devrimci cephe sayi 3

of 20/20

Post on 30-Mar-2016

230 views

Category:

Documents

5 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Seçimler Yaklaşırken - Fehmi Erbaş Latin Amerika’nın Günümüz Devrimselliği ve 21. Yüzyıl Sosyalizmi -Ali Efe www.devrimcicephe.org - [email protected] Ölülerimiz Bizi Uyarıyor - Birindar Basım Yeri Gün Matbaacılık ltd. Şti. Beşyol Mahallesi Akasya Sokak No 23/a Küçükçekmece İstanbul Ortadoğu: “Buralarda Biz Varız”... - Feza Yılmaz Avrupa İletişim: Limmatstrasse 206, 8005 Zürih/ Isviçre [email protected]

TRANSCRIPT

  • Ortadou: Buralarda Biz Varz... - Feza YlmazSon bir haftay Ortadouyu kaplayan altstlklerle geirdik. Ortadou tarihi boyunca hep kaynayan kazan olmutur, ancak dou cephesinde yeni bir ey yok denilemeyecek kadar yeni bir durum var ortada.

    Seimler Yaklarken - Fehmi ErbaGnmzde, devlet ve demokrasi konular birlikte, eskiye nazaran daha da youn olarak tartlmaktadr.

    Latin Amerikann Gnmz Devrimsellii ve 21. Yzyl Sosyalizmi -Ali EfeKolombun kefetmesinden sonra Latin Amerika, ktasal olarak hem kendi i evrimiyle smrgecilik tarihinin ve hem de buna kout olarak kta halklarnn smrgecilie kar direni tarihinin olutuu ve gelitii bir corafya oldu.

    llerimiz Bizi Uyaryor - BirindarKavgamz, deerlerimiz kutsaldr ve insanlk snfl toplum aamasnda kald srece tekil insan yaam kutsal deildir. Ancak bylece anlar altnda ezilmeden devrim ehitlerini anmak mmkn olabilir.

    Sreci Snf Mcadelesi Perspektifinden Yakalamak Zorundayz... - Bedir AydnSon derece nemli bir sreten geiyoruz. Egemen snflar bir sreden beri tm abalarn sistemin yeniden dzenlenmesinde younlatryorlar

    Demokratik zerklik, Trkiyeyi Demokratikletirme Projesidir - Mustafa KarasuKrt zgrlk Hareketi be yldr Demokratik Konfederalizm ve Demokratik zerk-likten sz ediyor. Demokratik zerkliin ne olduunu ve Demokratik zerkliin neyi hedeflediini eitli vesilelerle ortaya koymutur.

    Hey Liseli! - Liseli bir Devrimci Cephe OkuruSistemin uygulad ayrmc, cinsiyeti, gerici, vahice oligarik ve antidemokratik bu uygulamalar burada da kendini aka hissettiriyor!

    NDEKLER

    3

    4

    9

    1317

    19

    5

    Devrimci Cephe - Aylk Siyasi Dergi - Ocak-ubat 2011 -Say : 3

    Sahibi ve Sorumlu Yaz leri Mdr : Okan Duman

    Blbl Mahallesi, Kk ihane cad, No:3-5 Daire 4, Beyolu/ Taksim, Tel: 0212 297 70 97

    www.devrimcicephe.org - [email protected]

    Avrupa letiim: Limmatstrasse 206, 8005 Zrih/ Isvire

    [email protected]

    Basm YeriGn Matbaaclk ltd. ti.

    Beyol Mahallesi Akasya Sokak No 23/a Kkekmece stanbul

  • Devrimci Cephe

    3

    Son bir haftay Ortadouyu kaplayan altstlklerle geirdik. Ortadou tarihi boyunca hep kaynayan kazan olmutur, ancak dou cephesinde yeni bir ey yok denilemeyecek kadar yeni bir durum var ortada. O kadar yeni ki, henz kimse tam adn koyamyor, yorum yapamyor. Hele tam bir oryantalistlikle Ortadoulu halklar ensesine vur lokmasn al bir koyun gibi gren batl aydnlar, gelimeler karsnda hem halklarn isyanndan aknlk geiri-yor, hem de bunun islam kktendinciliine gidebileceinden byk en-die duyarak desteklerini aklamakta tereddt ediyor-lar.

    Ortadouda yeni bir durum var, evet. Darbeler ve emperyalizm uydusu re-jimler cenneti Ortadouda isiz bir niversite mezunu, 26 yandaki iportac Mu-hammed Buazizi kendini yaknca, bir halk isyannn da kvlcmn yakm oldu. Olaylar ok ksaca zetlersek: Buazizinin lmesi zerine Tu-nus halk ayaklanarak 23 yldr lkeyi ar basklarla yneten Zeynelabidin Bin Aliyi lkeyi terk etmek zorunda brakt, reformlar sz verildi, lke bir nebze yatm durumda. Ancak bu isyan Tunusla snrl kalmad, domino etkisi denilen bir hareketlen-meyle Yemene, rdne yayld, btn Ortadou dnyasn u ya da bu lde et-kisi altna ald. Bununla kalmad, en byk etkisini Msrda gsterdi. Msr halk gn-lerdir Tahrir (zgrlk) meydannda yatp kalkyor, zerlerine alan atee aldrmyor. Paral muhalefeti birletirme gc tayan, saygn bir isim, eski Uluslararas Atom Enerjisi Kurumu bakan Baradey de Msra dnp muhalefetin bana geti. Devlet Bakan Hsn Mbarek, Eyllde aday olmayacan aklad, ama bu ne Msr halk ne de emperyalizm (bizzat Obamann azndan) asndan yeterli olmad. Msrdaki gelimeler gn be gn deitii iin, bu yazda halk

    ayaklanmasnn sonular yer alamaya-cak, ama bu isyanlarn Ortadou ve em-peryalizmin blgesel planlar asndan ksa bir deerlendirmesini yapabiliriz.

    ncelikle unu belirtmeliyiz ki, bu ayaklanmalar bir sosyalist devrim nitelii tamamaktadr. syanclarn ii, emeki olmas, aydn destei almalar kendi bana o isyan sosyalist klmaya yetmez; ncs, bilinci olmayan isyan-lar en nihayetinde emperyalizme altlk olma olasln iinde tar. Ancak u da belirtilmelidir, 70-80lerde Latin Amerikada gzlediimiz gibi, imdi Ortadouda halklarn ve devletlerin ter-cihlerindeki nanslar bile kresel lekte deiimlere ve hatta rnein Filistinde kk apl da olsa nefes almalara im-kn salayabilir; Nikaragua devriminde

    Feza Ylmaz

    buna bizzat tank olduk.

    ABDnin uydusu konumundaki Msrda nasl bir uzlama salanacan bilmiyoruz, ancak olaylarn, tam da em-peryalizmin ran presini ak saldrganla dntrme plan srasnda, blge halklarnn antiemperyalist damarn daha da geniletecei, bunun da ABD ve sraili blgesel planlarn bozma ya da ertelemeye itebilecei beklenebilir.

    Tunus ve Msr halk ilk kez buralarda biz varz di-yerek iradesini ortaya koy-du; olaylar lkelerin kend-isinde nereye varrsa varsn -ki demokratik haklardan ve ekonomik iyilemelerden daha teye varmayacak gibi grnyor- blgedeki genel krlma konjonktr asndan nemli deiiklikler yaratabilir.

    Olaylarn Trkiyeye tezahrne gelince, tm AKP muhaliflerinin itahla belirt-tikleri gibi, kendisini blge-sel g olarak pazarlamaya kalkan hkmet, tpk bundan bir sre nceki Lbnan kriz-

    inde apa oturduu gibi, Msr isyannda da clz sesler kartmaktan teye gee-meyecek kadar aciz kald. Olaylarn dili, blgesel g maskaraln bir kez daha aa karm oldu.

    Burada son noktay uvaldz ken-dimize batrarak koyalm: Tunus ve Msr halklar, teki Ortadou halklar buralarda biz varz derken, Trkiyede bunu Krt halkndan baka syleyen yok. Her eyin tepeden inme getirildii, tevekkl geleneinin derin kk sald corafyamzda biz varz diyebilmek iin, ncelikle Ortadou ve Trkiye gereini iyice analiz etmek gerekiyor.

    [email protected]

    Ortadou: Buralarda Biz Varz...

    Buralarda biz varz! Bu topraklar bizim topraklarmz!

    Bu aalar katlanamaz artk bask, dumanl bir gkyzne.

    Bu talar katlanamaz yabanc izmelere. Buralarda biz varz! Devrilmi

    bedenlerimizden reriz kaleleri

  • Ocak-ubat 2011

    4

    Gnmzde, devlet ve demokrasi konular birlikte, eskiye nazaran daha da youn olarak tartlmaktadr.

    Ve her zaman olduu gibi de demokrasinin, devlete feda edildii grlm ve grlmektedir.

    Devlet kutsanarak ne kadar abartlm ve yetkileri bunun temel kurumlar etrafnda toplanm ise halkn iradesizlemesi, devlete eklenti yaplmas o kadar gereklemitir. yle ki, devlet hep merkezilemeyi dayatm ve tm gc burada toplamtr. Krallk, oligarik ya da parlamentarizm gibi deiik ynetim biimleri grlmse de, gl devlet, karsna dik-tatrlk kendisine zgrlk ya da demokrasi ikilemi bii-minde iktidar olmutur.

    Ayrca ulus devletler feodalizmi tasfiye etse de, ulus adna bir grup giderek ulusal egemenlik ve milliyeti-lik eliinde yetki ve iktidar gasp etmitir.

    Marxn devletsizlie gei ve halk iin demokra-si, halk yntemleri anlay kartlarna diktatrlk, ii ve emekilere ise demokra-si uygulama biiminde ifade edilmise de giderek daraltlm, eitlik ve zgr-lk ynnde halkn kazand kazanmlar dnda, reel sosyalistler de devlete ye-nik dmlerdir. Ayn zamanda prole-tarya diktatrl ve sosyalist demokra-si biiminde ifade edilse de; devlet ve merkeziyetilik glendirilmi, halkn ynetime katlmas salanamam, in-san ilikilerine ve iradesine kar anti demokratik aygt ve uygulamalar ortaya kmtr. Bu anlamda reel sosyalizmin devlete yaklam da egemen ve empery-alist glerden farkl olmamtr. yle ki , Avrupa Demokrasisinin bile gerisine dmlerdir.

    Ayn ekilde emperyalist ve bur-juva cephede savalar ve milliyetilik demokrasinin dman olmutur. Halkn ve emekilerin kazanmlar belli bir yer ed-inse de, faizm, totalitarizm, parlamenta-rizm biimde zetlenen devlet ve iktidar olgusu, kat merkeziyetilikten, ekirdek gten vazgememitir.

    Trkiyede ise otokratik ve oligarik,

    totaliter ve despotik yan ar basan uygulamalara gidilmitir. Parlamenterl-erin hukuk devleti, demokrasi sylemleri, incir yapra gibi gnahlar rtmek iin kullanlmtr. Devlet yceltilmi, ordu ise her eye karmasna, her kt uygulamay yapmasna karn temiz ve eletirilmeyen g olmutur. Bundan dolaydr ki, kat merkeziyetilii uygulayan, btn yet-kileri tek merkezde (MGK) de toplayan, herkesi kesip bien, koruyan, kollayan, eletirilmeyen ve itaat edilen g, yani gl; devlet olmutur.

    Buna bal olarak ister burjuva, ister milliyeti, isterse sosyalist olsun, kat merkeziyetilii uygulayan partiler, kat merkeziyeti devlete katlmtr. Sylem-leri eitlik ve demokrasi olsa dahi bu ekilde davranmlardr.

    Grld gibi zihniyet devrimi eliinde, devletin kkl sorgulanmas gerekiyor, demokratiklemek iin.

    Bu sorgulamada, eletiri gereklemezse partiler ve sivil toplum rgtleri, eitlik, zgrlk ve adalet istey-enler, demokratik katlm, demokratik so-syalizm temelinde kendisini rgtleyemez-se, hem demokrasi deyip, hem de gemi yzyln partileri, rgtleri ve kurumlar gibi rgtlenir ve mcadele yaparlarsa; kutsanan, gl saylan, ulusal egemenlik denilen otoriter, cinsiyetci devlet gereini aamazlar.

    O halde kat merkeziyeti yaplanma, devletten parti ve kurumlara kadar deimeli, devlet koordinasyon ve dzen-leme ilerini yapmaldr. Ayn zamanda demokratik katlm temelinde, iktidar ve yetki kullanma yeni yaplanmaya uygun

    olarak dzenlenmelidir.ok aktr ki, zgrlk, eitlik ve ada-

    let kavramlarn birbirine kar kartmadan dengeli bir ekilde yaratmak gerekiyor.

    Eitlik adna zgrlkten vazgeil-irse, devlet sosyalizmi ya da kapitalizmi ortaya kar. zgrlkler adna eitlik ve sosyal adaletten vazgeilirse liberal zgr-lk anlay kar.

    phesiz ki ikisi de devleti glendir-meden teye gemez. Demokrasi; zgr ve iradeli katlm ve insan esas alan bir rejim olduu iin, demokrasi mcadelesi verenler eitlik, zgrlk, sosyal adalet dengesini, yine birey ve toplum dengesi-ni yeniden kurmakla kar karyadr. Bu deerlere doru yaklald lde tam demokrasi gerekleir. te yandan snrlara taklan demokrasi arpk ve geri

    olmaktan kurtulamazTrkiyede yllardr

    demokrasi sorunu tartlmaktadr. Bu konuda i ve d dinamiklerin zorlamas, demokratiklemeyi gnde-min en acil sorunu haline getirmi olmasna ramen, yoksullar, aydnlar ve toplu-mun demokratiklemesini isteyen tm muhalif kesim-lerin birleik bir rgtlen-meyi ve de geni kapsaml bir demokrasi programyla mevcut siyasete mda-hale gerekletiremedikleri iin toplumun taleplerine

    ve bekletilerine uygun bir demokrasi gelimedi. Sanki devlet ve mevcut si-yasi iktidar tarafndan atlan gstermelik admlarla yetinme durumuna gelindi.

    Dier bir yandan, demokratikleme projeleri bir ka kez Krt Hareketi tarafndan Trkiye kamuoyuna sunuldu ve demokrasiden yana olan toplumun tm kesimlerinin taleplerini de ier-mesine ramen istenilen lde bir sonu alnamad. Hatta Krt halknn demokra-si mcadelesi baz konularda, zm-leyici ve kolaylatrc tutum almasna ramen, lkenin demokratiklemesini gerekletirmeye yetmedi.

