Daicuong mien dich

Download Daicuong mien dich

Post on 29-Nov-2014

2.314 views

Category:

Documents

6 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

 

TRANSCRIPT

<ul><li> 1. i cng v Min dchv ng dng trong y hc Gio vin: Le Tran Nguyen</li></ul> <p> 2. Nhim khunTrong cuc sng hng ngy con ngi vvi sinh vt lun lun tip xc vi nhau.Trong mt hon cnh nht nh, vi sinhvt c th xm nhp vo c th con ngito nn mt phn ng phc tp ta gichung l nhim khun 3. 1. Nhim khunC 3 kh nng : - Nhim khun khng c qu trnh nhimkhun - Nhim khun c qu trnh nhim khun ntnh - Nhim khun c qu trnh nhim khun vmc bnh 4. C 3 kh nng nhim khun1.Nhim khun khng c qu trnh nhim khun:Vi sinh vt xm nhp vo c th, v l do no khng trc tip kch thch c c quannhn cm nn khng gy c ri lon c chiu ho thn kinh 5. C 3 kh nng nhim khun2. Nhim khun c qu trnh nhim khun n tnh:Vi sinh vt trc tip tc ng n c quan nhn cm, nhng c th c kh nng thch ng nn v mt sinh hc c nhng phn ng ni ti ca qu trnh nhim khun, nhng v mt lm sng khng c biu hin r rng. 6. C 3 kh nng nhim khun3.Nhim khun c qu trnh nhim khun vmc bnh : C th khng c kh nng thch ng, c ch iu ho thn kinh b ri lon gy nn nhng biu hin lm sng nng hay nh ca bnh. V mt dch t, hai loi trn c bit quan trng v nguy him v h l nhng ngi lnh mang sinh vt gy bnh m khng bit nn l ngun reo rc mm bnh rng ri cho ngi xung quanh. 7. Co 3 yu t nh hng n qu trnh nhim khun + Vi sinh vt gy bnh + Tnh cht phn ng ca c th (itng cm th ) + Yu t ngoi cnh ( mi trng) 8. 1.1 Vi sinh vt gy bnhL yu t trc tip quan trng, kh nng gybnh ca tng loi vi sinh vt tu thuc vo : c lc S lng ng xm nhp 9. c lc c lc: L sc gy bnh. Nhiu hay t, nng hay nh l do ct v mt s cht khc do VK snsinh ra trong qu trnh chuyn ho 10. c tc t : chia thnh hai loi Ni c t : l cht c c trong t bo VK khngkhuch tn ra ngoi mi trng. Ch khi vi sinh vtcht, t bo b ph hu th ni c t mi thot rangoi ( VK thng hn, l ) Ngoi c t c vi sinh vt tit ra ngoi , n ccht sinh khng mnh lm cho c th sinh khng ct ( antitoxin ). Ngi ta iu ch n thnh gii c tlm vacxin gy min dch (vi khun bch hu, unvn ). 11. Mt s cht khc : L sn phm do vi khun tit ra, c kh nngchng li tc dng bo v ca c th, to iukin cho vi sinh vt thm nhp d dng. V d: v, yu t khuch tn, dung gii fibrinlm ng huyt tng, tan mu . 12. S lng mm bnhVi sinh vt khi vo c th cn mt slng nht nh mi gy c bnh,bi v c th c chc nng t bo vn mt mc nht nh nn nu slng xm nhp qu t th b c thtiu dit m khng gy c bnh. 13. ng xm nhp C nhng vi sinh vt mc d c s lng v clc nhng khi xm nhp vo c th bng con ngkhng thch hp th vn khng gy c bnh. V d: mun gy c bnh, trc khun thng hnphi c xm nhp qua ming, lu cu khun phic xm nhp qua ng sinh dc hoc nim mcmt. C nhng vi sinh vt tuy xm nhp vo ngi bngcon ng khng thch hp vn gy c bnhnhng i hi phi c s lng cao hn 14. 1.2 Tnh cht phn ng ca c thVi sinh vt c xm nhp c vo c th gyra cc biu hin bnh l hay khng l tu thucvo cc yu t: Hng ro bo v ca c th- Da v nim mc: l hng ro c hc u tinchng li s xm nhp ca vi sinh vt.- Bch cu trung tnh- i thc bo 15. Cc yu t trn y ch chng cc visinh vt c c lc yu. C th ch c ththng c vi sinh vt c c lc cao mt khicc c ch min dch c hiu c hot ho. + Tui: c lin quan n bnh nhim khunV d: Tr di 6 thng tui t mc bnhtruyn nhim ( v c khng th ca m truynqua rau thai ). 