część vi . urządzenia elektryczne - dok · 13.1 aparaty elektryczne ... 2.1.2 urządzenia...

of 52/52
PRZEPISY KLASYFIKACJI I BUDOWY DOKW PŁYWAJĄCYCH CZĘŚĆ VI URZĄDZENIA ELEKTRYCZNE 2006 GDAŃSK

Post on 27-Feb-2019

218 views

Category:

Documents

1 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

PRZEPISY KLASYFIKACJI I BUDOWY DOKW PYWAJCYCH

CZ VI URZDZENIA ELEKTRYCZNE

2006

GDASK

PRZEPISY KLASYFIKACJI I BUDOWY DOKW PYWAJCYCH opracowane i wydane przez Polski Rejestr Statkw S.A., zwany dalej PRS, skadaj si z nastpujcych czci: Cz I Zasady klasyfikacji Cz II Kadub i wyposaenie kadubowe Cz III Stateczno i wolna burta Cz IV Ochrona przeciwpoarowa Cz V Urzdzenia maszynowe Cz VI Urzdzenia elektryczne Cz VII Urzdzenia dwignicowe

natomiast w odniesieniu do materiaw i spawania obowizuj wymagania Czci IX Materiay i spawanie, Przepisw klasyfikacji i budowy statkw morskich.

Cz VI Urzdzenia elektryczne 2006, zostaa zatwierdzona przez Zarzd PRS S.A. w dniu 25 maja 2006 r. i wchodzi w ycie z dniem 1 sierpnia 2006 r.

Z dniem wejcia w ycie niniejszej Czci VI, jej wymagania maj zastosowanie do dokw pywajcych, na zasadach okrelonych w Czci I Zasady klasyfikacji.

Rozszerzeniem i uzupenieniem Czci VI Urzdzenia elektryczne s nastpujce publikacje PRS: Publikacja Nr 9/P Wymagania dla systemw komputerowych, Publikacja Nr 11/P Prby rodowiskowe wyposaenia statkw, Publikacja Nr 42/P Prby maszyn elektrycznych. Copyright by Polski Rejestr Statkw S.A., 2006 PRS/HW, 05/2006

ISBN 89-89895-91-9

SPIS TRECI str.

1 Postanowienia oglne ........................................................................................... 5 1.1 Zakres zastosowania .................................................................................... 5 1.2 Okrelenia i objanienia............................................................................... 5 1.3 Zakres nadzoru............................................................................................. 6 1.4 Dokumentacja techniczna doku ................................................................... 7

2 Wymagania oglne ............................................................................................... 9 2.1 Warunki pracy ............................................................................................. 9 2.2 Materiay ..................................................................................................... 9 2.3 Wymagania konstrukcyjne .......................................................................... 9 2.4 Ochrona przed poraeniem ......................................................................... 11 2.5 Ochrona odgromowa ................................................................................... 13 2.6 Rozmieszczenie urzdze ........................................................................... 14 2.7 Pomieszczenia zamknite ruchu elektrycznego .......................................... 15 2.8 Wyposaenie elektryczne w pomieszczeniach zagroonych wybuchem .... 15 2.9 Opisy i oznaczenia ...................................................................................... 16

3 Zasilanie doku ....................................................................................................... 16 3.1 Zasilanie z ldowej sieci elektroenergetycznej ........................................... 16 3.2 Przycza zasilania z ldu ........................................................................... 17 3.3 Poziom mocy zwarciowej ........................................................................... 17

4 Rozdzia energii elektrycznej .............................................................................. 17 4.1 Ukady rozdzielcze ...................................................................................... 17 4.2 Napicia dopuszczalne ................................................................................ 18 4.3 Zasilanie wanych urzdze ....................................................................... 19 4.4 Poczenia szynowe .................................................................................... 19 4.5 Urzdzenia rozdzielcze ............................................................................... 21 4.6 Pulpity sterownicze ..................................................................................... 23

5 Napdy elektryczne mechanizmw i urzdze .................................................. 24 5.1 Wymagania oglne ..................................................................................... 24 5.2 Blokady i czniki bezpieczestwa ............................................................. 24 5.3 Uruchamianie i wyczanie silnikw .......................................................... 25 5.4 Napd zasuw gwnych i regulacyjnych ..................................................... 26 5.5 Napdy elektryczne pomp i wentylatorw .................................................. 26

6 Owietlenie ............................................................................................................ 26 6.1 Wymagania oglne ..................................................................................... 26 6.2 Oprawy owietleniowe ................................................................................ 27 6.3 Gniazda wtyczkowe owietlenia przenonego ............................................ 28

7 czno wewntrzna i sygnalizacja .................................................................. 28 7.1 Wymagania oglne ..................................................................................... 28

7.2 Subowa czno telefoniczna ................................................................. 28 7.3 Sygnalizacja alarmowa ............................................................................... 29 7.4 Sygnalizacja wykrywcza poaru ................................................................. 29 7.5 czno telefoniczna z central stoczni lub sieci miejsk ....................... 30

8 Zabezpieczenia ...................................................................................................... 31 8.1 Wymagania oglne ..................................................................................... 31 8.2 Zabezpieczenia transformatorw ................................................................ 31 8.3 Zabezpieczenia silnikw elektrycznych ...................................................... 32 8.4 Zabezpieczenia prdnic ............................................................................... 32 8.5 Zabezpieczenia akumulatorw .................................................................... 33

9 Awaryjne rdo energii elektrycznej ................................................................. 33 9.1 Wymagania oglne ..................................................................................... 33 9.2 Owietlenie awaryjne .................................................................................. 34

10 Transformatory i pomieszczenia transformatorw .......................................... 34 10.1 Wymagania oglne ..................................................................................... 34 10.2 Pomieszczenia transformatorw z olejem palnym ...................................... 35

11 Urzdzenia energoelektroniczne ......................................................................... 35 11.1 Wymagania oglne ..................................................................................... 35 11.2 Ukady sterowania i sygnalizacja ................................................................ 36

12 Akumulatory i pomieszczenia akumulatorw ................................................... 36 12.1 Wymagania oglne ..................................................................................... 36 12.2 Pomieszczenia akumulatorw ..................................................................... 36 12.3 Ogrzewanie i wentylacja ............................................................................. 37 12.4 adowanie baterii akumulatorw ............................................................... 38 12.5 Instalowanie urzdze elektrycznych w pomieszczeniach akumulatorw . 38

13 Aparaty elektryczne i sprzt instalacyjny .......................................................... 38 13.1 Aparaty elektryczne .................................................................................... 38 13.2 Sprzt instalacyjny ...................................................................................... 39

14 Urzdzenia grzewcze ............................................................................................ 41 14.1 Wymagania oglne ..................................................................................... 41 14.2 Ogrzewacze wntrzowe .............................................................................. 41

15 Kable i przewody .................................................................................................. 42 15.1 Wymagania oglne ..................................................................................... 42 15.2 Sie kablowa ............................................................................................... 42

16 Rezystancja izolacji urzdze elektrycznych ..................................................... 51

17 Uziemienia doku ................................................................................................... 52

5

1 POSTANOWIENIA OGLNE

1.1 Zakres zastosowania

1.1.1 Wymagania Czci VI Urzdzenia elektryczne, Przepisw klasyfikacji i budowy dokw pywajcych (zwanych dalej Przepisami) maj zastosowanie do instalacji elektrycznych dokw i innych obiektw pywajcych wymienionych w podrozdziale 1.1 z Czci I Zasady klasyfikacji.

1.2 Okrelenia i objanienia

Okrelenia i objanienia dotyczce oglnej terminologii stosowanej w Przepi-sach podane s w Czci I Zasady klasyfikacji.

Dla potrzeb Czci VI wprowadza si dodatkowo nastpujce okrelenia:

A w a r y j n e r d o e n e r g i i e l e k t r y c z n e j rdo przeznaczone do dostarczenia energii elektrycznej w celu zasilania niezbdnych odbiornikw na doku w przypadku zaniku napicia na szynach gwnych rozdzielnic basztowych.

G w n a r o z d z i e l n i c a b a s z t o w a rozdzielnica przeznaczona do roz-dziau energii elektrycznej na urzdzenia doku, zasilana z ldu lub z zainstalowa-nego na doku wasnego rda energii elektrycznej.

M a t e r i a i z o l a c y j n y t r u d n o z a p a l n y materia speniajcy wymaga-nia okrelone w Publikacji Nr 11/P Prby rodowiskowe wyposaenia statkw.

N a p i c i e b e z p i e c z n e napicie nie stwarzajce moliwoci poraenia lub poparzenia elektrycznego w warunkach normalnych. Warunki takie uwaa si za spenione, jeeli uzwojenia transformatorw, przetwornic i innych urzdze obni-ajcych napicie s elektrycznie rozdzielone i wielko napicia obnionego tych urzdze lub rde energii elektrycznej nie przekracza: przy prdzie staym 50 V midzy przewodami; przy prdzie przemiennym 50 V midzy przewodami lub midzy kadubem

i faz.

P o m i e s z c z e n i a z a m k n i t e r u c h u e l e k t r y c z n e g o pomieszczenia lub miejsca przeznaczone wycznie dla urzdze elektrycznych, dostpne tylko dla upowanionego personelu.

U k a d a l a r m o w y ukad przeznaczony do sygnalizowania stanw, w kt-rych wystpuj odchylenia od ustalonych wartoci granicznych wybranych para-metrw lub zmiany w wybranych warunkach pracy.

U k a d b e z p i e c z e s t w a ukad przeznaczony do okrelonej ingerencji w stosunku do sterowanego urzdzenia, majcej na celu zapobieenie jego awarii lub rozszerzeniu jej skutkw.

6

U k a d s t e r o w a n i a z d a l n e g o ukad przeznaczony do zdalnego od-dziaywania przez czowieka na okrelone urzdzenie w celu realizacji zadania sterowania postawionego przez sterujcego.

U k a d w s k a z u j c y ukad przeznaczony do wskazywania wartoci okre-lonych wielkoci fizycznych lub wskazywania okrelonych stanw.

U k a d y k o n t r o l n e wsplne okrelenie dla ukadw alarmowego, bezpie-czestwa i wskazujcego.

U z i e m i e n i e poczenie metaliczne (bezporednie lub przewodem uziemia-jcym) zacisku uziemiajcego urzdzenia z metalowym kadubem doku.

W a n e u r z d z e n i a urzdzenia zainstalowane na doku, ktrych normalna praca zapewnia bezpieczestwo doku, dokowanego statku i ludzi znajdujcych si na doku.

W i e y c z k a z a s i l a n i a z l d u konstrukcja na baszcie doku umoli-wiajca zainstalowanie przycza zasilania z ldu.

1.3 Zakres nadzoru

1.3.1 Wskazania oglne

Oglne zasady dotyczce postpowania klasyfikacyjnego, nadzoru nad budow doku i produkcj urzdze oraz przegldw podane s w Czci I Zasady klasyfi-kacji.

1.3.2 Nadzr nad wykonaniem instalacji elektrycznej doku

1.3.2.1 Nadzorowi PRS w trakcie instalowania na doku podlegaj nastpujce urzdzenia i ukady:

.1 zespoy prdotwrcze;

.2 transformatory zasilajce;

.3 urzdzenia rozdzielcze oraz pulpity kontrolne i sterownicze;

.4 napdy elektryczne: pomp balastowych i poarowych, sprarek, kabestanw, wentylatorw, mechanizmw zasuw gwnych i regulacyjnych,

.5 instalacja owietleniowa;

.6 subowa czno wewntrzna;

.7 sygnalizacja alarmowa i ostrzegawcza;

.8 sygnalizacja poarowa;

.9 urzdzenia elektryczne w pomieszczeniach i przestrzeniach zagroonych wybuchem;

.10 sie kablowa;

7

.11 instalacje odgromowe i przeciwporaeniowe;

.12 ukad bezpieczestwa napdw elektrycznych;

.13 ukad automatyki pomp i mechanizmw;

.14 inne mechanizmy i urzdzenia kadorazowo okrelane przez PRS.