    Durum bu kadar ak olunca, kendi sorunlarn kendi zen, blge halklarn atma iinde tutan tavrlar ve davranlar bir yana iten, kardelemeyi ne karan, halklarn demokrasi gcn birletiren, bir durua dnden daha ziyade ihtiyacmz olduunu bilince kartarak davranlarmz belirlemeliyiz, zmn ekirdeiyle veya armudun sapyla ugramaya gerek yok diye dnyorum.

    Fehmi Erba

    SEMLER YAKLAIRKEN

    [email protected]

  • Devrimci Cephe

    5

    Latin Amerikann Gnmz Devrimsellii

    ve 21. Yzyl Sosyalizmi Ali Efe

    Kolombun kefetmesinden sonra Latin Amerika, ktasal olarak hem kendi i evrimiyle smrgecilik tarihinin ve hem de buna kout olarak kta halklarnn smrgecilie kar direni tarihinin olutuu ve gelitii bir corafya oldu.

    Yakn tarihe hzl bir bakla, II. Paylam Sava sonrasnda Latin Amerikann, artk bir dnya hakimi olan Amerikann arka bahesi olarak orga-nize edildiini grebiliriz. Bu dnemde Amerikan sermayesinin yerel toprak sa-hipleriyle yeni smrgecilik temelinde yaratt oligariler emek smrsn si-yasal zora dayandran ak diktatrlkler olarak egemenlik srd. Kbada Batista, Havaide Duvalier, Nikaraguada Somoza, Paraguayda Stroessner, Venezuelada Perez Jimenez ynetimleri, azgelimi Latin ekonomilerinde tipik oligarik dik-tatrlkler olarak ekillenmiti. Ulusal burjuvazinin kendini az ok ABD empery-alizmine dayatabilecek kadar gelitii lkelerde ise, rnein Brezilyada Var-gas ve sonrasnda, Arjantinde ise Peron egemenliinde gzleyebildiimiz gibi, yerli ve yabanc sermayenin egemenlik savalar ulusal burjuvazinin zaman za-man emeki snflar ksmen anti empery-alist temelde kendi mcadelelerine ente-gre edebildii youn kargaa dnemleri olarak kendini gsterdi.

    ABDnin, kendi arka bahesini oligarik diktatrlklere dayal bir ekilde dzenleme srecine kta ezilenlerinin muhalefeti, ktasal caudillo (askeri poli-tik nderlik) geleneine dayal bir ekilde gerilla mcadelesiyle ortaya kt. zel-likle Kba devrimiyle hem talanan hem de ktasal apta atelenen bu sre btn dnyada devrimsel bir konjonk-tr oluturdu. Alt ktada, hemen her l-kede gerilla kollar olutu. Kolombiyada FARC ve ELN, Peruda MRTA ve Aydnlk Yol, Uruguayda Tupamarolar, Arjantinde ERP, Montenerolar, ilide MIR, Bolivyada ELN, Salvadorda FMLN,

    Nikaraguada FSLN,Guatemalada FAR ve dierleri.. Bu konjonktrde, emperyalizmin derinleen krizinin yeni smrge lkelerde daha gl hissedilen yoksullatrc etkisine kar, emeki snflarn ve kk burjuvazinin gerillaclk ya da kitle direniiliiyle gelitirdii tepki baka lkelerde kayda deer bir sonu alamadysa da, ilide sosyalist Allendeyi iktidara tayacak kadar bymt.

    ABD emperyalizminin, zellikle Vietnam sava nedeniyle mali kon-trol kaybetmesine petrol retici lke burjuvalarnn emperyalizmden kend-ilerine daha fazla pay istemeleri de eklenince, btn bir konjonktr em-peryalizmi ykma doru gtren bor ve petrol bunalmyla tanmlanabilir oldu. Emperyalizmin bu sreci zel-likle Latin Amerikada askeri faist dik-tatrlkler kurarak ynetti. ili (1973) ve Arjantin(1976)deki askeri faist darbel-erle ktasal hegemonyasn glendiren emperyalizme kar, dnya devrimci konjonktrnn tek karl Nikaragua devrimi (1979) olabildi.

    89da sosyalizmin kyle sonulanan saldrgan emperyalist politika, tm 70 ve 80ler srecinde, Friedmanclk olarak adlandrlan yeni emperyalist birikim modeline gre yeni oligarilerin yaplandrlabilmesi iin snrsz iddet temelinde geliti.

    Smrgeciliin Laboratuar

    Uluslararas sosyalist sistemin zlne kadar emperyalist smrge-cilik politikalarnn ya da yeni birikim modellerinin ilk uygulama alan ncelikle Latin Amerika oldu. Bunda bir yanyla klasik smrgecilik tarihinin uygun bir arka plan oluturmas rol oynad ka-dar, alt ktann hemen Amerikann eli-nin altnda olmas ve uluslararas siyasal dengelerde orann Amerikann arka bahesi saylmasnn da rol vard. II.

    Paylam Sava sonrasnda emperyalist sistemin yeniden smrgecilik tarzlarna geiiyle Amerikann emperyalist sistemin belirleyici gc olmas, Latin Amerikay emperyalist politikalarn labo-ratuar alan kld.

    ili ve Arjantinde rneini grdmz askeri diktatrlklerden tutun, Kolombiya, Ekvador ve Guatemaladaki gibi dk younluklu sava tarzlarna, Peru, Bolivya gibi klasik oligarik yaplanmalardan, Grenada, Panama gibi dorudan Amerikan askeri mdahalelerine kadar emperyalist burju-vazinin yerel pazarlar kendi politikalarna gre dzenleme tarzlar nce Latin laboratuarnda denendi ve aa yukar on yllk bir gzlem sresini takiben zel-likle uzak dou lkelerinde ve de lkem-izde uyguland.

    Belki bunda, Latin halklarnn smrgecilie kar direni asndan dnya halklarnn en ileri geleneklerine ve potansiyeline sahip olmas da bir fak-trdr, nk emperyalist smrgeciliin en iddetli uygulamalarna kar halk snflarnn ve devrimin yapabilirlikleri gene bu alanda snanm oluyordu. Bu alanda baars kantlanan ynetim mod-eli kresel alma sokuluyordu.

    Ak terr ve toplumsal muhalefetin kitlesel boyuttaki kymlarnn sonrasnda Latin halklarnn sindirilme sreci

  • Ocak-ubat 2011

    6

    uluslararas sosyalizmin k sreciyle birleince, emperyalist sistem 90 ylnda Washington Konsenss ad altnda kendi on emirini yaynlayarak kresel egemenliini kayt altna ald.

    Tarih Douya Kayarken

    Kendi yklma kbuslaryla sal-drganl en st dzeylere tayacak ka-dar gz kararan emperyalizm 90dan sonra rahatlad. Gzn Sovyetlerin brakt bolua dikti. Artk Yeni Dnya Dzeni ve onun taktik hamlesi olarak BOP devreye girmi, emperyalist gnde-mi Dou politikalar belirler olmutur.

    Yeni konjonktrn temel tanmnn uluslararas emperyalizmin kresel egemenlii zerinden yaplyor olmas, ayn zamanda, artk bir kart kalmad iin emperyalizmin yapsal sorunlarnn da ne kmas anlamna gelmekteydi. Amerikan sermayesinin gelecei Ameri-kan yzyl olarak tanmlama istei uluslararas emperyalist politikalarn ancak Amerikann yapabilirlikleriyle snrl olmasn getiriyordu. Ve Amerikan em-peryalizmi, ran-Nikaragua senk-ronize devrimlerinde llebildii zere hem douda hem batda e arlkl egemenlik srdrme gcnde deildi. ABD, 79 senk-ronundan bu yana kendi askeri makinesini nce bir buuk sava yani bir yerde byk bir sava, baka bir yerde durumu pata tutma stratejisine, ardndan Ortadou almlar gerei iki savaa kaydrmasna karn, kresel stnln kurumlatrmakta olduka zorland. Hatta daha sonra uluslararas mali kriz nedeniyle Obama tarafndan sadece pozisyon koruyacak dzenlemel-erle snrlanana kadar, Amerikan ulusal gvenlik stratejisi oul Bush zamannda iki sava ve bir dzine kk sava dzeyine kartlm olsa da, empery-alizmin siyasal arlnn hem batda hem douda senkronize olmu halk mu-halefetlerinin ve devrimci kalkmalarnn stesinden gelmeye yetmedii, Latin Amerikadaki gelimeler zerinden bir kez daha dorulanm oldu.

    Devrimin ezilmesi nedeniyle bir tr garanti gzyle baklan Latin Amerikada, sosyalist kn hemen arkasndan

    gelen dou almlar nispeten de olsa emperyalist iplerin az ok gevemesini zorunlu kld. Enstit aydnnn kltrel kar-devrimiyle toplumsal muhalefeti devrimden uzak tutacak modernizasyon-larla yetinmeye alan neo liberal uygu-lamalar balangta baarl grnse de, zaman iinde ABD asndan nemli poz-isyon kayplarna yol at, nk tarih, btn emperyalist tedbirleri akn olarak kendi kurgusunu alttan alta iletmekte bir an bile duraksamyordu.

    Neo Liberal Srete Kader Ortaklklar

    Latin Amerikada toplumsal mu-halefeti liberal sol aydnlar zerinden kontrol altna alma sreci ilerken, paralel olarak Trkiyede de 80le balayan zin-

    dan sreci devrimci hareketin belirleyici esi olmaktan kyordu. Cezaevlerin-den boalan devrimci kadrolar asndan her ne kadar ne kan rnek, Trkiye solunun yapsal karakterini oluturan kentli kkburjuva devrimciliini daha iinden yakalayabildii iin Tupamarolar idiyse de, kolektif aksiyon gcnn zaafl olduu Trkiyede sol aydnn kanlmaz kaderi Latin aydnlaryla ayn kaba akarak yasalc, aydnlanmac, liberter enstit aydn olmak oldu.

    O dnem madem ki Latin Amerika smrgecilik uygulamalar ve buna kar toplumsal direniler laboratuaryd, l-kemizde 24 Ocak Kararlaryla devreye sokulan neo liberal yeni birikim modeli-nin izlerini Latin Amerika uygulamalar iinde izlerken Latin devriminin tarih ve toplum gereklerine de ynelmek kanlmaz olmutu, bizim iin. Nasl ki

    neo liberal srecin kurumlatrlmasnda rnein ilide Piranhalara kout olarak Trkiyede, bugn nihayetinde AKP egemenliine dl yatakl yapan yeni finans kapital gruplarnn oluum sre-cini saptayabildiysek , byk kesimleri-yle Trkiye soluna Latin deneyiminin yasalc siyasallama tarz modelleri rnek olurken, biz, bizdeki tarihsel devrimcilie denk gelebilecek caudillo olgusunu, bu-nun devletleme srelerinde devlet snflar olgusu zerinden Ortadoulu Baas modelleriyle kurduu yapsal koutluklar saptamakla nc devrimci tarzlarn tarihsel gerekliliinde srarn teorik dayanaklarn ne karabilmitik. Bu ettler iinde, keza, Trkiyedeki smrcln ve smrgeciliin dini yerine Latin Amerikada muhalefe-tin en geri noktada snd dinsel

    kurumlamann varl, ilgili yaznda oka deerlendirildii gibi bir kez daha ifade edilmi, ayrca kolektif aksiyon reti-ci gc temelinde Latin Amerikaya byk zenginlik katan kolektif aksiyon retici gc kzlderili toplumsallnn yarataca farkllk, bizdeki yeni toplumsal hareketler ykn-meciliklerine n uyarlar olarak belirlenebilmiti .

    Btn bu referanslar, Latin Amerikann bugnn analiz edebilmek iin gereken kavramlara ulalabilecek bir i

    dizine olan ihtiya nedeniyle sralamak gerekiyor. Kzlderili gereinde so-mut ifadesini bulan insan/kolektif aksi-yon retici gcnn aklayc ieriine bavurulmadan, ne bu gc arkasna al-amayan btn orta snf ayaklanmalarn kendi kabuuna ekilmesine karn Venezuelada, Ekvadorda , Bolivyada sol iktidarlara ulalmas ne de btn saldrlara karn FARCn ayakta kal aklanabilir. Ne de caudillo gerei konuulmadan Chavez iktidarnn ktasal Bolivar devrimi alm anlalabilir. Bu konular ilerleyen blmlerde yeniden ele almak zere Latin devrimselliini kendi sreci zerinden izlemeye devam edelim.

    Papazlar, Caudillolar, Yerliler

    Caudillo geleneinin yakn za-man tezahr olarak adlandrlabilecek

  • Devrimci Cephe

    7

    olan gerilla hareketlerinin kar devrim tarafndan ak faist diktatrlkler ya da dk younluklu sava tarzlaryla etki-siz klnmas, halk muhalefetinin sistemin grece daha korunakl alanlarna snarak kendini korumasn getirdi. Bu zeminde daha 60lardan balayarak katolisizmin merkezi dorular dnda giderek rgt-lenen ve sre iinde kurtulu teolojisi olarak adlandrlan dinsel muhalefet nemli bir at grevi grd. Nikara-gua ve Salvadordan tutun, Brezilyadaki Toprakszlar Hareketine kadar pek ok ileri ve baarl muhalefetin ittifak gc olarak kurtuluu hristiyanlk daima nemli bir rol oynamtr. Marksizmin s-mr sylemini, kendi felsefi yaklam iinde sefalet ve fakirlik paradigmalar z-erinden yeniden reten Kurtulu Teolojisi, sefalet ve fakirliin tek yaam tarz olduu krsal alanlarda ve kent varolarnda en ar bask koullarnda bile toplumsal muhalefetin iin iin yanmasn salad.

    90larla birlikte neo liberal soy-gunun askeri yntemlerden ziyade ye-rel ynetici snflar eliyle uygulanmaya balamasyla halk muhalefeti kendini ko-rumaya ald kabuklardan karak zel-likle kentli orta snflarn katlmnn da saland bir siyasal arlk kazanmaya balad. Bu eylemliliklerin rnek lkesi, hkmetin birka kez devrildii Arjantin oldu. Ancak nihayetinde 2003 seimleri-yle merkez sol iktidara ulaan toplum-sal muhalefet, ekonomik krizin az ok kontrol altna alnmasn takiben zel-likle kentli orta snflarn muhalefetten dmesiyle ktasal direni dinamiklerin-den biri olmaktan kt. Geride braklan dnemde devrimci aydnlarn statko sol-una dnmeleri ve duvarn yklmasnn sonrasnda ideolojik bir yenilenme gc bulamayan sendikal nderliklerin progra-matik muhalefet temellerinden yoksun kal ii snfnn ve kent yoksullarnn eylemlerinin gelimesini engelledi. Ar-jantin nc rgtlenmelerin yokluunda arlkla kentli snflarn direniine dayal toplumsal eylemciliin snrlarn gs-teren bir rnek halini ald.