16. + Dinh dng: n ung thiu thn th nguyc mc bnh truyn nhim tng ln. Thiuvitamin A: hay mc bnh ngoi da, thiuvitamin B: hay b t ph ... + Hoocmn :Nhng hoocmn nh Adrenalin , ACTH slm gim phn ng vim ca c th, do lmgim sc khng i vi bnh, gim tcdng thc bo v gim kh nng sinh khngth. 17. 1.3 Yu t ngoi cnh ( mi trng) - Mi trng t nhin : Thi tit, kh hu, nhit , m, a d ...u c nh hng n qu trnh pht sinh bnhtruyn nhim .V d : Bnh ng rut thng pht sinh voma h, bnh h hp thng pht sinh voma ng, bnh do cn trng thng pht sinhvo ma cn trng pht trin . 18. Yu t ngoi cnh ( mi trng) - Hon cnh x hi :Bnh truyn nhim thng gp nhiu nhng nc ang pht trin hn l ccnc pht trin,Ni m hon cnh sng cc iu kin vsinh n thp. 19. 2. Truyn nhim Ngun gc bnh truyn nhim Phng thc truyn nhim c im qu trnh sinh bnh Cc hnh thc biu hin ca bnh truynnhim 20. 2.1 Ngun gc bnh truyn nhimC th chia thnh 2 loi : - Bn ngoi : Ngi truyn bnh cho ngi. Cngc nhiu bnh truyn nhim do ng vt truyn chongi. V d: dch hch ( chut ), bnh di ( ch ),bnh than ( tru, b ). - Bn trong : C mt s vi khun bnh thng vnsng da hoc trong c th ngi m khng gybnh g. Tuy nhin lc c th suy yu, sc khngst km th chng pht trin mnh m v gy bnh . 21. 2.2 Phng thc truyn nhim - Truyn nhim do tip xc :Ngi kho tip xc vi ngi bnh c th thng quagiao hp ( giang mai , lu ). T c th m qua bothai. Cng c th do dng nhng c c vi sinh vtgy bnh ( khn mt, bt a ... ) hoc tip xc vit c vi sinh vt ( un vn ). - Truyn nhim qua ng h hp :Khi ngi bnh ho, ht hi, ni vi sinh vt c tronght nc bt thot ra ngoi, ngi lnh ht phi s bmc bnh . 22. 2.2 Phng thc truyn nhim - Truyn nhim qua ng tiu ho :Rt nhiu bnh ng rut ly nhim do n phi thc nc vi sinh vt gy bnh ( t, l, thng hn, bi lit) mnc, rui, tay bn l nhng mi gii ch yu. - Truyn nhim do cn trng tit tc t :Nhiu loi cn trng l mi gii ca cc bnh truynnhimV d: mui ( st xut huyt, vim no ) chy, rn ( stpht ban, st hi quy ) b cht ( dch hch, st pht banv..v..) 23. 2.3 c im qu trnh sinh bnh Mi loi vi sinh vt ch gy mt loi bnhtruyn nhim nht nh, din bin ca bnhgm cc giai on : giai on bnh, giai on tin pht, giai on ton pht, giai on kt thc (bnh nhn bnh phc hoccht.) 24. Thi k bnh ngn hay di tu thuc vo slng, c lc ca vi khun v tnh cht phnng ca tng c th. Mt khc sau khi xm nhp, vi khun phi cnmt thi gian sinh sn ti s lng nhtnh hay lng c t gy bnh. Thng thng sau khi b mc bnh truynnhim, bnh nhn s c min dch trong mtthi gian di hay ngn tu tng loi bnh . 25. Nhng khng phi tt c bnh nhn uc triu chng v du hiu in hnh nnmun xc nh bnh truyn nhim phicn phi xt nghim mi quyt nh c 26. 2.4 Cc hnh thc biu hin ca bnh truyn nhim - Biu hin cc b v ton thn :Bnh truyn nhim l kt qu ca tc dng qua ligia c th vi vi sinh vt- Nu sc khng ca c th mnh, c lc ca visinh vt yu th vi sinh vt ch pht trin trong mtgii hn nht nh . - Nu sc khng c th km, c lc vi sinh vtcao va s lng tng nhanh th s gy nhim tonthn . 27. - Biu hin cp tnh v mn tnh :Bnh pht trin nhanh qu trnh bnh tng i ngn,gi l bnh cp tnh .V d : Bnh t, dch hch, bch hu, si v..v.. - Bnh pht trin chm v lu gi l bnh mn tnhV d : lao, hi, giang mai ... 28. 3. Min dichMin dch l trng thi t v ca cth chng li tc ng xu ca mmbnh khi xm nhp vo c th lmcho c th khng mc bnh 29. 3.1 Khng nguyn nh ngha:Khng nguyn l mt cht l khi xmnhp vo c th sinh vt th sinh vt c kh nng gy ra p ng mindch . 