1.3.3 Nadzr nad produkcj wyposaenia elektrycznego

1.3.3.1 Nadzorowi PRS w czasie produkcji podlegaj nastpujce urzdzenia i elementy wyposaenia elektrycznego przeznaczone do urzdze i ukadw wy-mienionych w 1.3.2.1:

.1 zespoy prdotwrcze;

.2 prdnice i silniki elektryczne o mocy 50 kW (kVA) i wikszej;

.3 transformatory o mocy wikszej ni 3 kVA;

.4 rozdzielnice;

.5 pulpity kontrolne i sterownicze;

.6 aparatura czeniowa, zabezpieczajca i regulacyjna;

.7 urzdzenia cznoci wewntrznej i sygnalizacji;

.8 przetwornice maszynowe i urzdzenia energoelektroniczne;

.9 akumulatory;

.10 kable elektryczne;

.11 urzdzenia grzewcze i ogrzewacze wntrzowe;

.12 komputery i sterowniki programowalne;

.13 czujniki i przetworniki;

.14 regulatory ukadw automatyki;

.15 zawory sterowane energi pomocnicz;

.16 siowniki;

.17 przekaniki elektryczne, hydrauliczne, pneumatyczne;

.18 inne elementy wyposaenia elektrycznego kadorazowo okrelone przez PRS.

1.3.3.2 Urzdzenia w wykonaniu przeciwwybuchowym podlegaj (pod wzgl-dem wybuchowoci) nadzorowi sprawowanemu przez kompetentne instytucje, ktrych dokumenty honorowane s przez PRS, niezalenie od tego, czy dane urz-dzenie podlega nadzorowi w trakcie produkcji.

1.4 Dokumentacja techniczna doku

1.4.1 Dokumentacja klasyfikacyjna doku w budowie

1.4.1.1 Przed rozpoczciem budowy doku naley przedstawi Centrali PRS do rozpatrzenia i zatwierdzenia nastpujc dokumentacj:

.1 Schemat zasadniczy instalacji elektrycznej wraz z zestawieniem danych o obwodach, aparatach czeniowych i zabezpieczajcych oraz przekrojach kabli.

.2 Schemat poczenia doku z instalacj ldow.

8

.3 Schematy rozdzielnic i pulpitw kontrolnych i sterowniczych.

.4 Bilans energetyczny dla zastosowanych podstawowych, rezerwowych i awaryjnych rde energii elektrycznej oraz transformatorw.

.5 Schematy cznoci wewntrznej i sygnalizacji.

.6 Dane dotyczce doboru gwnej aparatury czeniowej i zabezpieczajcej oraz analiz wybirczoci zabezpiecze.

.7 Dane dotyczce urzdze elektrycznych w pomieszczeniach zagroonych wybuchem.

.8 Zestawienie poziomu mocy zwarciowej na poszczeglnych szynach roz-dzielnic oraz na zasilaniu (do wgldu).

.9 Obliczenia spadku napicia w instalacji elektrycznej przy rozruchu silnika elektrycznego o najwikszej mocy znamionowej.

.10 Plan rezerwowego owietlenia doku.

.11 Opis techniczny zawierajcy wykaz parametrw objtych ukadami: alar-mowym, bezpieczestwa oraz sterowania zdalnego i automatycznego.

.12 Schematy funkcjonalne poszczeglnych ukadw automatyki urzdze, mechanizmw i instalacji, podajce informacje dotyczce sposobu zasila-nia, waciwoci funkcjonalnych, struktury, ewentualnych pocze z in-nymi ukadami oraz rodzaju i granicznych wartoci parametrw dotycz-cych tych ukadw.

.13 Wykaz elementw i urzdze zastosowanych w poszczeglnych ukadach, z podaniem ich przeznaczenia, typu, producenta i zakresu regulacji.

1.4.2 Dokumentacja wykonawcza doku w budowie

1.4.2.1 Po zatwierdzeniu przez Central PRS dokumentacji klasyfikacyjnej wy-mienionej w 1.4.1, naley przedstawi terenowo waciwej placwce lub agencji PRS do uzgodnienia dokumentacj wykonawcz obejmujc:

.1 Rysunki tras kablowych i zamocowania kabli;

.2 Program prb urzdze elektrycznych i zautomatyzowanych urzdze doku.

1.4.3 Dokumentacja klasyfikacyjna doku w przebudowie lub odbudowie

1.4.3.1 Przed przystpieniem do przebudowy lub odbudowy doku naley przed-stawi Centrali PRS do rozpatrzenia i zatwierdzenia dokumentacj tych mechani-zmw i wyposaenia doku, ktre ulegaj przebudowie lub odbudowie.

1.4.3.2 W przypadku instalowania na doku istniejcym nowych mechanizmw lub urzdze objtych wymaganiami Przepisw, a zasadniczo rnicych si od dotychczasowych, naley przedstawi Centrali PRS do rozpatrzenia i zatwierdze-nia uzupeniajc dokumentacj nowych instalacji zwizanych z tymi mechani-zmami lub urzdzeniami w zakresie wymaganym dla doku w budowie (patrz 1.4.1).

9

2 WYMAGANIA OGLNE

2.1 Warunki pracy

2.1.1 Dla urzdze elektrycznych instalowanych na dokach przeznaczonych do eksploatacji w strefie umiarkowanej okrela si nastpujce normalne warunki pracy: temperatura otoczenia w maszynowni, kotowni, rozdzielni, warsztatach, itp.

pomieszczeniach: od 0 do +30 C, temperatura otoczenia w pomieszczeniach szalowanych, jak sterownie, po-

mieszczenia zaogi itp.: od 0 do 25 C, temperatura otoczenia na pokadach otwartych: od 20 do +40 C.

2.1.2 Urzdzenia elektryczne, jeeli w szczegowych wymaganiach nie okre-lono inaczej, powinny pracowa poprawnie: przy odchyleniach napicia w granicach od +6% do 10% napicia znamiono-

wego (wymagania odnonie aparatw elektrycznych patrz p. 13.1.6), przy odchyleniach czstotliwoci w granicach 5% czstotliwoci znamionowej.

2.2 Materiay

2.2.1 Elementy konstrukcyjne urzdze elektrycznych naley wykonywa z metalu lub co najmniej z materiaw izolacyjnych trudno zapalnych, odpornych na dziaanie atmosfery morskiej i par olejw, albo naley je odpowiednio chroni przed szkodliwym dziaaniem tych czynnikw.

Konstrukcje z wymienionych materiaw powinny wytrzymywa (bez pogor-szenia bezpieczestwa obsugi i funkcjonalnoci urzdzenia) naraenia mechanicz-ne, elektryczne, termiczne oraz skutki oddziaywania wilgoci, ktre mog pojawia si w normalnej eksploatacji.

2.2.2 ruby, nakrtki, zawiasy itp. elementy suce do mocowania pokryw urzdze elektrycznych instalowanych na otwartych pokadach i w pomieszcze-niach ze zwikszon wilgotnoci naley wykonywa z materiaw odpornych na korozj lub posiadajcych odpowiednie pokrycia antykorozyjne.

2.3 Wymagania konstrukcyjne

2.3.1 Wymagania oglne

2.3.1.1 Czci, ktre w czasie eksploatacji mog podlega wymianie, powinny by atwe do demontau.

2.3.1.2 Urzdzenia elektryczne powinny mie osony zapewniajce stopie ochrony odpowiadajcy warunkom wystpujcym w miejscu ich zainstalowania lub naley zastosowa odpowiednie rodki ochrony urzdzenia przed szkodliwym wpywem czynnikw otaczajcych i ochrony personelu przed poraeniem prdem elektrycznym.

10

Ochrona personelu przed poraeniem w zakresie co najmniej IP2X lub IPXXB powinna by zapewniona take po otwarciu obudowy, szczeglnie w czasie czyn-noci kontrolnych i eksploatacyjnych (ustawianie, wymiana zabezpiecze). Wy-mg ten nie dotyczy przypadkw, kiedy otwarcie obudowy powoduje automatycz-ne odczenie urzdzenia od napicia.

2.3.1.3 Uszczelnienia czci urzdze elektrycznych (drzwi, pokryw, wzierni-kw, dawnic itp.) powinny zapewnia w warunkach eksploatacyjnych waciwy stopie ochrony przed wnikaniem do wntrza tych urzdze cia staych i ciekych, ze szczeglnym uwzgldnieniem ochrony przed wnikaniem pyw.

Uszczelki powinny by przymocowane do obudowy lub pokrywy.

2.3.1.4 Osony, pyty czoowe i pokrywy urzdze elektrycznych znajdujcych si w miejscach dostpnych dla osb postronnych, zapobiegajce dostpowi do czci pod napiciem, powinny da si otwiera tylko przy uyciu narzdzi.

2.3.1.5 Urzdzenie elektryczne, w ktrym mog gromadzi si skropliny, naley wyposay w urzdzenia odwadniajce. Wewntrz urzdzenia naley wykona kanay zapewniajce odpyw kondensatu ze wszystkich czci urzdzenia. Uzwo-jenia i czci znajdujce si pod napiciem naley tak rozmieci lub zabezpieczy, aby nie podlegay oddziaywaniu zbierajcych si wewntrz urzdzenia skroplin.

2.3.1.6 Jeeli w pulpicie sterowniczym lub w rozdzielnicy zastosowane s przy-rzdy pomiarowe, do ktrych doprowadzony jest olej, para lub woda, naley zasto-sowa rodki zapobiegajce przedostawaniu si tych czynnikw do czci urzdze elektrycznych znajdujcych si pod napiciem w razie uszkodzenia przyrzdu lub rurocigw.

2.3.2 Poczenia wewntrzne

2.3.2.1 Poczenia wewntrzne w urzdzeniach elektrycznych mog by wyko-nane za pomoc szyn lub przewodw o izolacji z materiau trudno zapalnego.

2.3.2.2 Poczenia wewntrzne w rozdzielnicach, pulpitach sterowniczo- -kontrolnych i innych urzdzeniach rozdzielczych, przeczajcych itp. naley wy-konywa za pomoc przewodw o przekroju co najmniej 1 mm2. W obwodach sterowania, zabezpiecze, pomiaru parametrw, sygnalizacji i cznoci wewntrz-nej mona stosowa przewody o przekroju co najmniej 0,5 mm2.

W elektrycznych i elektronicznych obwodach przetwarzania i przekazywania sa-bych sygnaw mog by stosowane przewody o przekroju mniejszym ni 0,5 mm2, co jednak w kadym przypadku wymaga odrbnego rozpatrzenia przez PRS.

2.3.2.3 Czci przewodzce prd naley tak mocowa, aby nie przenosiy dodat-kowych obcie mechanicznych, przy czym nie naley stosowa wkrtw wkr-canych bezporednio w materia izolacyjny.

11

2.3.2.4 Koce wielodrutowych y kabli i przewodw powinny by przygotowa-ne odpowiednio do rodzaju stosowanego zacisku lub powinny by zaopatrzone w kocwki kablowe.

2.3.2.5 Przewody izolowane naley tak ukada i mocowa, aby nie nastpio zmniejszenie rezystancji izolacji i aby nie byy one naraone na uszkodzenie na skutek dziaania si elektrodynamicznych zwarciowych oraz si dynamicznych wywoanych drganiami i wstrzsami.

2.3.2.6 Poczenia przewodw izolowanych z zaciskami lub szynami naley wy-konywa w taki sposb, aby zapewni prawidow rezystancj zestyku uniemoli-wiajc przegrzanie izolacji przewodw w normalnych warunkach eksploatacji.

2.3.2.7 W przypadku stosowania szyn aluminiowych przyczanie do nich szyn lub przewodw miedzianych powinno by wykonane przy uyciu specjalnych przekadek Cu-Al.

2.4 Ochrona przed poraeniem

2.4.1 Ekrany i metalowe uzbrojenie kabli oraz metalowe obudowy urzdze elektrycznych wykonanych na napicie wysze ni bezpieczne powinny by sku-tecznie uziemione. Wymaganie to nie dotyczy urzdze elektrycznych i ich ele-mentw wymienionych w 2.4.2.