    Toplumsal muhalefetin ok ileri siyasal baarlar elde ettii Venezuela, Bolivya, Brezilya ve Ekvador gibi lkel-erde ise, gerek kr yoksullar hareketine ikin olarak gerekse de dorudan kendi rgtlenmeleri zerinden ne kan bir baka dinamik, anlan baarlarn nemli

    bir faktr olan kzlderili kolektif aksi-yonudur. Ekvadorda iki hkmet de-virebilen CONAIE (yerli uluslar konfed-erasyonu) gibi, Bolivyada Moralesi iktidara tayan koka reticilerinin ey-lemlerinin asl dinamiini oluturan El Altonun yerli nfus ounluu gibi, Brezilyadaki Toprakszlar Hareketinin Aztek ve Maya yaplanmas gibi ve ni-hayetinde Chavezin keza baka eylerin yan sra harekete geirebildii yerli kimlii gibi eler, Latin Amerikada zel bir konjonktr oluturan yeni toplumsal hareketlerin, - Lula ve Morales gibi ancak ierden faktrl-erle ksmi etkisizlie uratlsalar da- datlamayan bir kzlderili kolektif ak-siyonunda devrimci eylem zeminini bulan bir zgnlk tadn bize aka gstermektedir. Kyllk gibi, kk mlkiyetin bir snf olmaktan bile uzak drd bir toplumsal varl btn mlkszleme srelerinin deviniminde dorudan bir kolektif aksiyon faktr haline getiren, aktr ki, bu yapsalla ikin ilkel komnal kzlderili gelenekle-ridir. Bu yaplanma kendi toplumsal kolektif eylemciliini srekli yeniden retebilecek bir tarihsel kurguya sa-hiptir ve bu nedenle smrgecilere kar caudillo nclkl mcadeleden bekledikleri toplum-sal kurtuluulua, c a u d i l l o l a r n arlkla tasfiye edildikleri ko-ullarda kendi n d e r l i k l e r i y l e soyunmalar mm-kn olabilmitir.

    Latin Ame-rikann sahip olduu bu tarih-toplumsal devrim dinamikleri nedeniyle, hem caudilloyu hem ye-rli kolektivitesini bir arada barndran Venezuelada, yeni yzyln sosyalizm tanmn verecek kadar iddial bir iktidarn yaplanmas rastlantsal bir gelime olarak grl-emez. Bu haliyle Venezuela, zellikle kendisinde 21. Yzyl Sosyalizminin srlarn arayanlara, ncelikle bu iktidar yaplanmasnn belirleyenlerini belirlem-esini art koan bir tarihsel moment sunmaktadr.

    Venezuela ve 21yyS

    21. Yzyl Sosyalizmi (21yyS) kavram, teorik olarak Alman sosyolog ve politik analizci Heinz Dieterich tarafndan 90l yllarn sonlarna doru dile getirilip yaygnlatrlmasna karn, asl popl-aritesini, o gn olduu gibi bugn de dnya siyasal akn dorudan etkileye-bilen bir lider konumunda olan Chavezin azndan, 2005 Dnya Sosyal Formunda, bir ar halini almasyla kazand.

    Mestizo (spanyol ve yerli halk melezi) bir albay (devlet snflar, cau-dillo) kimliiyle Latin Amerikann tarih-toplumsal devrim dinamikleriyle ilikilenen Chavez, 1992de baarsz bir darbe giriiminden sonra yasal bir parti kurarak 98de iktidar ald. Ancak Chavez politikalar iin asl belirleyenin, kendisine kar gelitirilen Amerikan destekli darbe giriimi olduu sylenebilir. Chavez, 2002 ylnda 47 saatliine kaybettii iktidar Castronun ve Venezuela ordusunun ve halknn yardmyla yeniden kazannca, ABD emperyalizmine ve ierdeki ibirliki sermaye sahiplerine kar daha cesur, daha pervasz tutumlar taknmaya balad. Bir taraftan Bushu eeklikle sularken, zellikle 2003de gerekletirilen petrol

    irketleri zerinde ulusal kontrol kurma hamleleriyle toplumsal hayatta somuta grlebilen iyiletirmeler baard. O za-mandan bu yana Venezuela ekonomi-si yllk ortalama %13.5luk deerlerle byyerek kendini ikiye katlad. Yoksulluk yar yarya azald. Kii bana den reel harcama kat daha fazlalat. Kbadan gelen yaklak 15 bin doktorla glendi-

  • Ocak-ubat 2011

    8

    rilen salk hizmetleri sonucunda bebek lm oranlar te bir daha azald. sizlik yardan fazla dt. Enflasyonda nem-li bir d salanamasa da daha da artmasnn nne geildi. Kamu borlar yar yarya, d borlar daha da fazla azaltld.

    Chavez: sezarizm, bonapartizm, devlet snflar

    Chavez, neo liberal saldrganln egemen olduu bir dnyada hem de Amerikann tam da dibinde uygulamaya sokabildii kendi sosyal devlet anlayn, daha ordu iinde dar rgt-lenmeler yapt dnem-den beri ktasal Bolivarc devrim ideolojisinden tretmektedir. Bu anlay smrgecilie kartlk, eitlik ve ktasal birlik te-melinde ekillenmektedir. Chavezin kendisine tarih-sel nder kld Simon Bo-livar, 19. yzylda, Agustino Sandino ya da Jose Marti gibi, spanyol smrgecil-ere kar az ok gelien yerel (creole) burjuvazi-nin egemenlik savalarn rgtleyen caudillolardan biridir. Bugnk Venezu-ela, Kolombiya, Ekvador, Peru gibi lkeleri iine ka-tan Byk Kolombiya l-kesini kurmu libertador (kurtarc)lardandr.

    Chavismo hakknda konuurken, bizzat bir ada olarak Marxn Bolivar hakknda gelitirdii dncelerine bir gz atmak zellikle gereklidir. zellikle gereklidir nk, arlkla klasik marksist teoriyi kendine referans edinen sa ka-nat kkburjuva sosyalistlerinin kendi durularna bir rnesans vesilesi klarak ne kardklar Chavezin Bolivarc kkleri hakknda Marxn yaklam pek de olumlu deildir. Hindistan zerine yapt deerlendirmelerden bilinebilecei gibi, Marx, retici glerin siyasal uzamnn paralanmamas ve gelimelerinin nne geilmemesi adna burjuva nderlikli bamszlk hareketlerine pek de prim verme yanls deildir. Bu zeminde Bolivar da bonapartist bir diktatr olarak grr.

    Marx bonapartizm tanmn, ege-men snflar blou iindeki geici ikti-dar yaplanmalar olduklar iin yzeysel bir bakla ayn grlen sezarizmden ayr olarak gelitirmitir ve bu ayrm da snf mcadelesinin kadim ve mod-ern alar arasndaki farklar zerinden aklar. Ancak aktr ki, bonapartizm tanm, bu tanma ikin olan arzi, gelge iktidar yaplanmasyla, caudillo olgusu-nun Latin toplumlarndaki tarih-toplum-sal derinliini aklamakta yetersiz kalmaktadr.

    Melez kapitalizm srelerinde sosyolojik olarak asker sivil brokra-si tanmyla tarif edilen, ama tarihsel kavrayn ve kavramn Kvlcmlda bu-lan devlet snflar gereinin, kadim a sezarizmini de, devrimci kapitalizmin bonapartizmini de teleyen ieriinin, zellikle Ortadou (Baas iktidarlar corafyas) devrimcileri tarafndan artk kavranlmas arttr. Ge kapital-izm devletlemelerinde, Latin Amerika corafyasnn peronizmi, chavizmi ya da Ortadou corafyasnn kemalizmi, nasrizmi ayn tarihsel olgunun tezahr-leri olup, devlet snflar gerei zeri-nden aklanabilirler. Bu aklama gc bizi bugn chavizme, bonapartizm dey-ip burun bkmekten kurtaraca gibi, dn yaand gibi, 12 Mart faizmine

    bonapartist darbe deme komikliklerinden de uzak tutacaktr. Daha tesi, bu tarihsel gerek gzle grnr pratik egemenlikler oluturmadklar srelerde dahi potan-siyel politik deerleriyle zmlemeleri-mizde yer bulmak durumundadrlar. Ask-eri vesayet mi sivil vesayet mi gibi yanl sorulmu sorulara yanl cevaplar ver-mek tehlikesinden bizi koruyacak olan, klasik geilerden farkllklar gsteren ge kapitalist devletleme srelerini doru kavramaktr.

    (devam edecek)

    Gelecek saymzda:

    21yyS: Dhringten Sonra Dieterich Niye

    Gerekti?

    Notlar 1- Caudillismo, s-

    mrgecilik dneminde ynetici snflarn Latin Amer-ika doumlu olan ve kendini artk Latin Amerikal sayan spanyol asll kesimine ver-ilen ad itibariyle criollolarn spanyol egemenliine kar gelitirdikleri mcadele ve ksmi egemenlik yntemidir. Halk snflar, smrgeciliin basksyla fiziki ve psikolojik sindirilmilik koullarnda poli-tik olarak etkisizken, yapsal olarak sistemin egemenlik ilikileri iinde olmakla bu tr anmlklar yaamayan st snftan unsurlarn halk adna silahl muhalefet yrtme-sidir. Bu konuda daha ayrntl

    ve Trkiye tarihselliiyle kyaslamal bir anlat iin bkz. Serdar Kaya, Latin Amerika Devriminin zgn Dinamikleri, devr-imcicephe.org, http://www.devrimcicephe.org/index.php?option=com_content&view=article&id=65:serdar-kaya&catid=2:bak-acs&Itemid=7

    2- James Petras, Latin Amerikal Aydnlarn Dnm, Eitim Bilim Toplum Dergisi, Bahar 2006, (orijinal metin, Latin American Perspek-tives, cilt 17, S2, bahar 1990, s102, ev. Deniz Yldrm)

    3- 24 Ocak; Bir Dnemin Perde Arkas, Serdar Kaya, Devrimcicephe.org

    4- Latin Amerikann Tarih ve Toplum Gerekleri, Serdar Kaya, Devr-imcicephe.org, http://www.devrimci-c e p h e . o r g / i n d e x . p h p ? o p t i o n = c o m _content&view=article&id=64:latin-amerikann-tarih-ve-toplum-gercekleri-1&catid=2:bak-acs&Itemid=7

    [email protected]

  • Devrimci Cephe

    9

    llerimiz Bizi Uyaryor yazyor byk nderlerimiz Rosa Luxemburg ve Karl Liebknechtin antmezarlarnda. Evet, llerimiz bizi gerekten de uyaryor; dostlar alverite grsn diye yln sa-dece bir gnnde anlan, anmalarn hafzalarda yava yava silinmekle zdeletii ehitlerimiz bizi uyaryor. Devrim ehitlerini lmsz klmak, onlar bir pankartn ruhsuz kelimelerin-den, bir resmin donuk erevesinden, bir slogann kahredici dogmalndan karmak, ancak onlarn uruna can ver-dikleri devrimi, devrim mcadelesindeki koullar anlamaktan geiyor oysa. Bu koullar anlamakla kalmayp zmseme-kten, deitirme savanda tay ykselt-mekten, ehitlerimizi cansz bir manken gibi omuzlarda tamaktan karp yolu-muzu gsteren bir k misali yanmzda tamaktan geiyor

    llerimiz bizi uyaryor gerekten de: On binlerce ehidimizin bazlarn klie atlarla, pratikte hakk verilmemi bir devrimci romantizm ile anmak savaan sosyalizmin kltr deildir, diyorlar. Bizce aramzdan fiziksel olarak ayrlmalar, bir bilin ve fke bileylenmesi ilevi grmelidir. Yaamlarn adadklar idealler, onlar farkl klan zellikler, kimilerini ldrp dierlerini yaatan dengeler, hatalar ve amazlar bir bt-n olarak ele alnmaldr. Kavgamz, deerlerimiz kutsaldr ve insanlk snfl toplum aamasnda kald srece tekil insan yaam kutsal deildir. Ancak bylece anlar altnda ezilmeden devrim ehitlerini anmak mmkn olabilir. On-lara hayran kalmak mmkndr, yrei gelikin bir insan iin kanlmazdr, an-cak yaamn geri kalan gnleri, saatleri, aylar ve yllar boyunca onlara hi denk dmeyen bir kendiliindenlik iinde yaamaya devam etmek kurnazca bir tutarszlktr. Devrimin lmszleri iin hnl gzyalar deil, davran ve dncesi birbirine uyan savalar armaan etmeliyiz mcadeleye.

    Ocak aynda kaybettiimiz devrim nderlerimiz Lenin, Rosa Luxemburg, Karl Liebknecht, Mustafa Suphiler, onlarn izinden giden devrim ehidimiz Blent Ramazan Ongan (Tahsin) ve daha onlarca devrim ehidi bize byk

    bir miras, byk bir gurur, byk bir fke, en nemlisi de byk bir grev brakt: onlara lyk olmak. Onlar ki btn bu bask, smr, zulm, faizm dalgasna vcuduyla kar koyarak meale olup yandlar, sulara atlrken ne-hir gibi aladlar, bir teknede katledil-irken on bei birden sonsuza kadar yanan bir aleve dnp dnyamz aydnlattlar, elindeki bombay gvde-

    siyle btnletirip bir ate topu halinde patladlar

    Tahsin yolda 24 Ocak 1990da, 1980de alnan ve Eyll darbesine giden yolun ke talarndan biri olan 24 Ocak kararlarnn yldnmnde ehit dt. Bu ekonomik nlemler paketi emperyalistler ve bir avu hkim zmre iin daha fazla smr, daha fazla apul, daha fazla kr, iiler, memurlar, esnaflar, kyller ve tm emekiler iin daha fazla alk, daha ok zulm ve daha ok kan, gzya de-mekti, bu anlamyla savatmz dzenin en ak simgelerinden biriydi.

