Duurzame oplossingen voor snelle groei

    van de klant en die van ons en ons vermogen waarde toe te voegen. In 2008 werden de vestigingen in onze drie Aziatische thuismarkten op het Groepsbrede ICT-platform aangesloten zo-dat ze betere