2.4.2 Mona nie stosowa uziemienia dla ochrony od porae w przypadku: .1 urzdze elektrycznych zasilanych napiciem bezpiecznym; .2 urzdze elektrycznych z izolacj podwjn lub wzmocnion; .3 urzdze elektrycznych z czciami metalowymi zamocowanymi w mate-

riale izolacyjnym lub przechodzcymi przez materia izolacyjny i odizolo-wanymi od czci uziemionych oraz czci bdcych pod napiciem w taki sposb, e w normalnych warunkach pracy nie mog znale si pod napiciem ani zetkn si z czciami uziemionymi;

.4 obudw oysk specjalnie izolowanych;

.5 cokow oprawek i elementw mocujcych lamp luminescencyjnych, aba-urw, odbynikw, obudw zamocowanych do oprawek lub opraw wy-konanych z materiau izolacyjnego lub wkrconych w taki materia;

.6 uchwytw do mocowania kabli;

.7 pojedynczych odbiornikw o napiciu do 250 V, zasilanych przez trans-formator separacyjny.

2.4.3 Uzwojenia wtrne wszystkich przekadnikw prdowych i napiciowych powinny by uziemione.

2.4.4 Mocowanie przewodw uziemiajcych do kaduba doku naley wykony-wa rubami o rednicy co najmniej 6 mm, jedynie do mocowania przewodw o przekroju do 2,5 mm2 mona stosowa ruby o rednicy 4 mm, a do przewodw o przekroju do 4 mm2 ruby o rednicy 5 mm.

12

ruby te nie powinny by przeznaczone do innych celw ni mocowanie prze-wodw uziemiajcych. ruby wkrcane do materiau (bez nakrtek) powinny by z mosidzu lub innego materiau odpornego na korozj.

Miejsce na kadubie, do ktrego mocuje si przewd uziemiajcy, powinno by metalicznie czyste i w odpowiedni sposb zabezpieczone przed korozj.

2.4.5 Ustawione na stae urzdzenia elektryczne naley uziemia przy pomocy zewntrznych przewodw uziemiajcych lub yy uziemiajcej w kablu zasilajcym.

Przy zastosowaniu do uziemienia jednej z y kabla zasilajcego, ya ta powin-na by poczona z uziemian czci urzdzenia wewntrz jego obudowy.

Mona nie stosowa specjalnego uziemienia, jeeli zamocowanie urzdzenia zapewnia trway elektryczny styk midzy obudow urzdzenia i kadubem doku we wszystkich warunkach eksploatacji.

Uziemienie przy pomocy zewntrznych przewodw uziemiajcych naley wy-konywa przewodem miedzianym. Mona stosowa rwnie przewody z innego odpornego na korozj metalu, pod warunkiem e ich rezystancja nie bdzie wik-sza od rezystancji wymaganego przewodu miedzianego.

Przekrj przewodu uziemiajcego wykonanego z miedzi nie powinien by mniejszy od podanego w tabeli 2.4.5.

Tabela 2.4.5

Minimalny przekrj przewodu uziemiajcego [mm2] Przekrj yy kabla przyczonego do urzdzenia stacjonarnego, [mm2] ya uziemiajca zewntrzny przewd

do 4 przekrj yy 4

powyej 4 do 16 przekrj yy przekrj yy

powyej 16 do 35 16 16

powyej 35 do 120 poowa przekroju yy poowa przekroju yy

powyej 120 70 70

2.4.6 Uziemienie odbiornikw ruchomych oraz przenonych naley wykonywa przy pomocy uziemionych kokw w gniazdach wtyczkowych lub przy pomocy innych uziemionych elementw stykowych i miedzianej yy uziemiajcej w prze-wodzie zasilajcym.

Przekrj yy uziemiajcej nie powinien by mniejszy od znamionowego prze-kroju yy gitkiego kabla zasilajcego dla kabli do 16 mm2 oraz powinien wyno-si co najmniej poow przekroju yy tego kabla, lecz nie mniej ni 16 mm2 dla kabli o przekroju wikszym ni 16 mm2.

2.4.7 Uziemienie ekranw i metalowego uzbrojenia kabli naley wykonywa jednym z nastpujcych sposobw:

.1 miedzianym przewodem uziemiajcym o przekroju nie mniejszym ni 1,5 mm2 dla kabli o przekroju do 25 mm2 i nie mniejszym ni 4 mm2 dla kabli o przekroju wikszym ni 25 mm2;

13

.2 przez odpowiednie przymocowanie pancerza lub paszcza metalowego do kaduba doku;

.3 za pomoc piercieni znajdujcych si w dawnicach kablowych pod wa-runkiem, e s one odporne na korozj, dobrze przewodzce i spryste.

Uziemienia naley wykonywa na obu kocach kabli, z wyjtkiem kabli ko-cowych, ktre mona uziemia tylko od strony zasilania.

Jeeli wyej podane sposoby wprowadzaj zakcenia w pracy urzdzenia, ekrany i metalowe uzbrojenie kabli mona uziemia w inny, uznany lub uzgodnio-ny z PRS sposb.

2.4.8 Zewntrzne przewody uziemiajce powinny by dostpne do kontroli oraz zabezpieczone przed poluzowaniem i uszkodzeniami mechanicznymi.

2.4.9 Przy napiciach wyszych ni bezpieczne naley stosowa odpowiednie rodzaje oson, chronicych przed przypadkowym dotkniciem czci czynnych.

2.4.10 Urzdzenia elektryczne o napiciu ponad 1000 V powinny znajdowa si w pomieszczeniach zamknitych ruchu elektrycznego. Wybr innego miejsca pod-lega odrbnemu rozpatrzeniu przez PRS.

2.5 Ochrona odgromowa

2.5.1 Wymagania oglne

2.5.1.1 Na doku naley zastosowa ochron odgromow, ktrej strefa ochronna powinna obejmowa wszystkie urzdzenia wymagajce ochrony przed wyadowa-niami atmosferycznymi.

2.5.1.2 Instalacja odgromowa powinna skada si ze zwodu i przewodw od-prowadzajcych poczonych trwale z kadubem doku. Mona nie stosowa spe-cjalnych instalacji odgromowych, jeeli konstrukcyjnie przewidziana jest cigo elektrycznych pocze wieyczek i masztw z kadubem doku o przekrojach wy-trzymujcych cieplne i dynamiczne skutki przepywu prdw wyadowa atmosfe-rycznych. Dodatkowe zwody naley stosowa tylko w tych przypadkach, gdy ele-menty konstrukcyjne nie tworz wymaganej strefy ochronnej.

2.5.2 Zwd

2.5.2.1 Jeeli na wieyczce lub maszcie doku umieszczone jest urzdzenie elek-tryczne, to naley zainstalowa zwd majcy skuteczne elektryczne poczenie z wieyczk lub masztem.

2.5.2.2 Zwody naley wykonywa z prta o rednicy co najmniej 12 mm. Prt ten moe by wykonany z miedzi, stopw miedzi lub ze stali odpowiednio zabez-pieczonej przed korozj.

14

2.5.2.3 Zwd powinien by tak zamocowany, aby wystawa na tak wysoko ponad wieyczk lub maszt, ktra zapewni stref ochronn przed wyadowaniem bezporednim urzdzenia umieszczonego na wieyczce lub maszcie, jednak nie mniej ni 300 mm ponad wieyczk lub maszt.

2.5.3 Przewd odprowadzajcy

2.5.3.1 Przewody odprowadzajce naley wykonywa z prta, paskownika lub przewodu wielodrutowego o przekroju co najmniej 70 mm2 jeeli s wykonywane z miedzi lub jej stopw i o przekroju nie mniejszym ni 100 mm2 jeeli stosuje si stal, przy czym stal powinna by odpowiednio zabezpieczona przed korozj.

2.5.3.2 Przewody odprowadzajce naley prowadzi po zewntrznej stronie wieyczek i masztw oraz w miar moliwoci prosto z moliwie najmniejsz liczb zgi, ktre powinny by agodne i o moliwie najwikszych promieniach krzywizny.

2.5.3.3 Przewody odprowadzajce nie powinny przechodzi przez miejsca za-groone wybuchem.

2.5.4 Poczenia w instalacji odgromowej

2.5.4.1 Poczenia w instalacji odgromowej naley wykonywa za pomoc spa-wania, zaciskania, nitowania lub zaciskw rubowych.

2.5.4.2 Powierzchnia styku pocze powinna wynosi co najmniej 1000 mm2. Zaciski rubowe i ruby powinny by wykonane z materiaw nie powoduj-

cych korozji elektrolitycznej tj. miedzi, jej stopw lub ze stali majcej odpowiednie zabezpieczenie antykorozyjne.

2.5.4.3 Wszystkie poczenia w instalacji odgromowej powinny by dostpne dla kontroli i zabezpieczone przed uszkodzeniami mechanicznymi.

2.6 Rozmieszczenie urzdze

2.6.1 Urzdzenia elektryczne naley tak instalowa, aby zapewniony by dogod-ny dostp do elementw manipulacyjnych, jak rwnie do wszystkich czci wy-magajcych obsugi, przegldw i wymiany.

2.6.2 Urzdzenia chodzone powietrzem naley tak umieszcza, aby nie zasysay powietrza chodzcego z zz lub innych miejsc, w ktrych powietrze moe by zanieczyszczone czynnikami szkodliwymi dla izolacji oraz materiaw przewodo-wych i konstrukcyjnych.

2.6.3 Urzdzenia naley tak mocowa, aby elementy mocujce nie zmniejszay wytrzymaoci i wodoszczelnoci pokadw, grodzi i poszycia kaduba.

15

2.6.4 Odkrytych czci urzdze znajdujcych si pod napiciem nie naley umieszcza w odlegoci mniejszej ni 300 mm mierzc poziomo i 1200 mm mie-rzc pionowo od niezabezpieczonych materiaw palnych.

2.6.5 Przy montau urzdze majcych obudowy wykonane z innego materiau ni konstrukcje doku, na ktrych s one mocowane, w razie koniecznoci naley zastosowa odpowiednie rodki zapobiegajce powstawaniu korozji elektrolitycznej.

2.7 Pomieszczenia zamknite ruchu elektrycznego

2.7.1 Drzwi pomieszcze zamknitych ruchu elektrycznego powinny otwiera si na zewntrz i by zamykane kluczem. Drzwi wiodce do korytarzy i przej mog otwiera si do wewntrz pod warunkiem zainstalowania zderzakw ograni-czajcych. Na drzwiach naley umieci odpowiedni napis ostrzegawczy. Od wewntrz pomieszczenia drzwi powinny otwiera si bez uycia klucza.

2.7.2 Pomieszczenia zamknite ruchu elektrycznego nie powinny przylega do zbiornikw cieczy palnych.

Jeeli wymaganie to jest konstrukcyjne niewykonalne, naley przedsiwzi rodki zapobiegajce przedostawaniu si cieczy palnych do tych pomieszcze.

2.7.3 Nie naley wykonywa wyj, otwieranych wietlikw i innych otworw z pomieszcze zamknitych ruchu elektrycznego do pomieszcze i przestrzeni zagroonych wybuchem.

2.7.4 Przez pomieszczenia zamknite ruchu elektrycznego nie naley prowadzi rurocigw ganiczych CO2. Jeeli zachodzi konieczno prowadzenia przez te pomieszczenia innych rurocigw, nie powinny one mie zczy w pobliu roz-dzielnic i urzdze elektrycznych.

2.7.5 W pomieszczeniach zamknitych ruchu elektrycznego, w przejciach i miejscach obsugi urzdze elektrycznych typu otwartego naley zainstalowa porcze wykonane z materiau izolacyjnego, drewna lub uziemionego metalu po-krytego odpowiednim materiaem izolacyjnym.

2.8 Wyposaenie elektryczne w pomieszczeniach zagroonych wybuchem

2.8.1 W przestrzeniach i pomieszczeniach zagroonych wybuchem mona insta-lowa tylko urzdzenia elektryczne w wykonaniu przeciwwybuchowym, odpo-wiednim dla kategorii pomieszczenia oraz klasy temperaturowej i grupy wybu-chowoci mieszaniny.

Instalowanie urzdze elektrycznych w pomieszczeniach akumulatorw powin-no odpowiada wymaganiom podanym w 12.5.

16

2.8.2 Oprawy owietleniowe w wykonaniu przeciwwybuchowym naley insta-lowa tak, aby wok nich, z wyjtkiem miejsc mocowania, pozostawaa swobodna przestrze wynoszca co najmniej 100 mm.