    Tahsin yolda ite bu simgenin en nemli kurumlarndan birine, Men-kul Kymetler Borsasna, tam da bu kararlarn yldnmnde, 24 Ocak 1990da sabotaj eylemine ynelmiken ehit dt. Biz devrimciler iin 24 Ocak gnnn anlamndaki kan yoldamzn ehadetiyle somutlat, bizim iin 24 Ocaklar mcadele tarihindeki bir ni-rengi noktas olmann yan sra zafer savaan sosyalizmin olacak iarn daha ykseklere, daha ykseklere, ta ki zaf-ere kadar tayacamz, ehitlerimizi mcadelemizle andmz bir gn haline dnt.

    12 Mart sonrasnda ykselen devr-imci mcadeleyle matbaa iisiyken tanan Blent Ramazan Ongan, bir yandan sosyalist bir matbaa iisi olarak basn ikolunda snf mcade-lesini srdrrken, dier yandan da Kocamustafapaadaki antifaist m-cadelede aktif bir silahl militan olarak yer alyordu. Dr. Hikmet Kvlcmlya inanarak girdii devrimci mcadelede nceleri Yol dergisi saflarnda srdrd savan, Partizan Yolu rgtnn kurulmasyla birlikte ora-da da srdrmeye devam etti. 12 Ey-ll sonras ar faizm koullarnn ypratt, ylgnlk ve karamsarlk dolu yllarda bile lke dna kmayp m-

    Kzl Rosa da gt gittiBelli deil yatt yerGerei syledii iin

    yoksullarakovdu onu dnyadan zenginler

    (Brecht)

    llerimiz Bizi UyaryorBirindar

  • Ocak-ubat 2011

    10

    cadeledeki aktif yerini hep korudu. Yurtdnda Partizan Yolunun kendini feshetmesi zerine de, lkedeki dier eski ve yeni yoldalaryla birlikte 16 Haz-iran Hareketenin oluturulmas, askeri-politik izgisinin yaratlmas mcadele-sinde bulundu. Onlarca yllk tecrbe birikimine sahip, azimli bir kadroydu. 16 Haziran Hareketi saflarnda ok eitli mcadele alanlarnda bulundu. Vard-

    iya ii gazetesinin oluturulmas, Halk Uyan Glerinin kurulmas ile bir-inci dereceden ilgilenen, kitle hareke-tini radikalletirmeye alan Tahsin yolda, daha sonra da ar illegalite koullarnda dar kadro eylemleri iinde, saldr kampanyalarnn rgtlenmes-inde yer ald.

    Blent Ramazan Ongan, Vardiya ii gazetesiyle birlikte Neta ii eyleminin rgtlenmesinde yer alrken gazetenin de bir devrimci silah olduunu bir kez daha kantlad ve Tahsin adn, tarihi ve gn-cel Prens Sabahattinlere kar, statkocu teslimiyete kar Tekilat- Mahsusa gaze-tesi Silah karan Tahsinden, Silah Tahsinden ald.

    Tahsin yolda, tpk Kvlcmlnn iirindeki gibi gedik amak zere kendisi bomba oldu patlad

    Trkiye devrimci hareketindeki geleneksellemi, sosyalizmi merebine gre yapma izgisi yerine, proletaryann gnll vardiya iiliini egemen klmaya alan Tahsin yolda, mcade-lesiyle olduu kadar lmyle de burju-vaziye korku saarken, bize bir kez daha askeri-politik bir kadronun nasl olmas gerektiini gsterdi. Onun pazarlk eilimlere kar fkesi, tasfiyecilie, pasifizme, teslimiyetilie ve her trden oportnizme kar duyduu snfsal kin, bizim de kinimizi bilerken, onun m-cadele azmi, halka ve devrime ball, imknszlklardan ylmayan kiilii bizim de kiiliimizi olgunlatryor.

    Tahsin yolda, Orhan Yl-mazkayann bayra devrald Blent Ramazan Ongan Mfrezesinde yayor, tpk Orhan Ylmazkayann Orhan Ylmazkaya Mfrezelerinde yaayaca gibi...

    Evet, llerimiz, Lenin yolda, Rosa ve Karl yoldalar, Mustafa Suphi yolda ve on be yolda, Tahsin yolda ve devrim mcadelesini bu topraklara kann aktarak vermi binlerce ehidimiz bizi uyaryor. Uyaryorlar bizi, Edip Canseverin iirindeki l m denir, l m denir imdi onlara dizesindeki gibi, ehitlerimizi mcadele azmimizde, snf kinimizde yaatmamz, onlardan devraldmz bayra daha da yk-seklere karmamz iin

    [email protected]

    Yol ver lmk ykl ey mezarBak devrim dev gibi

    dimdiknsan atetir

    Yanarken yakarBomba patlarsa alr

    gedik(Kvlcml)

    l m denir imdi onlaraDurmu kalpleri oktan

    l m denir imdi onlaraKmldamyor gzbebekleri

    l m denir pekiEn byk limanlara demirlemi

    En byk gemiler gibiKmldamyor gzbebekleril m denir imdi onlara.

    Suratlar gerginSuratlar kararl

    Belli ki ok beklemilerKabuundan kan bir portakal gibi gelen

    sabahSuratlar gergin

    Bir sava alanna benziyor suratlarDudaklar nemli

    Son defa kendi etini ppYani son defa gerek bir insan etini

    Hazla kapanmlar yleGeirmiyor gvdeleri souu

    Geirmiyor sca daVe ikiye ayrlm bir nehir gibi bacaklar

    Akyorlar sonsuzal m denir imdi onlara.

    Kimse hznl olmasnSras deil hznn daha

    Bir gn bir ehrin alanndaBir mermer ynnn gzlerine

    Omuzlarna derse bir nar yapraHznlensin yaayanlar o zaman

    Sras deil hznn daha.ylesine sklm ki yumruklar

    yice sklsn yumruklarSaklansn diye bir armaan gibi bu katlk

    ylesine sklm ki yumruklarKimse hznl olmasn

    Kimse hznl olmasn diyeSras deil hznn daha.

    Unutulsun bir gvdeye duyulan hasretUnutulsun bu allm duyarlk

    O kadar sade, o kadar kalabalk kiUnutulmaya deer onlarn insan gvdeleri

    Ve unutulmal mutlakaDolsunlar diye yreklere

    Dolsunlar damarlara.l m denir

    l m denir imdi onlara.

    (Edip Cansever)

  • Devrimci Cephe

    11

    Son derece nemli bir sreten geiyoruz. Egemen snflar bir sreden beri tm abalarn sistemin yeniden dzenlenmesinde younlatryorlar. Sisteme muhalif kesimlerin, emeki snflarn bu planlarnn nnde barikat oluturmalarn engellemek iin bask ve sindirme politikalarnda her geen gn bi-raz daha pervaszlayorlar. Ancak dema-gojilerle, aldatmacalarla hayata geirmeye alt bu politikalarna ramen, toplum-sal honutsuzluk had safhadadr. Ve her geen gn bu ikiyzl politikalaryla duvara toslamaktan geri kalmyorlar. Dier yanda fkesi gnden gne kabaran yoksul halk kitleleri tepkilerini ifade etme noktasnda kmsenemeyecek hareketlenmeler ierisine girmekle birlikte byk danklk, kendiliindecilik ve perspektifsizlik de bir handikap oluturmaktadr.

    Sistemin Babakan bir bakyorsunuz en byk demokrat havalarnda sistemin szclerinin bugne kadar sylemedii szleri telaffuz ediyor.

    Katliam diyor, zgrlk diyor, yargsz infaz diyor, her halkn dilini, kl-trn kullanmann zenginlii diyor, Sen ne mutlu Trkm diyene dersen o da ne mutlu Krdm der diyor, Krt so-runu hepimizin sorunudur diyor. 12 Eyll Faizminin daraacna yollad devrim-cilerin son mektuplarn alr geiyor kam-era karsna, iki gz iki eme timsah yalar dkyor, alevi diyor, okullarda zo-runlu din derslerine ise dokunmuyor. leri demokrasi, zgrlk ... vb bunlar sayfalar boyu sralamak mmkn.

    Ama tm bu sylemler karsnda en ufak hak talebi ve zgrlk istemi gn-deme gelince, ite o zaman gerek yz ortaya kyor, maske dyor. renci genliin talepleri karsnda estirdii terrle o mektuplar okuyan ayn kii ve ayn sistemin temsilcisi Babakan Tayyip Erdoann kendisi.

    BDPnin Krdistann her yerinde Trkenin yan sra ikinci dil olarak Krteyi de kullanacan aklamas ve demokratik zerklik talebinde srarl olacan ifade etmesi sermaye snf cephesinde yle bir grlt kopard ki, burjuva partiler, AKPsinden CHPsine MHP hepsi az birlii ile tek devlet, tek bayrak, tek vatan zerine yemin-lerini tekrarladlar. Burjuva yazarlar, bu istemlerin ne kadar tehlikeli olduunu anlatarak aba altndan sopa gsterdil-er vb vb. AKP, CHP ve MHPden teh-dit gibi aklama gelirken, ardndan da Babakan Erdoan tek millet, tek va-tan ve tek dil diyerek iki dilliin ihanet olduunu aklad. Hemen akabinde

    Milli Gvenlik Kurulu Demokra-tik zerklik, iki dil ve PKK gndemli topland. Toplant sonras yaynlanan bildiride Toplantda, tek bayrak, tek millet, tek vatan, tek devlet anlayn ve nde gelen ortak paydalarmzdan birini tekil eden Trkiye Cumhuriyetinin resmi dilinin Trke olduu gereini deitirmeye ynelik hibir giriimin kabul edilmeyeceinin bilinmesi gerektiine dikkat ekilmitir, denildi. Bildiride ayn zamanda KCK, Devrimci Karargh operasyonlar benzeri geni siyasi operasyonlarn da sinyali ver-ilerek, Bu yaklamla nmzdeki dnemde de devletimizin terrn ve onun beslendii ortamn tasfiyesine ynelik ok ynl ve geni kapsaml mcadelesinin her zaman olduu gibi, halkmzn saduyusu ve desteinden alnan gle ve taviz verilmeksizin ayn azim ve kararllkla srdrlecei teyit edilmitir, ifadesi yer ald.

    Sistem ve sistemin szcleri yalnzca bask terr aygtlaryla hareket et-miyor, her trl demagojiyi, arac kullan-maktan geri kalmyor. nsanlarn beyni-yle oynuyor, bata beyinleri dumura uratmak istiyor, her eyi silikletirmeye, anlamszlatrmaya alyor.

    te bu manzara her ynyle bir yol ayrmn ifade ediyor. Egemen snflar sistemi yeniden yaplandrrken, iddeti, demagojiyi temel bir unsur olarak kullanyorlar. Bu topyekun saldrnn tm devrimci ve dzen kart glere ynelik olduu aktr. Ve bu saldryla insan haklar, demokratikleme, bar sylemleriyle kimleri ve nasl uyutmaya kalktklar, bu kavramlar hangi snfn ve kimin karlar erevesinde ele aldklar bir kez daha grld. Demokratikleme grnts altnda yaplan demagoji tamamyla dev-letin yeniden yaplanmasna dnk bir politikadr. Emeki halk kitlelerinin zgr-lklerinin geniletilmesi, rgtlenme haklarnn tannmas deildir.

    Snf mcadelesi perspektifinden uzak bir yaklam, oligarinin maniple etmede sahip olduu olanak ve avanta-jlar karsnda mcadeleyi kmseme, hatta gereksiz grme, dman abar-tma ya da tarafsz kalma hatalarna ko-layca dmeyi beraberinde getiriyor. ki snfn atma srelerinde, zel-likle geici yenilgi dnemlerinde bu tr savrulmalar karmza daima kar. Snf bilincinden yoksun emeki kitlelerin ynelimlerini, davranlarn belirleyen de bu oluyor ite.

    Snf mcadelesi perspekti finden uzak bir yaklam, oligarinin maniple etmede sahip olduu olanak ve avantajlar karsnda mcadeleyi

    km seme, hatta gereksiz grme, dman abartma ya da tarafsz kalma hatalarna kolayca d meyi beraberinde getiriyor. ki sn

    fn atma srelerinde, zellikle geici yenilgi dnemlerinde bu tr savrulmalar karmza daima kar. Snf bilincinden yoksun emeki kitlelerin ynelimlerini, davranlarn

    be lirleyen de bu oluyor ite.

    Sreci Snf Mcadelesi Perspektifinden Yakalamak

    Bedir Aydn

  • Ocak-ubat 2011

    12

    Stratejik konumlan kadar, politik ve taktik ataklarn, almlarn da byk nem arz ettii bylesi srelerde, sa-vunma ve kar atan yan sra dmann saldrlarnn nedenlerini, hedefle-rini, kapsamn da kitlelere kavratma noktasnda genel geer ajitasyon ve propagandann tesine gemek zorunlu-dur. Salam bir analize, gl ve srekli bir propaganda faaliyetine dayanmayan, alternatifini ortaya koyamayan bir yneli bandan itibaren bir ksrlk ve darlk tayacak, kitlelerin bilinlerinde doru bir ekillenme yaratamayacaktr.

    Oysa oligarinin her frsatta g gsterisinde bulunmasna, son derece

    etkili iletiim aralarna sahip olmasna, beyinleri dumura uratmak, bilinleri bulandrmak iin her trl yolu den-emesine, kar propaganday en irkin yntemlerle srekli gndemde tutmasna ramen, halkn byk ksmnn mevcut dzene gven duymamas muazzam bir olanak deil midir? Halk dman politika ve uygulamalaryla kendi kendini tehir etmekten kurtulamayan, tepeden trnaa rm bir dzeni bizler ne denli tehir edebiliyoruz? Onlarn oyunlarn ne oran-da bozabiliyoruz? Ya da bunu sistemli ve yaygn bir abayla, hayatn iindeki onca zengin yol, yntem, ara-gerele ve tam bir devrimci yaratclkla ne lde haya-ta geiriyoruz? te bu sorulara pratik a-bayla verilecek yant sayesinde, var olan nicel ve nitel gce srama yaptrmak mmkn olacaktr.