30. Tnh cht khang nguynKhng nguyn phi l mt cht l i vi c th :V d : Huyt thanh nga tim cho nga khng gykhng th. Nhng huyt thanh nga tim cho ngis gy khng th. V thnh phn ho hc, khng nguyn thuc loiprotein hoc phc hp protein vi gluxit v lipit. Khng nguyn c trng lng phn t ln trn10.000UI. Trng lng phn t cng ln th khngnguyn cng cao 31. Tnh c hiu ca khng nguynMi khng nguyn gy ra mt p ng min dchc hiu l do cu trc ca khng nguyn. Do tnhcht khng nguyn khc nhau nn sinh ra nhiukhng th khc nhau .Mi loi VK thng bao gm cc loi khngnguyn Khng nguyn thn ( KNO ) l khng nguyn baobc b ngoi VK Khng nguyn lng ( KNH ) Khng nguyn b mt ( KNVI , KNK ) 32. - Khng nguyn khng hon ton :L cht c th kt hp c hiu vi khng thnhng khng gy p ng min dch v ctrng lng phn t nh. Khi kt hp vi mt phn t ln nh proteinth c kh nng gy ra p ng min dch. 33. - Vacxin L mt loi khng nguyn ly t vi sinh vt hay nhngcht do vi sinh vt tit raC 3 dng : Dng cht : khng nguyn l vi sinh vt git cht . Dng sng : khng nguyn l vi sinh vt lm yu i,khng cn kh nng gy bnh . Gii c t : l c t c gii c nhng cn tnhkhng nguyn 34. 3.2 Khng th - nh ngha:Khng th hay globulin min dch l cht doc th tng hp p ng s kch thch cakhng nguyn. - Tnh c hiu:Khng th l nhng phn t globulin ca huytthanh c kh nng kt hp c hiu vi khngnguyn . 35. - Phn loi: Cc globulin min dch c nhiu lp khcnhau: IgG, IgM, IgA, IgE - Chc nng chnh ca khng th:- Gip bch cu trong vic thc bo- Git cht VK nh kt hp vi b th- Ngn chn s xm nhp ca VK va virus- Trung ho c t VK 36. 3.3 . p ng min dch Khi KN xm nhp s gy ra s p ng mindch ca c th chng li KN. C 2 kiu p ng l :- p ng min dch dch th- p ng min dch qua trung gian t bo 37. p ng min dch dch th Do t bo lymph B m nhim, c kh nngsinh khng th. T bo lymph B c ngungc t tu xng. Tu theo cu trc ca khngnguyn, t bo lymph B s c kch thch to ra khng th theo hai kiu: 38. Nu khng nguyn l nhng phn t c cu trc ngin:Khi gp t bo lymph B, nhng khng nguyn sgn vo t bo, sau s c a vo bn tronggy bin i trong t bo. T mt t bo lympho htnh s bin thnh nguyn tng bo ( plasmablast )ri cui cng thnh tng bo. T bo ny rt ln vc kh nng sn xut, tit ra khng th IgM. Sau khisinh khng th xong, t bo plasma s cht trong vingy 39. + Nu khng nguyn l nhng phn t c cutrc phc tp nh vi khun, virus, protein ... Trong qu trnh sinh khng th, t bo lympho Bcn s gip ca t bo lympho Th. T bo Thsau khi gp khng nguyn s b kch thch v titra ho cht ( lymphokin ). Cc lymphokin nykch thch t bo lympho B bin i thnhnguyn tng bo ri thnh tng bo c khnng sinh khng th IgM Nhng bn cnh nhng nguyn tng bo li quay li giai on tbo lympho ht nh vi mt t thay i b mt.Nhng t bo ny gi l t bo nh v c khnng nhn bit khng nguyn v sn sng sinhkhng th khi tip xc vi khng nguyn ln sau. 40. - p ng min dch qua trung giant bo Trong kiu p ng ny vai tr ch yu l cct bo lymph T. Cc t bo ny cng cngun gc t tu xng, nhng trong qu trnhbin ho chu nh hng ca tuyn c. Cnhiu loi lympho T khc nhau m vai trquan trng trong p ng min dch qua trunggian t bo l do t bo Tdh sinh ra phn ngqu mn mun v t bo Tc gy c trc tipln t bo ch 41. - p ng min dch qua trung giant boCho n nay, tm quan trng ca min dch qua trunggian t bo c hiu r trong cc trng hp sau : khng chng vi sinh vt ni bo p ng min dch vi mt s khng nguyn ho tan Mn cm do tip xc Cc phn ng ca c th chng ung th v mnhghp Mt s bnh t min.. 42. Ht 43. Bai kim tra kin thc cui buiHo tn:Nm sinh:Lp:(Thi gian 15 phut) bai:1. Nu cac kha nng va yu t anh hng n bnh nhim khun?2. Vaccin la gi, co ngun gc t u?3. K tn 3 li ich cua vi sinh vt hoc trong y hoc? </p>