2.8.3 Wszystkie urzdzenia zainstalowane w przestrzeniach i pomieszczeniach zagroonych wybuchem, oprcz urzdze wykrywczych poaru, powinny mie rozczniki, urzdzenia zabezpieczajce lub zestawy rozruchowe rozczajce wszystkie bieguny lub fazy, umieszczone na zewntrz pomieszcze i przestrzeni zagroonych wybuchem.

2.8.4 Nie naley mocowa kabli ani urzdze elektrycznych bezporednio do cianek zbiornikw cieczy palnych, a w kadym przypadku odlego od cianek zbiornikw powinna wynosi co najmniej 75 mm dla urzdze elektrycznych i 50 mm dla kabli.

2.8.5 W przestrzeniach i pomieszczeniach zagroonych wybuchem mona instalowa tylko kable przeznaczone do urzdze elektrycznych zainstalowanych w tych pomieszczeniach.

2.8.6 Kable przechodzce przez pomieszczenia i przestrzenie zagroone wybu-chem naley zabezpieczy przed uszkodzeniami mechanicznymi.

2.9 Opisy i oznaczenia

2.9.1 Urzdzenia elektryczne powinny mie opisy informacyjne wykonane zgodnie ze schematami znajdujcymi si na doku.

2.9.2 Urzdzenia elektryczne powinny mie w miejscu widocznym lub atwo dostpnym wklejone lub zaczone schematy pocze.

3 ZASILANIE DOKU

3.1 Zasilanie z ldowej sieci elektroenergetycznej

3.1.1 Dok zasilany tylko z ldowej sieci elektroenergetycznej powinien by po-czony z ni co najmniej dwoma obwodami. Obwd gwny powinien by zwy-miarowany na pene zapotrzebowanie energii elektrycznej. Obwd rezerwowy dla warunkw zasilania awaryjnego sieci elektroenergetycznej powinien by zwymia-rowany na zasilanie co najmniej 33% oglnej liczby pomp balastowych (osuszaj-cych), mechanizmw zasuw, owietlenia i niezbdnych urzdze pomocniczych oraz co najmniej jednej pompy poarowej.

3.1.2 Dok moe by zasilany z ldowej sieci elektroenergetycznej jednym ob-wodem, jeeli ma zainstalowany wasny zesp prdotwrczy dla warunkw zasi-lania awaryjnego sieci, przy czym moc zespou powinna zapewnia normaln pra-c jednej pompy balastowej (osuszajcej), mechanizmw zasuw, owietlenia, nie-zbdnych urzdze pomocniczych oraz jednej pompy poarowej.

17

3.1.3 Kada baszta doku powinna by wyposaona we wasn gwn rozdziel-nic basztow energii elektrycznej.

3.1.4 Naley przewidzie rezerwowe kable zasilajce, uoone pomidzy gw-nymi rozdzielnicami basztowymi, zapewniajce 100-procentow rezerw obwo-dw siowych oraz 20-procentow rezerw obwodw sterowniczych.

3.1.5 Poczenia rozczalne pomidzy pontonami powinny by tak rozwizane, aby nie zagraay bezpieczestwu w warunkach obsugi i eksploatacji.

3.2 Przycza zasilania z ldu

3.2.1 Wieyczki zasilania z ldu i przycza ldowe powinny by usytuowane w miejscu wygodnym dla poczenia ich z sieci ldow.

3.2.2 Przycza zasilania z ldu powinny by poczone do rozdzielnic baszto-wych kablami uoonymi na stae.

3.2.3 Przewody czce skrzyni przycza ldowego z zasilaniem z ldu powin-ny by tak umocowane, aby nie byy naraone na nadmierne nacigi, aby siy na-cigu przewodw nie przenosiy si na zaciski przyczeniowe oraz aby izolacja przewodw nie bya naraona na uszkodzenia.

3.2.4 W przyczu zasilania z ldu naley przewidzie trwae oznaczenie infor-mujce o wartoci znamionowej napicia i czstotliwoci.

3.3 Poziom mocy zwarciowej

3.3.1 Dla kadego doku powinien by okrelony najwyszy dopuszczalny po-ziom mocy zwarciowej. W miejscu przeznaczonym do przyczenia zasilania z ldu naley umieci informacj o wielkoci dopuszczalnego poziomu mocy zwarciowej zgodnie z dokumentacj.

3.3.2 Przyczenie doku do ldowej sieci elektroenergetycznej o wyszym po-ziomie mocy zwarciowej ni okrelona dopuszczalna dla doku, moe by wykona-ne tylko pod warunkiem zastosowania rodkw ograniczajcych moc zwarciow.

4 ROZDZIA ENERGII ELEKTRYCZNEJ

4.1 Ukady rozdzielcze

4.1.1 W instalacjach na doku mona stosowa nastpujce ukady rozdziau energii elektrycznej:

.1 dla prdu przemiennego trjfazowego: trjprzewodowy izolowany; trjprzewodowy z uziemionym punktem zerowym; czteroprzewodowy z uziemionym przewodem zerowym;

18

.2 dla prdu przemiennego jednofazowego: dwuprzewodowy izolowany; jednoprzewodowy z wykorzystaniem kaduba doku jako przewodu po-

wrotnego tylko dla napi do 30 V; .3 dla prdu staego:

dwuprzewodowy izolowany; jednoprzewodowy z wykorzystaniem kaduba doku jako przewodu po-

wrotnego tylko dla napi do 50 V. Stosowanie innych ukadw podlega odrbnemu rozpatrzeniu przez PRS.

4.1.2 W ukadach trjfazowych prdu przemiennego naley tak wykona przy-czenie odbiornikw, aby w normalnych warunkach prdy poszczeglnych faz nie rniy si o wicej ni 15%.

4.2 Napicia dopuszczalne

4.2.1 Najwysze dopuszczalne napicia znamionowe zasilania rde wasnych i odbiornikw energii elektrycznej podano w tabeli 4.2.1.

Tabela 4.2.1 Najwysze napicie znamionowe zasilania

Najwysze napicie znamionowe1, V Lp. Urzdzenia

prd stay prd przemienny 1 Zasilanie doku 1200 15000 2 Prdnice ustawione na doku 500 6600 3 Odbiorniki siowe 500 6600 4 Odbiorniki grzewcze i obwody sterowania

urzdze 250 4002

5 Wynone punkty sterownicze 24 24 6 Owietlenie, sygnalizacja i czno

wewntrzna 250 2502

7 Gniazda wtyczkowe 2503 2503,4

1 Stosowanie napi wyszych podlega odrbnemu rozpatrzeniu przez PRS. 2 Dopuszczalne jest stosowanie napicia przemiennego 440 V przy czstotliwoci 60 Hz. 3 Przy gniazdach wtyczkowych o napiciu wyszym ni bezpieczne, zainstalowanych w miejscach

i przestrzeniach o zwikszonej wilgotnoci, powinny by umieszczone napisy nakazujce stoso-wanie tylko odbiornikw z izolacj podwjn lub wzmocnion albo separowanych przez trans-formator separacyjny.

4 Dopuszczalne jest stosowanie gniazd wtyczkowych o napiciu 380 V do zasilania odbiornikw przenonych, jeeli gniazda te s zamocowane na stae w czasie ich uytkowania.

19

4.3 Zasilanie wanych urzdze

4.3.1 Z szyn gwnych rozdzielnic basztowych powinny by zasilane oddziel-nymi obwodami nastpujce odbiorniki:

.1 napdy elektryczne pomp balastowych (osuszajcych);

.2 napdy elektryczne wcigarek cumowniczych;

.3 napdy elektryczne pomp poarowych;

.4 rozdzielnice zasilania elektrycznych napdw zasuw gwnych i regula-cyjnych przynalenych do jednej pompy balastowej (osuszajcej);

.5 rozdzielnice grupowe owietlenia podstawowego;

.6 rozdzielnice pulpitu sterowniczego mechanizmw zatapiania i podnoszenia doku (patrz take 4.6);

.7 rozdzielnice automatycznych urzdze sygnalizacji wykrywczej poaru;

.8 urzdzenia do adowania baterii akumulatorw zasilajcych wane urzdzenia;

.9 rozdzielnice zasilania elektrycznych napdw zamkni drzwi wodosz-czelnych i urzdze utrzymujcych drzwi przeciwpoarowe w stanie otwartym oraz rozdzielnice sygnalizacji pooenia i zamknicia drzwi wodoszczelnych i przeciwpoarowych;

.10 napdy elektryczne urawi dokowych;

.11 rozdzielnice urzdze chodniczych instalacji ganiczej z dwutlenkiem wgla o niskim cinieniu;

.12 inne, nie wymienione wyej odbiorniki, okrelane kadorazowo przez PRS.

Dopuszczalne jest zasilanie odbiornikw wymienionych w .7 i .9 oddzielnymi obwodami, wyposaonymi w aparatur czeniow i zabezpieczajc, z rozdzielnic grupowych urzdze sygnalizacji.

4.3.2 Jeeli szyny zbiorcze gwnej rozdzielnicy basztowej podzielone s na sekcje majce aparatur umoliwiajc rozczanie sekcji, to napdy elektryczne, rozdzielnice grupowe, specjalne urzdzenia rozdzielcze lub pulpity instalowane na doku podwjnie lub zasilane dwoma obwodami powinny by podczone do r-nych sekcji szyn zbiorczych gwnej rozdzielnicy basztowej.

4.3.3 Obwody kocowe o prdzie znamionowym wikszym ni 16 A nie powin-ny suy do zasilania wicej ni jednego odbiornika.

4.4 Poczenia szynowe

4.4.1 Dopuszczalne przy obcieniach znamionowych i przy zwarciach granicz-ne temperatury szyn zbiorczych i pocze nieizolowanych lub jednosekundow obcialno zwarciow, dopuszczaln dla szyn miedzianych, naley przyjmowa wedug norm krajowych.

20

4.4.2 Maksymaln dopuszczaln dugotrwa obcialno szyn zbiorczych i pocze nieizolowanych naley przyjmowa wedug norm krajowych.

4.4.3 Biegunowo szyn i nieizolowanych pocze prdu staego naley ozna-cza nastpujcymi barwami:

.1 czerwon dla bieguna dodatniego;

.2 niebiesk dla bieguna ujemnego;

.3 czarn lub to-zielon (paski) dla przewodw uziemiajcych. Przewd wyrwnawczy naley oznaczy barw tego bieguna, w ktrym si

znajduje oraz dodatkowo biaymi poprzecznymi paskami.

4.4.4 Szyny i poczenia nieizolowane, nalece do rnych faz prdu prze-miennego, naley oznaczy nastpujcymi barwami:

.1 t dla 1. fazy;

.2 zielon dla 2. fazy;

.3 fioletow dla 3. fazy;

.4 jasno-niebiesk dla przewodu zerowego;

.5 zielono-t (poprzeczne pasy) dla przewodw uziemiajcych.

4.4.5 Szyny nieizolowane zastosowane do rozdziau energii elektrycznej powin-ny by prowadzone w osonach, tak aby niemoliwe byo przypadkowe ich do-tknicie.

4.4.6 Odstpy izolacyjne w powietrzu midzy nieizolowanymi szynami o rnej biegunowoci oraz midzy nieizolowanymi szynami a uziemionymi czciami metalowymi zaleca si przyjmowa nie mniejsze ni podano w tabeli 4.4.6.

Tabela 4.4.6 Odstpy izolacyjne

Odstpy izolacyjne w powietrzu, [mm], dla napi

Midzy do 60 V 61 do 500 V 501 do 1000 V

1001 do 3300 V

3301 do 6600 V

6601 do 15000 V

nieizolowanymi szynami i uziemionymi czciami metalowymi

10 15 30 55 90 160

nieizolowanymi szynami nalecymi do rnych biegunw lub faz

12 20 60 100 150 200

4.4.7 W miejscach naraonych na uszkodzenia mechaniczne osony torw szy-nowych powinny mie odpowiednio wzmocnion konstrukcj.

21

4.4.8 Przejcia torw szynowych przez grodzie wodoszczelne naley wykona za pomoc wodoszczelnych izolatorw przepustowych lub innych rwnorzdnych uszczelnie z materiaw izolacyjnych, zapewniajcych wymagan szczelno grodzi.