    O zaman, devrimcilere bu srete daha byk grevler dt unutulmamaldr. Emeki kitlelerin ezici ounluunun bu zalim, zorba dzene kar duyduu honutsuzluk salt bugnk ekonomik-siyasal tkenie, rye bir tepki deildir. Tepkileri kolayca ntralize edilebilen, maniple edilmeye ak vb gibi toplumsal zelliklerin yan sra, esas olarak gelecek umudunu gl ve diri klacak alternatifler grememenin, bu noktadaki

    gvensizliin rol byktr. Emekile-rin fke ve tepkilerini siyasallatrma, kitleleri bilin, moral ve motivasyon yanyla arpma dnemlerine hazrlama, onlara nderlik etme grevini yerine getirme dorultusunda yeterli aba harcanmadka, istenilen sonulara ulamak mmkn olmayacaktr. So-mut ve maddi bir gce dnmeyen, belli bir sistematie sahip olmayan fkenin mevziler kazand, devrime yol at grlmemitir. En knden en byne tm kazanmlarn altnda ciddi bir bilin, kararllk, yaratclk ve srar vardr. Bunlardan yoksun bir pratik grece gelimeler kaydetse bile, sonu-ta kaybetmeye mahkmdur.

    Kuralszlkta, kirli sava yntem-lerinde, vahette snr tanmayan bir dman karsndayz. Ancak bu dman iyi tanmak gibi bir avantaja sahibiz ve bu avantaj bugn mutlaka deerlendirmeliyiz. Psikolojik, askeri boyutlar olan saldrlarn yantlanmas ncelikle bir devrimci irade sorunu-dur. Mcadeleye ve kitlelere nderlikte ustalamak, yeni ve doru kanallar a-mak, gl alternatifler retmek zorunda olduumuz unutulmamaldr.

    unu aklmzdan hi karmamalyz: nsanlarn byk bir kin ve fkeyle dolu olduu koullarda bile, kendiliindencilik alamad srece bir adm ileri git-mek, verim elde etmek mmkn olmayacaktr. Dier yandan, devrimci perspektif nda ekillendirilen pra-tik, bu pratik iinde yer alan insanlar bugn yeterli deneyime sahip olmasalar da sreteki gelimelerle birlikte, hzla eitir, ekillendirir. Fazlaca bir birikime sahip olmayan, fakat kararl ve samimi unsurlar yetkinletirip, olumlu yanlarn siyasallatrarak snflar mcadelesine kazanmak, srekliliini salamak mut-laka baarlmaldr.

    Tarihin o hep ileriye dnen tekerleini geri dndrmeye alan, h-kim snflar karsnda alternatif devrimci rgtlenmelerden yoksunluk, yetersizlik olmasna karn, iisiyle, memuruyla emek hareketinin, yoksul kyllerin, genliin aray ve ynelimler iinde olduu aktr.

    Kitleleri etkileme ve rgtleme noktasnda daha yksek bir perfor-

    mans sergilemeliyiz. Mcadelenin zorlu grevlerini omuzlamak, rgt-lenmenin ihtiyalarna tm alanlarda politik-pratik anlamda en iyi biimde cevap vermek, adm adm srekli bir geliim salayabilmek saflardaki herkesin dnsel eylemsel kavrayna ve yaratclna baldr. Bu noktada, en sradan bir ilikiyi, en basit bir olana bile deerlendirmeye almalyz. retken ve yaratc olmann snrlarn zorlamalyz. Emeimizi sonu alc bir tarzda kullanmalyz.

    Hrszlarn, dzenbazlarn, eteler-in, mafyaclarn, katillerin ellerini kollarn

    sallayarak dolamalarnn ne tr bir boluktan kaynaklandn oligari de biliyor, halkmz da. Kitlelerin devrimci adaletten yana beklentilerinin artk daha ska ifade edildii byle bir dnemin karln yaratacak olanlara den grev bellidir. Her insanmz yaamdaki duruunu bu bilinle netletirmelidir.

    ehirlerde, varolarda, okullarda, Krdistanda zindanlarda, hayatn her alannda yals, genci, rencisiyle yzn mcadeleye dnm, zlem-ini ve umudunu onda aram, sevinc-ini, hznn onda yaam yzlerce ve binlerce insann, zenle bugn-lere getirdiimiz filizin yeermesini ve meyve vermesini sabrszlkla bekledii asla unutulmamaldr. Dnyaya, m-cadeleye ve gelimelere daha geni bir perspektifle bakmann, byk dnmenin ve yaratclmz sonuna dek zorlamann tam zamandr. Grev ve almalarmz bu bilin ve heyecan-la ele almak zorundayz.

    Atlattmz bunca badireden sonra, yeniden kurumlama abasnda daha zenli davranma zorunluluunu bize nemli sorumluluklar ykleme-ktedir. Bu sorumluluklarn bilincinde

    Kuralszlkta, kirli sava yn temlerinde, vahette snr tanma yan

    bir dman karsndayz. Ancak bu dman iyi tanmak gibi bir a vantaja sahibiz ve bu avantaj bu gn mutlaka

    deerlendirmeliyiz.

    Tarihin o hep ileriye dnen tekerle ini geri dn drmeye alan,

    hkim snflar karsnda alternatif devrimci rgtlenme ler den yoksunluk, yetersizlik olmasna karn, ii siy le, memuruyla emek hareketi nin, yok sul kyllerin, genliin aray ve y ne

    limler iinde olduu aktr.

  • Devrimci Cephe

    13

    olmalyz. Her geri tutum ve davran, gecikme, hantallk, eski tarz ve statkocu yaklam hedeflerimize varmann engeli olarak kavranp mahkm edilmelidir. Yeni bir dnya yaratma iddias ehli keyf davranmay, hoyratl, atll, geveklii reddeder; disiplini, sorumluluu, ilkeli ve kurall bir yaam biimini gerekli klar.

    Yeni bir yln arifesinde, zorlu geen bir dnemi ardmzda brakrken, en az onun kadar zorlu, karmak ve sancl geecek bir sreci daha yksek bir bilin, zgven, kararllk ve zveriyle karlama abasnda olmalyz.

    Ne tarih bitti, ne ideoloji; zm sosyalizmdir! iarn daha gr ve yksek sesle haykrma grevine sahip kmalyz. Beklentilerin artk daha net dile getirildii, daha somut tarzda formle edildii bu gnlerde, admlarmz sklatrmann gereini, anlamn ve tarihselliini derin-den kavramalyz.

    imizin ineyle kuyu kazmak ka-dar zor olduunun bilincindeyiz. Umutla ve bamz dik yrmeye devam ediyoruz. Emekten yana, devrimden yana samim-iyetini yitirmemilerle, insanca yaanacak smrsz, snfsz bir dnyay kazanma-ya cret ettik. Bugn bu creti daha da arttrmann hesaplarn yapmaya daha fa-zla hakkmz olduunu bilmemiz gerekir.

    Bamszlk, demokrasi ve sosyal-izm mcadelesinde, bu yolda yitirdiimiz ehitlerimize, ar bedelleri gsleme onuruna glge drmeyecek olanlara, gen, yal, yrei emein iktidarndan yana olanlara verdiimiz sz tutmak iin srarmz bir kat daha artrmann abas iinde olmalyz. Baaracaz...

    [email protected]

    Yeni bir yln arifesinde, zorlu geen bir dnemi ardmzda

    brakrken, en az onun kadar zorlu, karmak ve sancl geecek bir sreci

    daha yksek bir bilin, zgven, kararllk ve zveriyle karlama

    abasnda olmalyz.

    Krt zgrlk Hareketi be yldr Demokratik Konfederalizm ve Demokra-tik zerklikten sz ediyor. Demokratik zerkliin ne olduunu ve Demokratik zerkliin neyi hedeflediini eitli vesilel-erle ortaya koymutur. Ancak asl tartma DTK altay yaptktan sonra yaanmtr. Kukusuz tartmalar olmutur, ama bir-ok tartma anlamaktan ok eletirmek, ktlemek iin yaplmtr. zellikle devle-tin ve hkmetin Krt sorununda herhan-gi bir zm olmad iin, Demokratik zerklik gibi siyasal smrgecilie ve kl-trel soykrma son verecek bir demokra-tik zme kar karalama kampanyas yrtmlerdir. Bu, aka hkmetin bir zm politikas olmadn netletirmitir. Demokratik zerklik, ulusal varl, kimlii, dili, kltr, demokratik yaam ve zgr-lkleri inkr edilmi bir halk asndan en makul zm yoludur. Demokratik zerk-lik olmaz, anadilde eitim olmaz denilerek bu zm projesine iddetle kar kmak bir zm politikas olmadnn aka or-taya konulmasdr.

    Demokratik zerklik, Krt zgrlk Hareketi asndan Trkiye koullarnda en uygun ve en doru zm modeli olarak ortaya konulmutur. Demokratik zerk-lik zm modeli, Trkiye koullarna en uygun ve en doru zm modeli olduu gibi, Krt halknn ulusal varln ve zgrln Trkiye snrlar iinde demokrasi erevesinde salamasdr. Bu zm asl koullandran, hareketimizin ideolojik-teorik tezleridir. Krt zgrlk Hareketi devleti ve iktidarc zihniyeti red-detmektedir. Devleti ve iktidarc zihni-yetlerin egemenlere ait olduunu, egemen olmayan halk topluluklarnn demokrasi ve zgrlk zmnn iktidar ve devleti olmayan modeller olmas gerektiini or-taya koymutur. Bu ynyle de Demokra-tik zerklik devleti olmayan, iktidarc ol-mayan, devleti ve iktidar hedeflemeyen, devleti ve iktidar paylamn esas alma-yan, bir lkenin demokratiklemesi te-melinde gerekleecek demokratik bir zm projesidir.

    Krt zgrlk Hareketi, Krt sorunu gibi ulusal varl inkr edilen, siyasi s-mrgecilik ve kltrel soykrm altnda tutu-lan topluluklar iin Demokratik zerkliin bir zm modeli olduunu sylemekte-dir. Klasik marksizmde ya da 20. yzylda ortaya konulan uluslarn kendi kaderini tayin hakk bir devlet kurma hakk olarak ele alnmtr. Krt zgrlk Hareketi ulus-al sorunlarn zmn bir devlet kurma olarak anlayan, bir devlet kurmay hedefley-en bu yaklamlar doru grmemekte-dir. nk ulus-devletin zgrlk kart, demokrasi kart olduuna inanmaktadr. Krt zgrlk Hareketi, ideolojik ve teorik olarak tm devletlerin zgrlk ve demokrasi kart olduunu sylemekle bir-likte, ulus-devletin zgrlk ve demokrasi kartlnda derinlemi faizan karaktere sahip olduunu vurgulamaktadr.

    Krt Halk nderi yapt savunmalarnda genelde devlet, zelde de kapitalist modernitenin en temel aya olan ulus-devletin zgrlk ve demokrasi kartlna dair zmlemeler yapmaktadr. Bugn dnyada var olan hakim sistemin kapitalist modernite olduunu, bunun da sacayandan olutuunu sylemektedir. Bunlar kapitalizm, endstriyalizm ve ulus-devlettir. zgrln de, demokrasinin de kapitalist moderniteye kar kmakla, yani kapitalizme, endstriyalizme ve ulus-dev-lete kar kmakla gerekleebileceini belirtmektedir. Bunlara kar kmadan toplumlar zgr ve demokratik hale ge-tirme iddiasnda bulunmann halklar kandrmaktan baka anlama gelmeyeceini sylemektedir.

    Krt zgrlk Hareketinin Demokratik zerklik zmn ve projesini koullayan bu ideolojik-teorik yaklamdr. Demokra-tik zerklik modeli esas olarak da bu ere-vede ele alnmal ve deerlendirilmelidir. Bunu da devlet ve iktidarc olmayan, ama bir toplumun demokratik haklarnn ve zgrlklerinin demokrasi iinde tannd bir zm modeli olarak grmek gerek-mektedir.

    Dikkat edilirse, Krt sorunu gibi

    DEMOKRATK ZERKLK, TRKYEY DEMOKRATKLETRME

    PROJESDRMustafa Karasu

    *KCK Bakanlk Konseyi yesi Mustafa Karasunundergimiz iin hazrlanan yazsn aada yaynlyoruz..

  • Ocak-ubat 2011

    14

    ulusal sorunlarda sz ok edilen fed-erasyon, blgesel zerklik gibi kavramlar kullanlmamaktadr. Demokratik zerk-lik kavram bilerek ve bilinli bir biimde seilmitir. Sadece bir biimi deil, z de ifade etmektedir. Federasyon, belirli yn-leriyle devletin bir izdm gibidir. Devle-tin yansmas biiminde bir rgtsel mod-ele sahiptir. ktidar ve devlet paylaml bir zm modelidir. Bu nedenle devleti olan, biimi ve z itibaryla demokrasi ve zgrlkler konusunda sorunlu olabilecek bu tr modeller nerilmemitir. Kukusuz ulusal sorunlarda federasyon da bir zm modelidir. Federasyonla zlm bir-ok rnek de vardr. Ancak Krt zgrlk Hareketi sadece ulusal sorunu zen bir yaklamla hareket etmiyor; ayn zamanda bu zmle birlikte bu zmn etkisiyle, biimi ve ieriiyle sz konusu toplumun demokratiklemesini salamay ve o gne kadar Krtleri egemenlik altnda tutan l-keleri de demokratikletirmeyi hedefliyor. Bu nedenle de sadece Krt sorunuyla ilgili bir zm ifade edecek federasyon ko-nusu zm modeli olarak ortaya konul-muyor.

    Federasyonun nerilmemesinin pra-tik ve kimi siyasal nedenleri de var. nk Trkiyedeki sorunlarn temeli esas olarak da Trkiyenin demokratikleememesi sorunudur. Demokratik zihniyetten uzak olmas sorunudur. Bu adan Trkiye tarihsel zellikleri nedeniyle de ok kat bir despotik, merkeziyeti karaktere sa-hiptir. Bu nedenle Krt sorununu zm-sz brakmada direniyor. Demokra-tik zerklik kabul edildii taktirde Krt sorununun zlmesi temelinde Trkiyenin demokratiklemesi de ivme kazanacandan bu karakterde olmayan ve Trkiyenin geneli iin olumlu sonular douraca konusunda kuku duyulan federasyon bir zm modeli olarak ner-ilmiyor.