4.5 Urzdzenia rozdzielcze

4.5.1 Konstrukcje rozdzielnic

4.5.1.1 Konstrukcje wsporcze, pyty czoowe i obudowy rozdzielnic powinny by wykonane ze stali lub innego niepalnego materiau.

4.5.1.2 Rozdzielnice powinny mie dostatecznie sztywn konstrukcj, wytrzy-ma na naprenia mechaniczne powstajce w warunkach eksploatacji oraz przy zwarciach.

4.5.1.3 Szyny zbiorcze, aparatura rozdzielcza i zabezpieczajca powinny by dostosowane do okrelonego dla danego doku dopuszczalnego poziomu mocy zwarciowej. Wymagania dotyczce odstpw izolacyjnych midzy szynami poda-no w 4.4.6.

4.5.1.4 Jeeli w rozdzielnicy s obwody o rnych napiciach do 1 kV lub obok prdu przemiennego jest rwnie prd stay, to pola rozdzielcze dla poszczegl-nych rodzajw prdu lub wielkoci napi powinny by oddzielone od siebie lub oznaczone w sposb widoczny.

4.5.2 Rozmieszczenie aparatw i przyrzdw pomiarowych

4.5.2.1 Kady obwd rozdzielnicy powinien mie niemanewrowy cznik na kadym biegunie lub fazie, o takiej konstrukcji, aby zaczanie lub wyczanie biegunw lub faz obwodw wielofazowych lub wielobiegunowych odbywao si rwnoczenie. Mona nie instalowa cznikw na kadym obwodzie w rozdziel-nicach majcych czniki centralne i zasilajce obwody kocowe owietlenia oraz w chronionych bezpiecznikami obwodach przyrzdw, urzdze blokady, sygnali-zacji i lokalnego owietlenia rozdzielnic.

4.5.2.2 W obwodach wanych urzdze o prdzie znamionowym 20 A i wik-szym, naley instalowa amperomierze. Mona je umieszcza w gwnych roz-dzielnicach basztowych lub przy stanowiskach sterowniczych.

Mog by stosowane amperomierze z przecznikami, lecz nie mniej ni 1 am-peromierz na 6 odbiornikw.

4.5.2.3 W ukadach izolowanych naley zainstalowa na gwnych rozdzielni-cach basztowych urzdzenia do pomiaru rezystancji izolacji.

22

4.5.2.4 Zakresy skal przyrzdw pomiarowych powinny by wiksze od warto-ci znamionowych o co najmniej 20% dla woltomierzy i co najmniej 30% dla am-peromierzy i watomierzy.

4.5.2.5 Bezpieczniki wkrcane naley tak instalowa, aby przewody zasilajce byy przyczone do dolnej wstawki.

4.5.2.6 Bezpieczniki chronice bieguny lub fazy jednego obwodu naley insta-lowa obok siebie w pionie lub poziomie. Rozmieszczenie bezpiecznikw w ob-wodach prdu przemiennego zgodnie z kolejnoci faz powinno by z lewa na prawo lub z gry w d. W obwodach prdu staego bezpiecznik bieguna dodatnie-go naley umieszcza z lewej strony lub u gry, albo bliej obsugujcego.

4.5.2.7 Bezpieczniki naley tak instalowa w rozdzielnicach, aby byy atwo dostpne, a wymiana wkadek topikowych nie stwarzaa zagroenia dla obsuguj-cego personelu.

4.5.2.8 Tam, gdzie to jest moliwe, czniki naley tak instalowa i przycza do szyn, aby w pozycji wyczone styki ruchome oraz caa zwizana z czni-kiem aparatura zabezpieczajca i kontrolna byy w stanie beznapiciowym.

4.5.2.9 Jeeli w obwodach odejciowych rozdzielnic przewidziane s czniki i bezpieczniki, to bezpieczniki powinny by umieszczone pomidzy szynami a cznikami. Stosowanie innej kolejnoci instalowania bezpiecznikw i cznikw podlega odrbnemu rozpatrzeniu przez PRS.

4.5.2.10 Przyrzdy umieszczone na czciach ruchomych lub wysuwnych naley przycza za pomoc gitkich przewodw wielodrutowych.

4.5.2.11 Aparaty, przyrzdy, pyty czoowe i obwody odchodzce z rozdzielnic powinny mie napisy informacyjne.

Stan zaczenia aparatw czeniowych powinien by oznaczony. Oprcz tego dla obwodw prdowych naley podawa znamionowy prd zastosowanego bez-piecznika oraz nastawy wycznikw samoczynnych, przekanikw cieplnych i innych cznikw.

4.5.3 Usytuowanie rozdzielnic

4.5.3.1 Rozdzielnice powinny by ustawione w pomieszczeniach atwo dostp-nych, przewietrzanych i wolnych od bezporedniego wpywu zewntrznych wa-runkw atmosferycznych oraz w miejscach, w ktrych nie byyby naraone na uszkodzenia ze strony czynnikw zewntrznych.

4.5.3.2 Rozdzielnice o napiciach do 1 kV naley oddzieli od rozdzielnic o na-piciach powyej 1 kV.

23

4.5.4 Dostp do rozdzielnic

4.5.4.1 Z przodu rozdzielnic powinny by przejcia o szerokoci nie mniejszej ni 600 mm przy dugoci rozdzielnic do 3 m i nie mniejszej ni 800 mm dla roz-dzielnic duszych.

4.5.4.2 Wzdu rozdzielnic wolno stojcych naley zapewni z tyu przejcie o szerokoci nie mniejszej ni 600 mm przy dugoci do 3 m oraz nie mniejszej ni 700 mm dla rozdzielnic duszych.

4.5.4.3 Przestrze z tyu wolno stojcych rozdzielnic, gdzie znajduj si odkryte czci pod napiciem, powinna by odgrodzona i zamykana drzwiami otwieranymi na zewntrz lub przesuwanymi w bok. Naley przewidzie urzdzenie do zamoco-wania drzwi w pooeniu otwartym.

4.5.4.4 Z przestrzeni znajdujcych si za wymienionymi w 4.5.4.3 wolno stoj-cymi rozdzielnicami o dugoci wikszej ni 3 m powinny by co najmniej dwa wyjcia, rozmieszczone po przeciwlegych stronach rozdzielnicy i prowadzce do pomieszczenia, w ktrym jest ona ustawiona. Zezwala si, aby jedne drzwi prowa-dziy do pomieszczenia przylegego, z ktrego istnieje co najmniej drugie wyjcie prowadzce do drg ewakuacji.

4.5.4.5 Szeroko przej wymienionych w 4.5.4.1 i 4.5.4.2 naley mierzy od najbardziej wystajcych czci aparatury i konstrukcji rozdzielnic do najbardziej wystajcych czci urzdze lub konstrukcji kaduba doku.

4.5.4.6 Przed i za rozdzielnicami, zasilanymi napiciem wyszym ni 50 V, naley umieci na pododze maty z olejoodpornego materiau izolacyjnego.

4.6 Pulpity sterownicze

4.6.1 Rozdzielnice pulpitu sterowniczego powinny by zasilane dwoma nieza-lenymi obwodami bezporednio z gwnej rozdzielnicy basztowej lub poprzez transformatory, przyczone do rnych sekcji szyn zbiorczych gwnej rozdzielni-cy basztowej (jeeli zastosowano sekcjonowanie szyn).

4.6.2 Rozdzielnica pulpitu sterowniczego powinna mie przecznik obwodw zasilania przewidzianych w 4.6.1. Jeeli zastosowano przecznik automatyczny, to naley rwnie zapewni moliwo rcznego wyboru obwodw zasilania, przy czym naley zastosowa odpowiednie urzdzenie blokujce.

4.6.3 Aparatura sterownicza zdalnego sterowania mechanizmami zatapiania i podnoszenia doku powinna by umieszczona na pulpicie sterowniczym.

4.6.4 Na pulpicie sterowniczym powinna znajdowa si sygnalizacja obecnoci napicia zasilajcego dok oraz sygnalizacja pracy poszczeglnych mechanizmw,

24

ktrych dziaanie ma wpyw na bezpieczestwo doku przy jego zanurzaniu i wynurzaniu.

Wymaga si umieszczenia schematw instalacji rurocigw balastowych z sy-gnalizacj pracy napdw pomp i zasuw oraz grnych i dolnych pooe zasuw.

4.6.5 Ukady sterowania i sygnalizacji mechanizmw zatapiania i podnoszenia doku oraz pomiaru objtoci w zbiornikach, wykonane z zastosowaniem techniki komputerowej, powinny spenia wymagania Publikacji Nr 9/P Wymagania dla systemw komputerowych.

5 NAPDY ELEKTRYCZNE MECHANIZMW I URZDZE

5.1 Wymagania oglne

5.1.1 Naley stosowa maszyny elektryczne typu uznanego lub uzgodnionego z PRS. Maszyny te powinny poprawnie pracowa w warunkach podanych w 2.1.

5.1.2 Usytuowanie stanowisk sterowniczych powinno by takie, aby zapewniona bya atwo obsugi i dobra widoczno.

5.1.3 Jeeli ze wzgldu na bezpieczestwo doku lub dokowanego statku ko-nieczne jest wzajemne uzalenienie pracy mechanizmw lub zaczanie ich w okrelonej kolejnoci, to powinny by w tym celu zastosowane odpowiednie uzalenienia lub blokady.

5.1.4 Mechanizmy z napdem elektrycznym powinny mie sygnalizacj wietln o zaczeniu napdu.

5.1.5 Urzdzenia z automatycznym, zdalnym i rcznym sterowaniem powinny by tak wykonane, aby przy przechodzeniu na sterowanie rczne, sterowanie au-tomatyczne lub zdalne wyczao si samoczynnie. Sterowanie rczne powinno by niezalene od automatycznego lub zdalnego.

5.1.6 Napdy elektryczne urzdze i mechanizmw, ktre mog stwarza nie-bezpieczestwo przy przekraczaniu skrajnych dopuszczalnych dla nich pooe, powinny by wyposaone w czniki kracowe.

5.2 Blokady i czniki bezpieczestwa

5.2.1 Mechanizmy z elektrycznym i rcznym napdem powinny mie urzdzenia blokujce, wykluczajce rwnoczesn prac tych napdw.

5.2.2 Ukady sterowania napdw, ktrych praca w pewnych warunkach moe zagraa bezpieczestwu ludzi, doku lub dokowanego statku naley wyposay w czniki bezpieczestwa, zapewniajce odczenie zasilania napdu elektrycznego. czniki bezpieczestwa naley umieszcza na stanowiskach sterowniczych

oraz w innych miejscach uwarunkowanych wzgldami eksploatacji. czniki

25

bezpieczestwa naley pomalowa na kolor czerwony. W pobliu cznika naley umieci napis o jego przeznaczeniu. czniki te naley zabezpieczy przed moliwoci przypadkowego urucho-

mienia.

5.2.3 Rozruch mechanizmw, ktrych silniki elektryczne lub aparatura wymaga-j podczas normalnej pracy dodatkowej wentylacji, powinien by moliwy tylko przy dziaajcej wentylacji.

5.3 Uruchamianie i wyczanie silnikw

5.3.1 Aparatura nastawczo-rozruchowa powinna by tak wykonana, aby uru-chomienie silnika byo moliwe tylko z pooenia spoczynkowego.

5.3.2 Silniki klatkowe prdu przemiennego mog by zaczane bezporednio do sieci, pod warunkiem, e prd rozruchu nie bdzie powodowa zakce w sieci doku.

Krtkotrwae obnienie napicia na zaciskach silnika w momencie rozruchu nie powinno przekracza wartoci podanych w tabeli 5.3.2

Tabela 5.3.2 Krtkotrwae obnienie napicia w momencie rozruchu

Lp. Czsto cze Dopuszczalne obnienie napicia w %

1 Silniki z czstym rozruchem 10

2 Silniki z rzadkim rozruchem 15

3 Silniki z bardzo rzadkim rozruchem 25*

* Moliwo zwikszenia podanego spadku napicia podlega odrbnemu rozpatrzeniu przez PRS.

5.3.3 Naley przewidzie odpowiednie urzdzenia do odczania napicia z ka-dego silnika o mocy 0,5 kW lub wikszej i jego aparatury nastawczo-rozruchowej.

Jeeli aparatura nastawczo-rozruchowa umieszczona jest w rozdzielnicy usytu-owanej w tym samym pomieszczeniu co silniki napdu elektrycznego oraz wi-doczna jest z miejsca ich ustawienia, to mona do tego celu stosowa czniki nie-manewrowe umieszczone w rozdzielnicy.

Jeeli podane wyej wymagania dotyczce umieszczenia aparatury nastawczo-rozruchowej nie s spenione, to naley przewidzie:

.1 urzdzenie blokujce w stanie wyczonym cznik w rozdzielnicy; lub

.2 dodatkowy odcznik w pobliu silnika; lub

.3 takie umieszczanie bezpiecznikw w kadym biegunie lub fazie, aby mogy by one atwo wyjte i wstawione przez obsugujcy personel.

26

5.4 Napd zasuw gwnych i regulacyjnych

5.4.1 Napd zasuw powinien umoliwia ich pene zamknicie lub otwarcie w czasie nie duszym ni 30 sekund.

5.4.2 Grne i dolne pooenie zasuwy oraz praca silnika napdowego zasuwy powinny by sygnalizowane na pulpicie sterowniczym.

5.4.3 Zasadniczy napd zasuw powinien by elektryczny lub elektro-hydrauliczny, a rezerwowy rczny.

5.4.4 Silniki napdowe zasuw powinny by zabezpieczone przed przecieniem, a mechanizm napdowy zasuw powinien uniemoliwia nage zatrzymanie silnika.

5.5 Napdy elektryczne pomp i wentylatorw

5.5.1 Naley przewidzie moliwo uruchomienia pomp poarowych z pulpitu w sterowni.

5.5.2 Miejscowe uruchomienie pomp poarowych i zzowych powinno by moliwe nawet w przypadku uszkodzenia ich obwodw zdalnego sterowania.

5.5.3 Urzdzenia do zdalnego wyczania napdw elektrycznych pomp i wenty-latorw naley umieszcza w widocznych miejscach i zaopatrzy w napisy informa-cyjne.

5.5.4 Silniki elektryczne wentylatorw powinny mie co najmniej dwa urzdze-nia zdalnego wyczania, przy czym jedno z nich powinno znajdowa si w ste-rowni.

5.5.5 Naley przewidzie sygnalizacj napenienia zbiornikw paliwa i oleju lub zapewni samoczynne wyczanie pomp w przypadku zapenienia tych zbiornikw.

5.5.6 Wentylacja nawiewowa i wycigowa pomieszcze bronionych objtocio-w instalacj ganicz powinna wycza si automatycznie w czasie uruchamiania tej instalacji.

6 OWIETLENIE

6.1 Wymagania oglne

6.1.1 We wszystkich pomieszczeniach, miejscach i przestrzeniach doku, ktrych owietlenie jest niezbdne w celu zapewnienia bezpieczestwa na doku, obsugi mechanizmw i urzdze, przebywania i ewakuacji personelu, powinny by zain-stalowane na stae oprawy owietlenia podstawowego, zasilane z grupowych roz-dzielnic owietlenia. Rozdzielnice owietlenia podstawowego powinny by zasila-ne oddzielnymi obwodami przeznaczonymi wycznie do tego celu.

27

6.1.2 Jeden obwd owietleniowy powinien zasila nie wicej ni: 10 punktw wietlnych przy napiciu do 50 V, 18 punktw wietlnych przy napiciu do 250 V.

Dopuszcza si instalowanie wikszej iloci punktw wietlnych pod warun-kiem, e urzdzenia zabezpieczajce obliczone s na prd znamionowy nie wik-szy ni 10 A. Obwody kocowe owietlenia pomieszcze maszynowych i poka-dw nie powinny by obcione prdem wikszym ni 20 A.

6.1.3 Owietlenie rozdzielnic i ich pomieszcze oraz maszynowni i sterowni powinny by zasilane co najmniej z dwu niezalenych obwodw w ten sposb, aby po uszkodzeniu jednego obwodu bya zachowana moliwie jak najwiksza rw-nomierno owietlenia.

6.1.4 Owietlenie podstawowe powinno by tak wykonane, aby poar lub inne awarie w pomieszczeniach gwnych rozdzielnic basztowych i/lub transformato-rw nie mogy spowodowa wyczenia owietlenia awaryjnego.

6.1.5 W owietlonych przez lampy luminescencyjne pomieszczeniach i miej-scach naley stosowa odpowiednie rodki w celu wyeliminowania zjawiska stro-boskopowego.

6.1.6 Obwody owietlenia powinny mie w zasadzie czniki dwubiegunowe. Jednobiegunowe czniki mona stosowa w obwodach owietlenia przy napiciu bezpiecznym oraz w obwodach poszczeglnych opraw lub grup opraw o mocy sumarycznej nie wikszej ni 1 kW, instalowanych w suchych szalowanych po-mieszczeniach mieszkalnych i subowych.

6.1.7 Zewntrzne stacjonarne owietlenie doku powinno mie czniki centralne umieszczone w sterowni.

6.1.8 Dok powinien by wyposaony w cztery czerwone wiata ostrzegawcze, usytuowane na kocach obu baszt. wiata powinny by tak zasilane, aby byy czynne podczas przerwy w zasilaniu energi elektryczn z ldu. wiata te powin-ny by zaczane centralnie ze sterowni. urawie naley wyposay w czerwone lampy ostrzegawcze, przynajmniej

w najwyszym punkcie urawia.

6.2 Oprawy owietleniowe

6.2.1 Oprawy owietleniowe powinny by przystosowane do miejsca ich zain-stalowania oraz, jeeli s naraone na uszkodzenia mechaniczne, powinny mie siatki ochronne.

6.2.2 Oprawy owietleniowe powinny by tak instalowane, aby zapewniay na-leyte i rwnomierne owietlenie.

28

6.2.3 Oprawy owietleniowe naley tak instalowa, aby nie wystpowao na-grzewanie kabli oraz pobliskich materiaw i urzdze powyej dopuszczanych temperatur.

6.3 Gniazda wtyczkowe owietlenia przenonego

6.3.1 Gniazda wtyczkowe owietlenia przenonego naley co najmniej przewi-dzie: w maszynowni, za rozdzielnicami, w sterowni, w pomieszczeniach ruchu elektrycznego.

6.3.2 Gniazda wtyczkowe instalowane w sieciach o rnych napiciach powinny rni si konstrukcj, tak aby moliwe byo poczenie tylko wtyczki odpowied-niej dla danego napicia.

6.3.3 Gniazda wtyczkowe owietlenia przenonego i innych odbiornikw energii elektrycznej, instalowane na otwartych pokadach, powinny by przystosowane do wkadania wtyczki z dou.

6.3.4 Gniazda wtyczkowe nie mog by instalowane poniej podogi w maszy-nowni oraz w pomieszczeniach akumulatorw i innych miejscach, w ktrych wy-magane jest wyposaenie w wykonaniu przeciwwybuchowym.

7 CZNO WEWNTRZNA I SYGNALIZACJA

7.1 Wymagania oglne

7.1.1 Kady dok o nonoci powyej 1000 t powinien by wyposaony w nastpujce urzdzenia sygnalizacji i cznoci wewntrznej: subow czno telefoniczn, sygnalizacj alarmow, czno telefoniczn z central stoczni lub sieci miejsk.

7.1.2 W przypadku zainstalowania na doku sygnalizacji wykrywczej poaru powinna ona odpowiada wymaganiom podanym w 7.4.

7.2 Subowa czno telefoniczna

7.2.1 Na doku powinna by zapewniona subowa dwustronna czno telefo-niczna pomidzy sterowni a stanowiskami sterowania wcigarkami cumowni-czymi oraz pomieszczeniami rozdzielnic energetycznych.

Zaleca si stosowanie cznoci telefonicznej pomidzy sterowni a pomostem.

29

7.2.2 Systemy subowej cznoci powinny zapewnia moliwo wywoania abonenta i wyrane prowadzenie rozmw w warunkach specyficznego szumu w miejscu zainstalowania urzdze cznoci.

Jeeli aparaty subowej cznoci telefonicznej umieszczane s w pomieszcze-niach o duym nateniu haasu, to naley stosowa rodki tumice dwiki lub wyposaa aparaty w dodatkow suchawk.

7.2.3 Jeeli sygna wywoawczy mgby by sabo syszalny w miejscach o duym nateniu haasu, to naley stosowa dodatkowo sygnalizacj optyczn.

7.2.4 Funkcj subowej cznoci telefonicznej, szczeglnie w miejscach o duym nateniu haasu, mog spenia urzdzenia rozgoni dyspozycyjnej zasi-lanej z akumulatorw lub radiotelefony.

7.3 Sygnalizacja alarmowa

7.3.1 Zasilanie ukadu alarmowego w normalnych warunkach moe odbywa si z oglnej sieci elektrycznej doku, jeeli istnieje urzdzenie samoczynnie przecza-jce obwody sygnalizacji alarmowej na bateri akumulatorw.

7.3.2 Sygnalizacja alarmowa powinna by uruchamiana rcznie ze sterowni, za pomoc cznika z napdem samopowrotnym.

7.3.3 cznik powinien mie wyrane oznaczenia informujce o przeznaczeniu i pooeniach zaczenia i wyczenia. Przy czniku powinna by umieszczona lampka kontrolna wskazujca zaczenie napicia do sieci sygnalizacji alarmowej.

7.3.4 Urzdzenia akustyczne sygnalizacji alarmowej naley tak umieszcza, aby sygna by dobrze syszalny na tle szumw wystpujcych w danym pomieszcze-niu. Urzdzenia akustyczne umieszczone w pomieszczeniach o duej intensywno-ci szumw powinny by wyposaone w sygnalizacj wietln.

7.3.5 W obwodach zasilania sygnalizacji alarmowej naley przewidzie tylko zabezpieczenie zwarciowe. Urzdzenia zabezpieczajce powinny by zainstalowa-ne na obydwu przewodach obwodu zasilajcego oraz w obwodach kadego urz-dzenia sygnalizujcego.

7.4 Sygnalizacja wykrywcza poaru

7.4.1 Instalacja sygnalizacji wykrywczej poaru powinna spenia, oprcz wy-maga niniejszego podrozdziau, rwnie wymagania zawarte w rozdziale 4 Cz-ci V Ochrona przeciwpoarowa.

7.4.2 Instalowanie czujek w instalacji wykrywczej poaru, umieszczonych w po-mieszczeniach zagroonych wybuchem lub znajdujcych si w strudze powietrza zasysanego z tych pomieszcze, powinno odpowiada wymaganiom zawartym w 2.8.

30

7.4.3 W maszynowni doku powinien by zainstalowany uznany system wy-krywczy poaru, samokontrolujcy si i moliwy do okresowego sprawdzenia.

7.4.4 Instalacja sygnalizacji wykrywczej poaru powinna by zasilana oddziel-nymi obwodami z dwch niezalenych rde energii elektrycznej. Jeeli podsta-wowym rdem zasilania jest sie elektryczna, to drugim (awaryjnym) rdem zasilania powinna by bateria akumulatorw, odpowiadajca pod wzgldem po-jemnoci i usytuowania wymaganiom rozdziau 9.

7.4.5 Uszkodzenie podstawowego zasilania systemu wykrywczego poaru po-winno powodowa samoczynne przeczenie na awaryjne rdo zasilania z jedno-czesnym zaczeniem sygnalizacji akustycznej przeczenia zasilania.

7.4.6 System wykrywczy poaru powinien by zdolny do szybkiego wykrywa-nia poaru w dowolnej czci maszynowni, w normalnych warunkach dziaania urzdze maszynowych i funkcjonujcej wentylacji dostosowanej do zmian tempe-ratury otoczenia.

7.4.7 Instalowanie czujnikw temperaturowych moe by dopuszczone wycz-nie w pomieszczeniach o ograniczonej wysokoci lub tam, gdzie ich zastosowanie jest uzasadnione.

7.4.8 System wykrywczy poaru powinien podawa sygnay dwikowe i wietlne wyranie odrniajce si od sygnaw podawanych przez inne systemy alarmowe.

7.4.9 Sygnay systemu wykrywczego powinny by syszalne lub widzialne w sterowni.

7.4.10 Sygnalizacja ostrzegawcza o uruchomieniu instalacji ganiczej powinna by zasilana z baterii akumulatorw.

7.4.11 Jeeli przewidziana jest sygnalizacja wykrywcza poaru, to sygnalizacja ostrzegawcza powinna by zasilana z baterii akumulatorw sygnalizacji wykrywczej.