    Blgesel zerklik de bir zm olarak ortaya konulmamtr. Kukusuz blge-sel zerkliklerle de dnyann birok ye-rinde Krt sorunu gibi ulusal sorunlar zlmtr. Ama bunun da federasyon gibi sakncalar bulunmaktadr. Sadece belirli blgedeki bir halka belirli hak-lar tanmay ifade etmektedir. Kukusuz blgesel zerklik zm olduunda da sz konusu hakim devlet belli dzeyde demokratikleme eilimi gsterir, demokra-tik admlar atmak zorunda kalr. Ama yine de belirli blgedeki talepleri karlamakla kendisini snrladnda sz konusu lk-enin demokratiklemesinin gelimesinde, derinlemesinde, kapsamllamasnda

    blgesel zerklik zm yeterince etki yapmaz. Trkiye gibi Krt inkrclnn ok derin olduu bir lkede sadece Krt sorunu asndan deil, btn sorunlarn kalc zm ve zme ulamas asndan hem Krt sorununun zmn hem de Trkiyenin demokratiklemesinin birlikte gerekleecei bir modelin ortaya konulmas nemlidir. Trk devleti kkl bir zihniyet deiimine uramadan bata Krt sorunu olmak zere tm dier sorunlarn kalc bir zme kavuturmas zordur. Ne var ki Tarihsel gemii ve Osmanlnn dalmasnn ortaya kard kayglar zellikle de Krt sorunu gibi ulusal sorun-lar konusunda kat bir tutum iine girmesi-ni getirmektedir. Bu kayg, bu katlk da onun zihniyet deitirmesi nnde engel yaratmaktadr. Bu nedenle Trkiyenin bu karakterini hem zecek, hem de kayglar nedeniyle kat bir tutuculuk iine girmesini engelleyecek bir zm modelinin daha doru, daha gereki, daha sonu alc olacan dnmektedir. Bu nedenle fed-erasyon ve blgesel zerklik gibi model-leri dillendirmemitir.

    Eyalet sistemi de belirli bir zm kapasitesine sahiptir. Kukusuz Krt zgrlk Hareketinin zm mod-elinde biimsel olarak eyalete benzey-en yaklamlar vardr, ama bu biimsel olarak byledir. z itibariyle yine iktidar ve devlet paylam anlamna gelecek bir eyalet biimi deildir. Aksine Demokra-tik zerkliin btn Trkiyeye yaylmas asnda ngrlen bu model z itibari-yle tamamen hem eyaletleri, hem de btn lkeyi demokratikletiren ya da demokratik ierie kavuturan bir biime ve ze sahiptir. Demokratik zerkliin pratikleme modeli olan eyalet sistemi, 20. yzyldaki gibi uluslarn kendi kaderini tayin hakkn devlet kurma hakk olarak grme anlaynn yansmas deildir.

    Demokratik zerklii; farklln, zgnln zgrl ve zerklii olarak tanmlamak gerekmektedir. Farkllk ve zgnlk hem birinci doann hem de ikin-ci doa olan toplumun karakteri gereidir. Doa da farkllklar iermektedir. Toplum-sal doa da farkllklarn zenginliiyle ken-disini ifade etmektedir. Kukusuz birinci doayla toplum olan ikinci doa ayn kara-kterde deildir. Birinci ve ikinci doann sorunlarna ayn biimde yaklam gster-ilemez. Ya da birinci doann kanunlaryla ikinci doann kanunlar rttrlemez. Bu adan toplumsalln birinci doadan ok farkl zellikleri vardr. Bu farkl zellikler toplumsal doann ok zengin farkllklar iermesiyle ilgili deildir. Toplumsal doa

    da ok zengin farkllklar tamaktadr. Bu adan toplumsal doann zgrl ya da demokratik yaam ancak farkllklarn zgnln ve zerkliini dikkate alrsa, zm yollarn ve toplumsal yaplanma gereini bu farkllklar ele alma te-melinde gerekletirirse o zaman toplum-sal doann karakterine uygun davranlm olur. Ancak byle gerek anlamda zgr ve demokratik toplum hedefine ulalr. Daha dorusu bu zenginliklerin zerklii kabul edilerek toplumun doasna uygun bir siyasal, sosyal, ekonomik, kltrel yaam ortaya karlr.

    Demokratik zerklik, toplumsal doadaki etnik farkllklarn zgnln ve zerkliini ifade etme anlamnda da iyi bir zm modelidir. Somut olarak da Krt halknn demokrasi iinde zgnln ve zerkliini yaamas anlamna gelmekte-dir. Grld gibi tamamen zgrlk ve demokratik bir karaktere sahiptir. Eer Trkiyede demokrasi gerekleecekse o zaman Krt halknn zgnlnn, farkllnn zgrln ve zerkliini ka-bul etmek zorundadr. Farkllk varsa, zgn-lk varsa bu kendini her biimde zerklik biiminde ifade etmek ister. Bir farkllk toplumsal doann dier boyutlaryla, dier bileenleriyle aynlatrlamayacana gre bu farkllk ve zgnln zerklik olarak kendisini ortaya koymas gerekme-ktedir. Krt sorunu asndan zerklii bu nedenle zorunlu grmekteyiz. zerkliin bana demokratik kavramnn getirilmesi-nin nedeni ise, bu zerkliin demokratik olmasn ifade eder. Ancak zgnln, farklln demokrasi iinde zerkliini yaayabilecei, demokrasi olmadan bu zgnln, farklln, zerkliin gerek anlamda zgrln yaamasnn mm-kn olmayacan ifade etmektedir. Bu ynyle Krt toplumunu gerek anlamda zgnln ve zgrln yaamas iin zerkliin demokratik karakterde olmas gerekiyor.

    Demokratik zerklii genel tanm itibaryla anlalmas iin bunlar ifade edilebilir. Krt zgrlk Hareketinin Tr-kiye asndan nerdii somut Demokra-tik zerklik ise biraz daha amlanmay gerektirir. Her eyden nce Krt zgr-lk Hareketinin nerdii, hedefledii Demokratik zerkliin iki boyutu vardr. Birincisi; Trkiye ile iliki boyutu, ikincisi ise dnce ve rgtlenme zgrl iinde bu Demokratik zerkliin iinin, altnn demokratik toplumla, demokratik toplu-ma dayanan demokratik kurumlamayla doldurulmasdr. Bu temelde de Demokratik zerkliin demokratik kara-

  • Devrimci Cephe

    15

    kterinin kapsamllamas ve derinlemesi hedeflenmektedir. Trkiye ile ilikilerin nasl olaca boyutuyla Krtlerin kendi zgr ve demokratik yaamn demokratik olarak derinletirmeyi ifade eden boyu-tu belirli ynleriyle ayr olsa da, birbirini tamamlayan karaktere sahiptir. Birincisi, Trkiye ile daha ok siyasal ve idari ilikiyi ifade ederken; ikincisi, Krt toplumunun kendi demokratik kurumlamasn ifade et-mektedir. Bunu da Krt zgrlk Hareke-ti demokratik konfederalizm temelinde gelitirmeyi hedeflemektedir.

    Demokratik zerkliin ikinci pratikleme biimiyse Trkiye ile mzakere ve diyalog sonucu Demokratik zerkliin gereklememesi durumunda Krt toplu-munun kendi demokratik kurumlamas temelinde Demokratik zerklii ina etme srecidir. Bu iki pratikleme biiminin ise belirli ynleriyle farkl karakterler tayaca, farkl bir sreci ifade edeceini belirtmek gerekir.

    Demokratik zerklik Trkiye ile diya-log ve mzakere erevesinde gerekletii taktirde bu, Trkiyenin Krt halknn te-mel demokratik haklarn ve ulusal siyasal iradesini kabul etmesi anlamna gelir. Bu da pratikte Krt halknn varln tanma temelinde Krtlerin ve Krtler dndaki topluluklarn da demokratik siyasi iradesini yanstacak halk meclislerinin, kabul edilm-esidir. Krtlerin demokratik iradesi olacak bir meclisin tannmasdr. Bu, meclis iin-den kacak bir z ynetimi ya da ok bi-linen ifadeyle yerel hkmeti de kabul et-meyi ifade eder. Kukusuz Krt sorunu gibi bir ulusal sorunla ilgiliyse sadece toplu-mun demokratik iradesinin ve demokra-tik z ynetiminin tannmas yetmez; sz konusu halkn anadilde eitiminin, kltr zgrlnn de kabul edilmesi gerekir. Demokratik zerklik; kimlik, dil, kltr z-erindeki btn engellerin kaldrlmasn da ifade eder. Dil ve kltr konusunda Trk et-nisitesi hangi haklara sahipse Krtlerin de ayn haklara sahip olmas gerekir. Bunlarn kabul edilmesi, Demokratik zerkliin Trkiye ile ilikisini ve siyasi boyutunu tamamlar. Kukusuz gerek bir Demokratik zerklik olmas asndan da dnce ve rgtlenme zgrl de tam olmaldr. Bu da Krt halknn kendi dilini, kimliini, kl-trn zgrce gelitirmesi yannda kendisi-ni istedii biimde rgtlenmesini, istedii dzeyde demokratik kurumlamalarna kavuturulmasn ierir. Dnce ve rgt-lenme zgrl temelinde Demokra-tik zerkliin derinlemesini salayacak demokratik kurumlamalarn da zgrce gelitirilmesi nemli grlmektedir.

    Grld gibi birinci boyut, Trk devletiyle Krt halknn siyasal, kl-trel, ulusal dzeyde ilikisini ortaya koymaktadr. Bu, Trk devletiyle yaplacak mzakerenin de esas boyutudur. Bu te-melde bir mzakere yapldnda, sonu alndnda Demokratik zerkliin si-yasal olarak kabul edilmesi gereklemi olur. kinci boyut ise, demokrasinin derinlemesiyle ilgilidir. Kukusuz Krdis-tan sz konusu olduunda bu esas olarak Krt halkn ve Krt toplumunu ilgilendi-rir. rgtlenme ve dnce zgrl temelinde ister etnik olsun, ister dinsel olsun, ister sosyal olsun her topluluun kendi demokratik iradesini daha da derinletirmesini ve gelitirmesini hedefler. Biz buna demokratik konfeder-alizm diyoruz. Demokratik konfederalizm; tm siyasal, sosyal, kltrel, ekonomik, ekolojik, z savunma, diplomasi alannda demokratik kurumlamann kyden, sokaktan, mahalleden balayarak her il ve ilede gelitirilmesini ve bunlarn demokratik konfederal temelde bir sisteme kavuturulmasn ifade etmekte-dir. Buna da demokratik konfederalizm denilmektedir. Bu demokratik konfederal-izm kukusuz Trk devletiyle siyasi ve idari ilikiyi ifade etmemektedir. Bazlarnn arptt gibi Trk devletiyle demokratik konfederal bir siyasal iliki iine girilmesi anlamna gelmiyor. rnein Kbrsta Trk devletinin savunduu gibi konfederal bir devlet modeli deildir. Kbrsta Trk dev-letinin nerdii, iki devletiin birbiriyle gevek ilikilerde bir arada bulunmasn ifade eder. Krt zgrlk Hareketinin ileri srd demokratik konfederalizm ise bir toplum rgtlenmesidir. Toplumun demokratikleme modelidir. Toplumun, topluluklarn rgtlenerek bu rgtlen-melerin demokratik konfederal iliki iinde bir sistem kurmasn ifade eder.

    Bu rgtlenmeler hem yerel dzeyde hem de zgnlkleri temelinde gerekleebilir. Ky, mahalle, ile ve iller baz alnarak yaplan toplumsal rgtlen-meler yannda kadnlar, genler, eme-kiler, etnik ve dinsel topluluklar da kend-ilerini zgn biimde rgtlerler. Kendi konfederal sistemlerini kurarlar. Bunlar da bir araya gelerek bir st konfederal sistem kurar. Bu, toplumun esas olarak demokratik rgtlenmesini, demokratik kurumlamasn bir btn olarak ierii ve biimiyle demokratiklemesini tanmlar. Kukusuz Krt zgrlk Hareketinin Tr-kiye devletiyle gerekletirmek istedii siyasal ilikinin, Demokratik zerkliin byle bir demokratik toplumla daha da

    demokratiklemesini, demokratik karakter kazanmasn salamaya alr.

    Krt zgrlk Hareketi, Demokratik zerklii toplumun demokratik iradesinin yansmas, toplumun ve lkenin bir btn olarak demokratiklemesi asndan tm Trkiye iin bir model olarak nerme-ktedir. Bu modelin de eyalet biiminde olabileceini de nermektedir. Zaten Trkiyenin merkezden ynetiminin so-runlar yaratt yllardr sylenmekte-dir. Trkiyedeki yedi blge merkezden ynetilen bir siyasal idari modelle deil de, merkezi yetkilerin belirli dzeyde ye-rellere devredildii ademimerkeziyeti bir demokratik sistem nermektedir. Kukusuz bu model bir iktidar paylam iin nerilmemektedir. Bu modelle, klasik demokrasi anlaynn and gn-mzde toplumun kendisini daha gl biimde ifade etmesine yol aacak yerin-den ynetim, yani ademimerkeziyeti bir ynetimin olumas salanacaktr. Byle olunca her blgede meclisler oluur, bu meclisler iinde z ynetimler oluur, bu meclisler kendi bulunduu alanlarla il-gili kararlar alr, z ynetim de bunlar pratikletirir. Ama bu Demokratik zerk-lik modelinde Krt zgrlk Hareketinin nerdii, bunun sadece bir meclis ve z ynetimle snrl kalmamas, tabandaki toplumun iradesinin, sesinin yansd bir rgtlenme modeline kavumasdr. Ky-lerden, mahallelerden balayarak toplu-mun rgtlenerek kendisini demokratik bir g yapmas Demokratik zerkliin sadece Krdistanda deil, tm Trkiyede demokrasinin derinlemesini beraberinde getirecektir. Krt zgrlk Hareketi bunu demokratik konfederalizm biiminde ifade etmektedir. Bu demokratikleme mod-elinin tm Trkiyede gereklemesini arzulamaktadr.

    Demokratik zerklik, Trkiyenin gerek anlamda demokratikleecei, btn sorunlarn da topluma dayanlarak zlecei bir modeldir. Byle bir zm-le Trkiyenin zayflamayacan, ak-sine Trkiye ile yerelin ya da merkez ynetimle yerelin ilikilerinin daha salkl geliecei, dier sosyal topluluklarn, etnik topluluklarn sorunlar merkeze tamadan, merkeze ymadan zmn gerekletirecei bir siyasal sistem ortaya kacaktr. Bu da Trkiyedeki etnik, din-sel, sosyal sorunlarn aza inmesini ve bu ynyle merkezi hkmetlerin daha genel sorunlarla ve daha byk projelerle ilgilen-mesini salar. Bylelikle Trkiye devleti de toplumu da bir btn olarak daha gl hale gelir.