7.5 czno telefoniczna z central stoczni lub sieci miejsk

7.5.1 Dok powinien mie sta stacj telefoniczn przyczon do wewntrznej zakadowej sieci telefonicznej.

7.5.2 Dok powinien mie przewidziany co najmniej jeden obwd telefoniczny, doprowadzony z centrali stoczniowej lub sieci miejskiej, przeznaczony dla po-czenia ze stacj telefoniczn statku dokowanego.

31

8 ZABEZPIECZENIA

8.1 Wymagania oglne

8.1.1 Obwody odchodzce z rozdzielnic powinny by zabezpieczone przed skut-kami zwar i przecie za pomoc urzdze umieszczonych na pocztku kadego obwodu, z wyjtkiem przypadku, o ktrym mowa w 8.3.3.

Jeeli nie jest moliwe wystpienie przecienia w obwodzie, to obwd moe by zabezpieczony tylko przed skutkami zwar.

8.1.2 Zabezpieczenia naley dobiera do charakterystyk zabezpieczanych urz-dze w taki sposb, aby ich zadziaanie nastpowao przy wszystkich niedopusz-czalnych przecieniach.

8.1.3 System zabezpiecze powinien tworzy selektywny ukad w caym zakre-sie prdw przecieniowych i spodziewanych prdw zwarciowych.

Zabezpieczenia zwarciowe i przecieniowe nie powinny zadziaa pod wpy-wem prdw rozruchowych zabezpieczanych przez nie urzdze.

8.1.4 Zabezpieczenia przecieniowe powinny by zastosowane: .1 w co najmniej jednej fazie lub biegunie dodatnim w ukadzie dwuprze-

wodowym; .2 w co najmniej dwch fazach w ukadzie izolowanym trjprzewodowym

trjfazowym prdu przemiennego; .3 we wszystkich fazach w czteroprzewodowym ukadzie trjfazowym pr-

du przemiennego.

8.1.5 Zabezpieczenia zwarciowe naley stosowa w kadym izolowanym biegu-nie ukadu prdu staego oraz w kadej fazie ukadu prdu przemiennego.

Zabezpieczenia zwarciowe naley nastawia na zadziaanie przy prdzie nie mniejszym ni 200% obcienia znamionowego. Zadziaanie moe by natychmia-stowe lub ze zwok czasow, niezbdn dla zapewnienia odpowiedniej selektyw-noci.

Do zabezpieczenia kabli zasilajcych i odbiornikw przed skutkami zwar mo-g by stosowane te same elementy zabezpieczajce.

8.1.6 Jeeli w jakiejkolwiek czci obwodu zasilajcego przekrj przewodu ule-ga zmniejszeniu, to naley zainstalowa dodatkowe zabezpieczenie, gdy poprzed-nie zabezpieczenie nie chroni przewodu o zmniejszonym przekroju.

8.2 Zabezpieczenia transformatorw

8.2.1 Obwody zasilajce uzwojenia pierwotne transformatorw powinny by zabezpieczone przed skutkami zwar i przecie.

Transformatory o mocy do 6,3 kVA mog by zabezpieczone tylko bezpieczni-kami topikowymi.

32

8.2.2 Transformatory olejowe powinny by wyposaone w zabezpieczenia ga-zowo-podmuchowe przed obnieniem poziomu oleju i uszkodzeniami wewntrz kadzi transformatora.

8.2.3 Czujniki temperaturowe, zabezpieczenia przecieniowe i gazowo-podmuchowe transformatorw zaleca si wykona jako zabezpieczenia zwoczne, dziaajce w pierwszym stopniu na sygnalizacj, a po okrelonej zwoce czasowej powodujce wyczenie.

8.2.4 Dla przekadnikw napiciowych i transformatorw zasilajcych obwody sterowania mona nie stosowa ani sygnalizacji, ani zabezpieczenia przecienio-wego.

8.2.5 Transformatory przeznaczone do pracy rwnolegej naley wyposay w czniki odczajce ich uzwojenia grnego i dolnego napicia.

8.2.6 Przekadniki prdowe powinny by tak podczone, aby wykluczona bya moliwo rozwarcia uzwojenia wtrnego przy przeczeniu obwodw.

8.3 Zabezpieczenia silnikw elektrycznych

8.3.1 W obwodach odchodzcych z rozdzielnic, a zasilajcych silniki o mocy wikszej ni 0,5 kW, naley zainstalowa zabezpieczenia zwarciowe i przecie-niowe oraz zabezpieczenia zanikowo-napiciowe, jeeli nie wymaga si, aby silnik samoczynnie uruchamia si powtrnie.

Zabezpieczenia przecieniowe i zanikowo-napiciowe mog by zainstalowa-ne w urzdzeniach rozruchowych silnikw elektrycznych.

8.3.2 Zabezpieczenia przecieniowe silnikw przeznaczonych do pracy cigej powinny powodowa wyczenie zabezpieczanego silnika przy obcieniu prdem cigym o wartoci pomidzy 105 a 125% prdu znamionowego.

Zabezpieczenia przecieniowe silnikw elektrycznych mona zastpowa sy-gnalizacj wietln i akustyczn, lecz sprawa ta podlega kadorazowo odrbnemu rozpatrzeniu przez PRS.

8.3.3 W obwodach zasilajcych napdy elektryczne pomp przeciwpoarowych nie naley stosowa zabezpiecze przecieniowych dziaajcych na zasadzie przekanikw termicznych. Urzdzenia zabezpieczajce przed skutkami przecie mog by zastpione sygnalizacj wietln i akustyczn.

8.4 Zabezpieczenia prdnic

8.4.1 Prdnice zespow prdotwrczych powinny by zabezpieczone przed skutkami przecie i zwar, przy czym prdnice o mocy do 50 kW (kVA) mog by zabezpieczone tylko bezpiecznikami.

33

8.4.2 Wyzwalacze zwarciowe ze zwok czasow powinny by tak dobierane, aby w kadym przypadku spodziewany prd zwarcia w zabezpieczonym obwodzie, po upywie ustalonej zwoki czasowej, by wikszy od minimalnego prdu powrot-nego wyzwalacza.

8.4.3 Jako zabezpieczenie przed skutkami zwar elementw pprzewodniko-wych w obwodach wzbudzenia prdnic naley stosowa bezpieczniki topikowe. Zabezpieczenia przecieniowe powinny by dokadnie skoordynowane z charak-terystykami cieplnymi pprzewodnikw.

8.4.4 Prdnice zespow prdotwrczych awaryjnego zasilania doku powinny by zabezpieczone tylko przed skutkami zwar, przy czym naley przewidzie wietln i akustyczn sygnalizacj przecienia prdnicy.

8.4.5 W obwodach zasilania rozdzielnicy awaryjnej oraz w obwodach zasilania odbiornikw awaryjnych nie naley stosowa urzdze zabezpieczajcych unie-moliwiajcych natychmiastowe ponowne zaczenie po zadziaaniu zabezpieczenia.

8.5 Zabezpieczenia akumulatorw

8.5.1 Baterie akumulatorw, z wyjtkiem baterii przeznaczonych do rozruchu silnikw spalinowych, powinny by zabezpieczone przed skutkami zwar.

8.5.2 Kady ukad adowania akumulatorw powinien mie odpowiednie zabez-pieczenia przed rozadowaniem baterii na skutek obnienia lub zaniku napicia na wyjciu z urzdzenia adujcego.

9 AWARYJNE RDO ENERGII ELEKTRYCZNEJ

9.1 Wymagania oglne

9.1.1 Na doku naley przewidzie awaryjne rdo energii elektrycznej zdolne do rwnoczesnego zasilania w cigu 2 godzin nastpujcych odbiornikw:

.1 owietlenia awaryjnego;

.2 wiate ostrzegawczych;

.3 rodkw cznoci wewntrznej, rozgoni dyspozycyjno-manewrowej i sygnalizacji alarmu oglnego;

.4 instalacji wykrywczej poaru;

.5 ukadu sygnalizacji pooenia zasuw gwnych i regulacyjnych oraz ukadu pomiaru poziomu wody w zbiornikach balastowych;

.6 innych odbiornikw, ktrych praca bdzie uznana przez PRS za niezbdn do zapewnienia bezpieczestwa doku, dokowanego statku i ludzi znajduj-cych si na doku.

9.1.2 Odbiorniki wymienione w 9.1.1.2 do 9.1.1.5 mog by zasilane z wasnych baterii akumulatorw o wystarczajcej pojemnoci.

34

9.1.3 Zasilanie odbiornikw awaryjnych powinno zacza si samoczynnie w przypadku zaniku napicia w sieci zasilania podstawowego. Czas zaczenia napicia na szyny rozdzielnicy awaryjnej nie powinien przekracza 0,5 s przypad-ku stosowania baterii akumulatorw awaryjnych lub zasilaczy awaryjnych UPS oraz 30 s w przypadku awaryjnych zespow prdotwrczych.

9.1.4 Rozdzielnica awaryjna powinna by usytuowana powyej najwyszego pokadu cigego poza obrbem pomieszcze maszynowych.

9.1.5 Naley przewidzie rodki umoliwiajce sprawdzanie dziaania awaryj-nego rda energii elektrycznej w trakcie normalnej eksploatacji doku.

9.1.6 W sterowni lub w gwnej rozdzielnicy basztowej naley umieci wska-nik dziaajcy przy rozadowaniu baterii akumulatorw stanowicych awaryjne rdo energii.

9.2 Owietlenie awaryjne

9.2.1 Punkty owietlenia awaryjnego powinny by umieszczone na drogach komunikacyjnych, przy wyjciach z pomieszcze doku oraz przy stanowiskach sterowniczych, rozdzielnicach i w pomieszczeniach ruchu elektrycznego.

9.2.2 Awaryjne rdo energii elektrycznej powinno zapewni owietlenie miejsc skadowania sprztu poarniczego i usytuowania rcznych przyciskw sy-gnalizacji poarowej.

10 TRANSFORMATORY I POMIESZCZENIA TRANSFORMATORW

10.1 Wymagania oglne

10.1.1 Naley stosowa transformatory typu uznanego przez PRS. Zalecane jest stosowanie transformatorw suchych lub olejowych z olejem niepalnym.

10.1.2 Uzwojenia transformatorw dla grnego i dolnego napicia powinny by elektrycznie rozdzielone.

10.1.3 Transformatory powinny by tak umieszczone, aby wszelkie urzdzenia instalowane na nich, jak napd przecznika zaczepw, napd wentylatorw itp. byy atwo dostpne.

10.1.4 Wszelkie wskaniki kontrolowane podczas ruchu, jak wskaniki oleju, temperatury itp., powinny by tak usytuowane, aby day si atwo odczyta z poziomu obsugi.

10.1.5 Komora transformatorowa powinna mie wentylacj wystarczajc do takiego odprowadzania ciepa, aby temperatura w komorze nie przekraczaa 35 C.

35

10.2 Pomieszczenia transformatorw z olejem palnym

10.2.1 Kady transformator olejowy powinien by ustawiony w oddzielnej ko-morze.

10.2.2 Pomieszczenia transformatorw olejowych nie powinny mie okien i nie powinny przylega bezporednio do sterowni ani innych pomieszcze oszalowanych.

10.2.3 Komora transformatora olejowego powinna mie wyjcie na korytarz lub do pomieszczenia majcego bezporednie wyjcie na pokad doku.

10.2.4 Pod transformatorem olejowym naley przewidzie ciek odprowadzaj-cy olej do zbiornika o pojemnoci co najmniej rwnej iloci oleju w transformato-rze. ciek oleju powinien by odpowiednio zabezpieczony przed przeniesieniem ognia do wntrza zbiornika ciekowego oleju.

10.2.5 Podoga w komorze transformatora powinna mie spadek w kierunku cieku oleju.

10.2.6 Nie naley czy instalacji wentylacji komr transformatorw olejowych z urzdzeniami wentylacyjnymi innych pomieszcze.

11 URZDZENIA ENERGOELEKTRONICZNE

11.1 Wymagania oglne

11.1.1 W urzdzeniach energoelektronicznych naley stosowa krzemowe ele-menty pprzewodnikowe. Stosowanie elementw innego typu podlega odrbnemu rozpatrzeniu przez PRS.