  • Ocak-ubat 2011

    16

    Kukusuz demokrasiden sz ediyor-sak, eer demokrasiyi kabul edeceksek, demokrasi geliecekse devletin kulland bir ksm yetkilerin halka devredilmesi ger-ekir. Bu bir iktidar, devlet olma deildir. Halktan gasp edilen, halka ait olan bir-ok faaliyetin, yaamn, sosyal, kltrel, ekonomik yaamn halka devredilm-esidir, halka verilmesidir. Byle olunca kukusuz devletin baz kulland yetkiler snrlanacaktr. Birok faaliyet topluma devredilecektir. Ama bunu bir devlet olma, iktidar olma deil de, toplumun kendisiyle ilgili faaliyetlere kendisinin karar vermesi ve yrtmesi olarak grmek gerekir. Bu da bir btn olarak sorunlar azaltacandan, Trkiye sorunlar iinde bouan, kendini tketen bir lke ve devlet olmaktan kar. Bylece toplum desteini alan, toplumla sorunlarn zm bir lke olarak birok alanda daha byk gelimelerin yaanmas gerekleir.

    Eer Trk devleti Trkiyenin genel-inde ben bunlar kabul etmiyorum ya da Trkiyenin genelinde Demokratik zerklii ya da eyalet sistemini belirli dzeyde ka-bul ediyorum, ama sizin belirttiiniz gibi demokratik konfederal sistemi, toplu-ma dayanan demokratik kurumlamay, demokratik sistemi kabul etmiyorum, ben bunu uygun grmyorum derse tabii bu da ayr bir pozisyonu ifade etmektedir. Bu durumda Krt zgrlk Hareketinin ille de sen Trkiyenin her tarafnda da bunu kabul edeceksin biiminde bir dayatmas olmayacaktr. Eer ulusal ve siyasal an-lamda, devletle iliki anlamnda Demokra-tik zerklii kabul eder, bunun yannda Krt halknn kendi kendini istedii gibi rgtlemesini, kendi faaliyetlerini istedii gibi yrtmesini, dnce zgrl ve rgtlenme zgrl erevesinde kabul ederse o zaman belirli dzeyde Trkiyenin demokratiklemesi temelinde Krt sorunu-nun zm gereklemi olur. Tabii ki bu Trkiyedeki demokrasinin derinlemesini ifade eden, Demokratik zerkliin topluma dayandrlmas, topluma dayandrlarak demokratik karakterinin derinletirilmesi konusunda zayflklar ierir, zayflklar orta-ya karr. Trkiye demokrasisi istediimiz biimde gelime gstermez. Bu da bir zmdr, ama tabii ki bu zm olduk-tan sonra da halklar her zaman demokrasi ve zgrlkleri derinletirmek iin dn olduu gibi bundan sonra da kendi tale-plerini demokratik yollardan dayatrlar. Demokratik mcadele aralaryla her al-andaki Demokratik zerkliin demokrasi boyutunun kapsamllamas iin faaliyet yrtrler.

    Krt zgrlk Hareketi Demokratik zerklii demokrasinin derinlemesi er-evesinde ele almakla birlikte, diyalog ve mzakere srecinde Krtlerin demokra-tik siyasi iradesinin ve z ynetiminin tannmasn; anadilde eitim ve kltrel zgrlnn salanmasn sorunun z-m asndan nemli grmektedir. Bunun yannda Krdistanda Krtlerin kendisini istedii gibi rgtlemesi, sorunlar istedii gibi zebilmesi nndeki her trl enge-lin kaldrlmasn isteyecektir. Bunlar kabul edildiinde sorun nemli oranda zlm olacaktr.

    Demokratik zerkliin dier pra-tikleme biimiyse Trk devleti kabul etmedii taktirde Krt halknn kendi rgtlenmesiyle Demokratik zerklii gerekletirmesidir.

    Krt zgrlk Hareketi paradig-ma deiikliine giderek ulus-devletin, iktidarn halklar ve uluslar iin bir zm olmad kararna varnca bu tabii m-cadele stratejisinde, rgtlenmesinde, tak-tiklerinde nemli deiiklikler getirmitir. Eskiden bata gerilla olmak zere tm m-cadele yntemlerini kullanarak Krdistan zgrletirme ve bylelikle Krt ulus-dev-letini kurma gibi bir yaklam vard. Bunun bir trevi olarak da devletten talepte bu-lunma, isteme sz konusuydu. Kukusuz Krt halk temel demokratik haklarn, taleplerini bugn de istemektedir. Bugn bu haklarn tannmasn zellikle bu haklar gasp eden devletlerden basklarn braklarak Krt halknn ulusal varln ve zgrlnn salanmasn istemektedir. Ancak gemite olduu gibi sadece dev-letten isteyen, talep eden bir yaklam doru bulmamaktadr. Bunu klasik dev-leti paradigmann ya devlet kurma ya da devletten isteme paradigmasnn devam olarak alglamaktadr. Bu nedenle ge-linen aamada esas olarak da bir halkn kendi zgrln, demokrasisini kendi rgtllne, mcadelesine dayanarak kurmasn ngrmektedir. Hatta bir halkn kendi rgtlenmesine dayal demokratik kurumlamasn kurmad taktirde inkrc, smrgeci, kltrel soykrmc devlete kar mcadele etmesinin mmkn olmadn, byle bir demokratik kurumlama ve gce ulamayan Krt halknn taleplerinin kat inkrc bir karaktere sahip Trk dev-leti tarafndan tannmayacan da syle-mektedir. Bu adan kendi rgtll ve sistemini kurmas hem zgrlk ve demokrasi mcadelesini yrtmek hem de toplumu g yaparak kendi sistemini devlete ramen rgtl gcyle kurmas iin gerekmektedir.

    Bugn Krt zgrlk Hareketi esas olarak da kendi sistemini kendi rgtllyle kurmay nemsemektedir. Bu almalar zgrlk mcadelesinin temeli olarak ele almaktadr. nder Apo Demokratik zerklik Projesini esas olarak da 2005 Newrozunda ilan etti. Demokra-tik Konfederalizmi ilan ediyorum, Krt Demokratik Konfederalizmi gelimelidir, deerlendirmesinde bulundu. Bu aslnda Demokratik zerkliin kurulmasna aryd. Demokratik konfederalizm, Krt halknn demokratik kurumlamas, bu demokratik kurumlama temelinde siyasal, sosyal, ekonomik, kltrel sorunlarn zmesi aslnda Demokratik zerkliin kurulmas anlamna gelmektedir. Demokra-tik zerklik, Krt halknn demokrasi iinde zgnlnn, farkllnn zerklii ve zgrlyse Krt halk btn alanlarda kendini rgtleyerek, kendi yaamn kendi-si yrtr hale gelerek Demokratik zerklii kurumlatrm olacaktr. Demokratik siya-set anlayyla kylerden, mahallelerden balayarak komnleri, meclisleri, kooper-atifleri, topluluklar ekonomisini, toplumun zihniyetini gelitirme ve bilinlendirme faaliyetleri olan akademileri kurmas; yine kendi dili ve kltryle yaamas Demokra-tik zerklii ortaya karacaktr. Krt halk rgtlendii taktirde kendi eitim sistem-ini kendisi de kurabilecektir. Kendi kl-trel kurumlarn kuracaktr ve bu temelde kltrel soykrma kar kendi Demokra-tik zerklik sistemiyle dil, kimlik ve kltr zgrln yaatacaktr. Yine Krtler zerindeki siyasi egemenlik kuran Trk devletine kar kominleri, meclisleri ky-lerden, mahallelerden balayarak il, ile ve kylerde kurarak kendi demokratik siyasi iradesini ortaya karacaktr. Bu demokra-tik siyasi iradeyle btn toplumsal yaam hakknda karar alacaktr. Bu kararlarn da rgtl gcyle pratikletirecektir. Bu gerekletii taktirde devlet ister ka-bul etsin ister kabul etmesin Krt halk kendi demokratik zerk yaamn kurmu olacaktr. Halkn gcne ve rgtllne dayanarak o gne kadar zmsz kalan btn sorunlar zme kavuturulacaktr. Sorunlar toplumun sorunlarysa o zaman zmn de en iyi biimde toplumun kendisi bulacaktr ve pratikletirecektir.

    Krt halk bu bilinle bugn Demokra-tik zerklii tabana dayal Demokratik Konfederal Sistemle ina etmektedir. Demokratik kurumlama, Demokratik Konfederalizm erevesinde ina edilince bu, aslnda Krt halknn kendi Demokra-tik zerkliini kurmas anlamna gelecek-tir. nk artk o merkezi ulus-devletin

  • Devrimci Cephe

    17

    Krt halknn ulusal varln inkr etme, zgrln yok sayma ve haklarn tanmama ynndeki baskc rejimini esas olarak kendi rgtllyle amaya ynelecektir. Demokratik rgtlenmesi, demokratik bilincinin gelimesi toplumun g olmasn salayacak; bu da kendi yaamn her boyutta zgrce rgtlem-esini birlikte getirecektir. Devlet ne kadar inkrc olursa olsun, bu inkrcl toplum kendi rgtlenmesiyle boa karacaktr. Bylece Krtlerin btn yaamlarn ken-disi rgtleyip kendi kararlarn kendileri verdii ve btn yaamn yrtt bir si-yasal, toplumsal, ekonomik, kltrel yaam ortaya kacaktr.

    Krt Halk nderi, Demokratik zerkliin Krt halknn iradesi ve rgtlen-mesiyle kuruluundan sz ederken sekiz boyutta rgtlenmeyi nemli grmekte-dir. Bunlar; siyasal, hukuki, sosyal, ekono-mik, kltrel, ekolojik, diplomatik ve z savunma boyutudur. Krt halknn btn bu faaliyetleri demokratik rgtll te-melinde toplumun kendini g yaparak yrtebileceini sylemektedir. Demokra-tik zerkliin bu biimde pratiklemesi de devletin demokratik zme yanamad koullarda Krt halknn kendi gcne dayanarak Demokratik zerklii salamas olarak anlalmaldr.

    Kukusuz Trk devleti inkrc, si-yasal smrgeci ve kltrel soykrmc olduundan Krt halknn bu demokra-tik rgtlenmesini kriminalize etmektedir. Anayasa ve yasalar dnce ve rgt-lenme zgrl konusunda ok kat kstlamalar ierdiinden Krt halknn Demokratik zerklii rgtlemesinin nne devlet byk engeller karmaktadr. KCK davasnda grld gibi Krt halknn kendi demokratik kurumlamasn illegal bir rgt kurma olarak deerlendirmi; Krdistanda ne kadar demokratik kurum varsa bu demokratik kurumlarn yneticile-rini ve yelerini ieri almtr. Bu ieri atlanlarn tek suu, kltrel alanda, siyasal alanda, sosyal alanda, ekonomik alanda, hukuki alanda toplumu rgtleyip toplu-mu g yaparak Krt halknn zgrlk ve demokrasi alanlarn geniletmek istemele-ridir. Demokratik kurumlama almalarna katlma ve demokrasiyi derinletirmek su olarak ele alnmaktadr. Asgari dzeyde demokrasinin var olduu, dnce ve rgtlenme zgrlnn saland her-hangi bir lkede bir toplum kendini rgt-leyip ister siyasi, ister sosyal, ekonomik, kltrel btn alanlarda kendi sorunlarna zm bulabilir. Bir toplumun herhangi bir alanda kendi kendini rgtlemesinin ve so-

    runlara zm bulmasnn hibir biimde yarg konusu yaplamayaca aktr. Trkiyede rgtlenme ve dnce zgrl olmad iin rgtlenmek, dnmek ve toplumun kendi sorunlarn zmesi -KCK davalar gibi- siyasi soykrm saldrsyla karlamaktadr. Bu durum kukusuz Demokratik zerkliin Krt halknn demokratik kurumlamas temelinde rgtlenmesi nnde sorunlar karmaktadr.

    Aktr ki demokrasi mcadelesi srekli bir gerilimi ifade eden, iinde ger-ilim tayan bir mcadeledir. Demokra-tik olduunu syleyen lkelerde de demokrasinin gelimesi, kapsamllamas ve derinlemesi asndan demokrasiyle devlet arasnda, demokrasiyle egemen gler arasnda hep bir gerilim olacaktr. Bu gerilim, demokrasinin gelimesinin de diyalektiidir. Demokrasi ve demokratik toplum tam hakim olana kadar, devleti gerileterek giderek demokratik toplumun tm kurum ve kurulularyla kendi ilerini kendi yrtr hale gelene kadar bu gerilim srecektir. Bu adan gerilim olmasn, devletin demokratik kurumlama nnde engel olmasn sorun yapmamak, btn zorluk ve skntlara ramen toplumun demokratik rgtlenmesini salayp toplumu g yapma almasn yrt-mek zgrlk ve demokrasi mcadelesi-nin kanunu olarak grmek gerekmektedir. Bu erevede sekiz boyut dediimiz bt-n alanlarda Krt halk kendi demokratik kurumlamalarn gelitirerek demokra-tik konfederal temelde kendi demokratik zerkliini salama mcadelesi yrtecek-tir. Dolaysyla Demokratik zerklik dev-letten beklenmeden Krt halk tarafndan kurulacaktr. Nitekim adm adm Krt halk kendi demokratik kurumlamasn gelitirerek demokratik zerkliini kurma-ya doru ynelmektedir.

    Tabii ki eksikler, yetersizlikler vardr. Klasik devleti zihniyet ve devletten bekleme anlay olduu iin toplumun rgtlenmesine dayanarak sorunlar zme yaklam konusunda zafiyetler vardr, zayflklar yaanmaktadr. Bu rgtlenmeyle sorunun zlecei ko-nusundaki inanta yetersizlikler ortaya kmaktadr. Bu da tabii ki demokratik kon-federalizm temelinde Demokratik zerklik inasnda sorunlar yaratmaktadr. Buna ramen Demokratik zerkliin toplumun kendi gcyle rgtleyeceine inancn ve bilincin gelimesi Krt halk asndan nemli bir kazantr.

    Demokratik zerklik Krt halknn kendi iradesi temelinde rgtlendike

    aslnda sorunun zm de kolaylaacaktr. Trk devleti, ortaya kan bu zm kabul etmek zorunda kalacaktr. Bu zm sade-ce bir siyasal zm deil, Krt toplumu-nun demokratik kurumlamas temelinde bir zm olacandan, Trkiyenin demokratiklemesinin derinlemesine de katkda bulunacaktr. Bugn Trkiyede gerekten en temel demokrasi gc Krt halkdr. Krt halknn yrtt zgr-lk Mcadelesidir. Bunun aslnda birok ynyle Trkiyeyi etkilediini gryoruz. Trkiyede sorunlarn aa kmas ve zmnn tartlmas bile aslnda nemli bir gelimedir. Bu ynyle Krt zgrlk Hareketi demokrasi sorunlarnn, demokra-si iinde zlmesi gereken sorunlarn neler olduunu aa karmas ve bunlar Trk devletinin nne koymas Trkiye asndan nemli bir demokratikleme zeminini ortaya karmtr. Bugn Krdis-tan toplumunun kooperatifler, meclisler, akademiler biiminde rgtlenmesi, artk evrensel lde kabul edilen demokratik haklarn, rgtlenme hakkn kullanmas, Trk devletinin siyasal smrgeci, kltrel soykrmc politikalarn da boa karan, bu politikalarn yrmeyeceini gsteren nemli bir gelimedir.

    Krt halknn kendi demokratik kurumlamas temelinde Demokratik zerklii ina edip demokratik zm gelitirmesi Trkiyedeki birok evre tarafndan olumsuz deerlendirmelere tabii tutulmutur. Kukusuz olumlu deerlendirenler de olmutur, ama esas olarak devletin ve hkmetin ynlendirmesi-yle Demokratik zerklik projesi konusunda olumsuz deerlendirmeler daha fazla ne kmtr. yle ki, Krt halknn demokra-tik kurumlamas temelinde demokratik konfederal sisteme dayanarak Demokra-tik zerklii ina etmesini antidemokratik olarak deerlendirenler, Krtler zerinde otorite kurmak isteyen bir zihniyet ve pro-je olarak ele alanlar bile kmtr. Bunlar tabii ucuz deerlendirmelerdir. Devletin ve hkmetin politikas erevesinde Krt zgrlk Hareketini ktlemek iin ortaya atlm sulamalardr. Krt zgrlk Hareke-ti bugn demokrasisiz sosyalizm, demok-rasisiz eitliki bir toplum olunamayacan zellikle vurgulamaktadr. zgrln demokrasilerle var olacan, demokrasi-nin zgrlklerin vahas olduunu, eitliin de ancak toplumsal doann karakterinden gelen farkllklar gzeten, yok saymayan bir eitlikilikle gerekleeceini zel-likle vurgulamaktadr. Bunu sadece siyasi olarak deil, ideolojik ve teorik olarak da kapsamlca ortaya koymaktadr. Krt Halk

  • Ocak-ubat 2011

    18

    nderinin mralda yazd savunma-lar bu ynl gerekten derin ve kapsaml deerlendirmelere sahiptir.

    Kukusuz reel sosyalizm pratii eletirilecek bir pratiktir. Orada da komin-ler, meclisler kurulmutur ve bu komin-ler, meclisler, kooperatifler daha sonra demokratik bir sistem haline getirilmedii gibi, otoriter karakterde bir rejimin olumasn engelleyememitir. Bu tabii ki eletirilen bir durumdur. En fazla da Krt zgrlk Hareketi tarafndan reel sosyal-izm bu ynl eletiriye tabii tutulmaktadr. Ama Krt zgrlk Hareketi taban rgtlen-melerinin, meclis, komin, kooperatif rgt-lenmelerinin demokratik konfederal temel-de rgtlenmesini savunmaktadr. Yani merkeziyeti bir anlaya sahip deildir. Bu adan demokratik merkeziyetilii deil de demokratik konfederalizmi esas almaktadr. Toplumsal rgtlenmenin ancak bu temel-de demokratik ve zgrlk olabileceini vurgulamaktadr. Demokratik konfeder-alizm, taban rgtlenmelerinin iradesinin esas alnd siyasal, toplumsal bir sistemi ifade etmektedir. te ucuz yaklam iinde olanlar bunlar grmeden sulamalarda bulunmulardr. Toplumun tabana dayal demokratik konfederal rgtlenme mod-eliyle demokratik merkeziyetiliin ar bast modeller sadece bir biim farklln ifade etmemektedir. Farkllk esas olarak ze ilikindir. Mevcut sistemin karakteri-nin demokratik olup olmamasna ilikindir. eitli liberallerin, szde demokratlarn, yazarlarn savunduu kendini demokrasi olarak tanmlayan sistemler aslnda st toplumcu, tepeden, merkeziyeti anlaya dayal demokrasilerdir. Buna st toplumcu ya da burjuva demokrasisi denilmekte-dir. Bunu neredeyse kutsallatranlar, sra demokratik konfederalizme dayal toplu-mun g olmasn esas alan demokra-tik modele geldiinde bu olmaz, bu kabul edilemez, bu otoriter bir sistem-dir diyerek kar durmaktadrlar. Bu tu-tum Krt zgrlk Hareketinin nerdii modelin kendi antidemokratik yzlerinin aa kmasndan korkmaktadrlar. Kendi demokrasi anlaylarnn st toplumcu, egemen snflara ait olduunun stn rtmeye almaktadrlar. Daha dorusu toplumun g olmasna dayal demokrasi-yi ilerine sindiremeyen evrelerdir.

    Demokratik zerklik projesi ortaya atld zaman en fazla deerlendirilen konularn banda Krt halknn kendisini 8 boyutta rgtlenmesi geldiinden bu konudaki yaklamn nasl olduunu temel yaklam ve ilke erevesinde ortaya koy-maya altk.

    Grld gibi Demokratik zerk-lik birok boyutuyla irdelenebilir. Krt zgrlk Hareketi esas olarak Demokra-tik zerklii bir Trkiye projesi olarak or-taya koymaktadr. Hem Krdistan hem Trkiyede Demokratik zerklik uyguland taktirde Trkiye, derinlemi demokrasisi-yle her trl sorunu zebilecei gibi, btn Ortadou halklarna da rnek olabilecektir. Hele bugn Ortadou halklarn ayakland bir srete byle bir demokratikleme modeli btn Ortadouyu etkileyecek-tir. Ortadou halklar hala eski modernist, oryantalist dncenin etkisiyle olumu pozitivist laiki, ulus-devleti zihniyetler ve iktidarlarla bat sisteminin Ortadouyu yeniden dizayn etme, Ortadouda yeniden hakim olma projesi olan lml ibirliki siyasal slam projesi arasnda skm bulunmaktadr. Demokratik zerklik projesi, toplumun demokra-tik kurumlamasna dayal Trkiyenin demokratikleme projesi aslnda btn Ortadou halklar asndan da rnek olacak bir zellie sahiptir. Bu adan bu Demokratik zerklik modeli Trkiyenin blnmesi deil, aksine Trkiyenin bir btn olarak demokratik temelde glen-mesi ve Ortadounun ykselen deeri olarak kendi deerlerini btn Ortadou halklarna kabul ettirecei bir lke yaratma anlamna gelmektedir. Kukusuz Trkiyede ovenist zihniyetler, Krtleri ille de yok edip Krtleri Trkletirerek Krdistan Trk uluslamasnn yaylma alan haline getirmek isteyenler kara gzlklerle bu gerei grememektedirler. Bu nedenle de Trkiye iinde zgrlk ve demokrasi anlamna gelen, Trkiyenin de kurtuluu anlamna gelen Demokratik zerklik te-melinde Trkiyenin demokratiklemesine srt evirmektedirler.

    Trkiyede demokratik bir anayasa erevesinde toplumun tabandan rgt-lenmesine dayal demokratik bir toplum haline gelmesini salayan bir idari ve si-yasal sistem neden Trkiyenin aleyhine olsun? Gemite demokratikleme ya da yerinden ynetim Krtler yararlanr diye kabul edilmiyordu. Btn yasalar anti-demokratik hale getiriliyordu. Yine yer-inden ynetim yerine kat merkeziyeti ynetim uygulanyordu. Ama eer Krt sorunu demokratik temelde zlecekse o zaman toplumun demokratiklemesinden de, ademimerkeziyeti yerinden- ynetim-lerden de kayg duymamak gerekir. Toplu-mun demokratiklemesine, yerinden ynetime dayal Krt sorununun zm ve Trkiyenin demokratiklemesi konusu reddediliyorsa bu aslnda Krt sorununu

    zmek istememek anlamna gelir. Krt sorununu zmek istemeyen bir

    Trkiyeye kar da Krt halknn zgr-lk Mcadelesini daha da ykseltecei aktr. Bu zgrlk Mcadelesi de esas olarak da Demokratik zerklii kendi kurumlamasyla ina edip Krt so-rununun zmn kendi iradesiyle gerekletirmesine yol aacaktr. Krt halk Trkiyenin zmn beklemeyecek-tir. Kendi zmn gerekletirmek iin rgtlenmesini ve mcadelesini daha da gelitirecektir. nk Krt halknn artk ulusal varlnn yok saylmasna, zgrlnn ve demokratik yaamnn kabul edilmemesin tahamml kalmamtr. Bu adan da nmzdeki dnemde Trk devleti ister demokra-tik bir anayasa temelinde, Demokratik zerklik temelinde hem Krt sorununu hem Trkiye sorunlarn zmeye alsn isterse byle bir zme yanamasn, Demokratik zerklik modeli daha da gelitirilecektir. Demokratik zerkliin toplumda yaygnlatrlmas salanacaktr. Belki de nmzdeki dnem Krt halknn Demokratik zerklik inasyla buna kar direnen gerici gler arasnda mcadele temelinde geecektir. Hibir demokratik zihniyet Krt halknn nerdii demokra-tik zme kar kamaz. Demokratik zerklik projesine kar kamaz. Krt halknn Demokratik zerklik modeli Tr-kiye ile ilikiler anlamnda en makul siyasal zm nerisi olduu gibi, demokratik kurumlama temelinde iinin demokratik dzeyde derinletirilmesi ve glendirilm-esi de demokrasinin gereidir.

    zcesi Krt halk kendi demokratik kurumlamasn salayarak, demokra-tik kurumlamasn bir sistem haline getirerek farkllnn, zgnlnn zerkliini bizzat gerekletirecektir. Krt halk demokratik zerkliini sekiz boyu-tuyla rgtlediinde, btn bu rgtlen-meleri demokratik konfederal temelde sistemletirdiinde, Trkiye devleti ya bu Demokratik zerklik projesini faist zihniyet ve uygulamalarla bastrmaya alacaktr ya da Krt toplumunun demokratik konfed-eralizm temelindeki Demokratik zerklii gereklemesini kabul edecektir. Demokra-tik zerkliin kabul edilmesi sadece Krt sorununu zmeyecek, Trkiyenin sadece Ortadouda deil, btn dnyada rnek olacak derin demokratik bir lke haline gelmesinin nn aacaktr. Trkiyedeki siyasal karar alclarn verecei kararlar bu iki seenekten birini nmzdeki dnemde siyasal ve toplumsal yaamn gerei ha-line getirecektir.

  • Devrimci Cephe

    19

    Bir CEZAEV dnn; Sistem buna OKUL diyor!

    MLTARST sistem, istedii gibi itaat-kr beyinlerin ynettii bedenler istiyor. Hi-bir eyi sorgulamayan, aresizce sistemin dayatmalarn, zorbaln kabullenmekten baka umar olmadn dnen, sistemin yontmalarndan (mahkmlar) rencileri dnn Bunlar her gn belli bir zaman dili-minde tel rglerle evrilmi, etraf yksek du-varlarla rlm, kapda gvenlik ad altnda gz boyamalarla ierde tutulur; bir avluyu ve iindeki mahkmlar andran, aralarnda retmenlerin bir gardiyan gibi dolat, adna aydnlanma denilen gerici, cinsiyeti, parac, antidemokratik, tm sistemin biriktirdii bir ple doluturulur!

    Bir CEZAEV MDR dnn; Sistem buna OKUL MDR diyor!

    Sistemin istedii gibi (cezaevinin) Okulun idarecisi. 80 darbesinde AMED cezaevinden Esat Oktay Yldrann yan rn misali frlam, fakat ona benzetmek iin ok aba sarf edilmi olan, bir yzyle ondan arta kalm, ikenceci hal ve tavrlaryla onu tekrardan yaatmaya abalayan BR GENERAL andrmakta ve bunu en iyi ekilde yaatmakta. Bir korku rzgr eser, ad koridorda ykse-lirken rgencilerin (MAH-KMLARIN) lklarnda! Eli var, yz var, aya var, gz, kula vb. nsan gibi, senin benim gibi biri, ama ad yok, KENCEsinin ad var! Onun adyla silkinen rencinin titreyen gz be-bekleri onlara yaklatnda kendini daha iyi ifade edi-yor! Bir ordunun vahi bir korkuyla kaplanm mevzisi gibi kapsn almaktan kor-kan, yannda konumaktan, yzne bakmaktan korkan, heykel gibi, yaayan bir l gibi baknmakta olan birini, birilerini dnn

    Bir CEZAEVNN GARDYANLARINI dnn;

    Sistem buna OKULUN RETMENLER diyor!

    Sistemin hiyerarik yapsnn bir parasnn unsuru olan (GARDYANLARI) GRETMENLER var. Sistemin tm anlayn yaatan yar mdr bozuntusu tiplerin oluturduu bir kalabalk! Yaptklar iten ok, ynettikleri cezaevinin tm otoriter yapsnn mimarlarndan! Kiisel problemlerde istedii gibi davranan; sistemin notlaryla insanlarn lm ve yaam izgisini belirleyen; bu izgile-riyle onlara bir eyler yaptrabilmek adna te-hditler savuran; renci ilikilerinde yaanan olumsuzluklarda bazen kendi bnyesine, fiziine ve gllne dayanarak fiziksel veya ruhsal bir mdahaleyle sorunu hallettiini dnen; bazen barbar bazen vahice uygulamalaryla kendini mdr bozuntusunun

    bir paras haline getiren ve bu da sistemin verdii rahatlk ve ileyiten geiyor!

    Bir CEZAEVNN KOULARINI dnn; Sistem buna OKULUN SINIFLARI

    diyor!Sistemin uygulad ayrmc, cinsiyeti,

    gerici, vahice oligarik ve antidemokratik bu uygulamalar burada da kendini aka his-settiriyor! alkan snf (KOU), orta snf, iyi snf ve kt snf diye uygulama, ayrmc ve snfsal bir anlayn gstergesidir! Snf ierisinde aynen snflar (koular) arasnda uygulanan snfsal ayrmcln ta kendisi ierideki srada (RANZADA) da kendini gs-teriyor! Kzlar bir tarafa erkekleri bir tarafa alarak cinsiyeti bir snfsal ayrma getirmek de sistemin bir ifadesidir

    Bir CEZAEVNN KANTNN dnn; Sistem buna OKULUN KANTN diyor!

    Sistemin uygulad her trden geri-ci, antidemokratik ve oligarik yntemle, kapitalist soyguncularn kurula ceplerini doldurduu emekinin