11.1.2 Urzdzenia energoelektroniczne, w ktrych straty mocy przekraczaj 500 W, powinny mie podgrzewanie zapewniajce podtrzymanie temperatury wyszej o co najmniej 3 C od temperatury otaczajcego powietrza.

11.1.3 Urzdzenia energoelektroniczne powinny mie chodzenie powietrzem w obiegu naturalnym lub wymuszonym.

Moliwo chodzenia ciecz podlega odrbnemu rozpatrzeniu przez PRS.

11.1.4 W urzdzeniach energoelektronicznych z chodzeniem wymuszonym naley przewidzie zabezpieczenia zapewniajce zmniejszenie lub wyczenie obcienia przy wyczonym chodzeniu, a take uruchomienie sygnalizacji wietlnej i akustycznej przekroczenia maksymalnej temperatury dopuszczalnej wewntrz urzdzenia.

11.1.5 Urzdzenia energoelektroniczne naley wyposay w odpowiednie do ich przeznaczenia przyrzdy pomiarowe.

Na skalach przyrzdw pomiarowych powinny by oznaczone maksymalne do-puszczalne wartoci parametrw.

36

11.1.6 Prostowniki powinny mie zabezpieczenia przed przecieniem ukadu prostowniczego oraz elementw transformujcych. Kady prostownik powinien by wyposaony w cznik gwny umoliwiajcy odczenie urzdze prostownika od sieci zasilajcej. Urzdzenia obsugowe i kontrolne powinny by zgrupowane na przedniej stronie prostownika.

11.2 Ukady sterowania i sygnalizacja

11.2.1 Urzdzenia energoelektroniczne powinny mie sygnalizacj wietln o zaczeniu oraz wyczeniu obwodw siowych i obwodw sterowania.

11.2.2 Obwody siowe powinny by elektrycznie oddzielone od obwodw ste-rowania.

11.2.3 Dugotrwaa rnica prdw w gaziach rwnolegych nie powinna by wiksza ni 10% wartoci prdu redniego.

12 AKUMULATORY I POMIESZCZENIA AKUMULATORW

12.1 Wymagania oglne

12.1.1 Waciwoci akumulatorw powinny by co najmniej takie, aby po 28-dobowym postoju bez obcienia, w temperaturze 25 5 C, samowyadowanie akumulatorw nie byo wiksze ni 30% pojemnoci znamionowej dla akumulato-rw kwasowych i 25% dla akumulatorw zasadowych.

12.1.2 Korki naley wykonywa z materiau trwaego i odpornego na dziaanie elektrolitu. Korek powinien by tak skonstruowany, aby nie dopuszcza do wytwo-rzenia si w akumulatorze nadmiernego cinienia gazu.

12.1.3 Materiay stosowane do wykonania skrzynek akumulatorowych powinny by odporne na szkodliwe dziaanie elektrolitu. Poszczeglne ogniwa umieszczone w skrzyniach naley tak zamocowa, aby ich wzajemne przemieszczanie si byo niemoliwe.

12.2 Pomieszczenia akumulatorw

12.2.1 Baterie akumulatorw powinny by zainstalowane w miejscach suchych, nie naraonych na dziaanie zbyt wysokich lub zbyt niskich temperatur, rozpryski-wanej wody, par, pyw oraz innych szkodliwych czynnikw.

12.2.2 Baterie akumulatorw o mocy mniejszej ni 0,2 kW, obliczonej z naj-wikszego prdu adowania i napicia znamionowego, mog by ustawione w do-wolnym dobrze wentylowanym pomieszczeniu, jeeli nie wpywaj szkodliwie na inne urzdzenia zainstalowane w tym pomieszczeniu. Baterie o mocy wikszej powinny by ustawione w dobrze wentylowanych skrzyniach lub specjalnych po-mieszczeniach.

37

12.2.3 Akumulatorw zasadowych i kwasowych nie naley umieszcza w tym samym pomieszczeniu lub w tej samej skrzyni. Naczynia i przyrzdy przeznaczone dla baterii i akumulatorw z rnymi elektrolitami powinny by przechowywane oddzielnie.

12.2.4 Wntrze pomieszcze lub skrzyni akumulatorw oraz wszystkie czci konstrukcyjne podlegajce szkodliwemu dziaaniu elektrolitu lub gazu powinny by odpowiednio zabezpieczone.

12.2.5 Baterie akumulatorw oraz poszczeglne ogniwa powinny by dobrze zamocowane. Odlego od pokadu do korkw grnego pitra ogniw nie powinna przekracza 1500 mm.

12.2.6 Przy ustawianiu baterii akumulatorw lub poszczeglnych ogniw naley zastosowa podkadki i przekadki dystansowe, zapewniajce ze wszystkich stron szczeliny dla swobodnej cyrkulacji powietrza o szerokoci co najmniej 15 mm.

12.2.7 Baterie akumulatorw powinny by tak ustawione, aby by zapewniony dogodny dostp do poszczeglnych ogniw.

Rzdy ogniw w akumulatorach powinny by co najmniej z jednej strony do-stpne dla obsugi. Szeroko przejcia powinna by nie mniejsza ni 0,5 m.

W miejscach obsugi i przejciach, przy napiciach znamionowych wyszych ni napicie bezpieczne, naley pooy krat lub chodnik z materiau izolacyjnego odpornego na dziaanie elektrolitu.

12.3 Ogrzewanie i wentylacja

12.3.1 Pomieszczenia akumulatorw, w ktrych podczas eksploatacji temperatu-ra moe obniy si poniej +5 C, z wyjtkiem skrzy lub szaf akumulatorowych ustawionych na pokadzie, powinny by ogrzewane. Ogrzewanie pomieszcze akumulatorw moe by dokonywane kosztem ciepa przylegych pomieszcze lub grzejnikami wodnymi albo parowymi umieszczonymi w tych pomieszczeniach.

12.3.2 Zawory instalacji grzewczej powinny by umieszczone na zewntrz po-mieszcze akumulatorw.

12.3.3 Pomieszczenia akumulatorw, jak rwnie szafy i skrzynie akumulatoro-we, powinny mie odpowiedni wentylacj, zapobiegajc tworzeniu si i groma-dzeniu mieszanek wybuchowych.

Instalacja wentylacyjna powinna odpowiada wymaganiom podanym w Czci V Urzdzenia maszynowe i urzdzenia chodnicze.

12.3.4 Pomieszczenia akumulatorw z wentylacj wymuszon powinny mie urzdzenia uniemoliwiajce wczenie adowania baterii akumulatorw przed uruchomieniem wentylacji. Urzdzenie do adowania akumulatorw powinno by tak rozwizane, aby wyczao si samoczynnie w przypadku zatrzymania si wen-tylatorw.

38

12.4 adowanie baterii akumulatorw

12.4.1 Naley przewidzie urzdzenie do adowania baterii akumulatorw. Urzdzenie to powinno umoliwia naadowanie baterii w czasie nie duszym ni 8 godzin. W przypadku zastosowania dodatkowej baterii, zastpujcej bateri pod-dan adowaniu, czas ten moe by odpowiednio wyduony.

12.4.2 Odbiorniki zasilane z baterii akumulatorw powinny mie zapewnion cigo zasilania, niezalenie od tego, czy bateria akumulatorw jest zaczona na adowanie, czy na rozadowanie.

12.4.3 Ukad adowania powinien zapewnia pomiar napicia na zaciskach bate-rii oraz pomiar prdu adowania, a dla awaryjnych rde energii rwnie pomiar prdu rozadowania.

12.5 Instalowanie urzdze elektrycznych w pomieszczeniach akumulatorw

12.5.1 W pomieszczeniach akumulatorw nie naley instalowa adnych urz-dze elektrycznych, z wyjtkiem opraw owietleniowych w wykonaniu przeciwwy-buchowym oraz kabli prowadzonych do akumulatorw i opraw owietleniowych.

Kable prowadzce do akumulatorw i opraw owietleniowych mog by uka-dane bez oson, jeeli maj metalowy pancerz lub oplot pokryty niemetalow po-wok i pancerz ten lub oplot jest skutecznie uziemiony na obu kocach.

12.5.2 czniki i inne elementy wyposaenia elektrycznego zwizane z instala-cj pomieszcze akumulatorw, jak rwnie aparatura zabezpieczajca bateri, powinny by umieszczone na zewntrz tych pomieszcze.

12.5.3 Owietlenie w pomieszczeniach akumulatorw moe by wykonane przez gazoszczelne wietliki, z lampami umieszczonymi w przylegych bezpiecz-nych pomieszczeniach. Mona rwnie instalowa w pomieszczeniach akumulato-rw oprawy owietleniowe przeciwwybuchowe o budowie wzmocnionej.

12.5.4 Na drzwiach wejciowych do pomieszcze akumulatorw lub obok nich oraz na skrzyniach z akumulatorami naley umieci napisy ostrzegajce o niebez-pieczestwie wybuchu.

13 APARATY ELEKTRYCZNE I SPRZT INSTALACYJNY

13.1 Aparaty elektryczne

13.1.1 Na dokach powinny by stosowane aparaty elektryczne w wykonaniu morskim. Dopuszcza si moliwo zastosowania aparatw elektrycznych w in-nym wykonaniu, po wczeniejszym uzgodnieniu z PRS. Aparaty elektryczne po-winny by tak umieszczone w rozdzielnicach, aby byy atwo dostpne do obsugi, konserwacji lub wymiany i aby wykluczona bya moliwo wykonania bdnych czynnoci podczas obsugi.

39

13.1.2 czniki o stykach przewidzianych do wymiany powinny by tak wyko-nane, aby wymiana stykw bya moliwa przy stosowaniu normalnych narzdzi i bez koniecznoci demontau cznika lub jego podstawowych podzespow.

13.1.3 Wszystkie czniki niemanewrowe, z wyjtkiem cznikw instalacyj-nych kabinowych, naley wyposay w mechaniczne lub elektryczne wskaniki pooenia stykw.

13.1.4 Nastawniki i sterowniki powinny mie mechanizmy ustalajce poszcze-glne pooenia stopni kontaktowych, przy czym pooenie zerowe powinno by lepiej wyczuwalne od innych pooe. Nastawniki i sterowniki naley wyposay w skal oraz we wskanik pooenia.

13.1.5 Aparaty rozruchowo-nastawcze, z wyjtkiem stosowanych do cigej regulacji, naley tak wykona, aby pooenia kracowe i porednie na poszczegl-nych stopniach sterowania byy atwo wyczuwalne, a ruch poza pooenia kraco-we niemoliwy.

13.1.6 Aparaty elektryczne z napdem mechanicznym powinny dziaa prawi-dowo przy napiciu sterowniczym od 85 do 110% napicia znamionowego i przy zachowaniu czstotliwoci znamionowej dla prdu przemiennego oraz nie powinny powodowa otwierania stykw przy obnieniu napicia do wartoci 70% znamio-nowego napicia sterowniczego.

13.1.7 Naley przewidzie rodki uniemoliwiajce przypadkowe zadziaanie przyciskw cznikw.

13.1.8 Wkadki topikowe bezpiecznikw powinny by typu cakowicie zamkni-tego. Przetopienie topika nie powinno powodowa wydmuchu uku na zewntrz, iskrzenia ani innego szkodliwego dziaania na elementy umieszczone w pobliu wkadki.

13.1.9 Wkadki topikowe powinny by wykonane z niepalnego i niehigroskopij-nego materiau izolacyjnego.

13.2 Sprzt instalacyjny

13.2.1 Obudowy sprztu instalacyjnego naley wykonywa z materiau odpor-nego na korozj lub odpowiednio zabezpieczonego przed korozj, co najmniej trudno zapalnego i o dostatecznej wytrzymaoci mechanicznej. Obudowy sprztu instalacyjnego przeznaczonego do zainstalowania na otwartych pokadach i w in-nych wilgotnych miejscach naley wykonywa z mosidzu, brzu lub rwnorzd-nego materiau lub z mas plastycznych o odpowiedniej jakoci.

W przypadku uycia stali lub stopw aluminium, naley zastosowa odpowied-ni ochron antykorozyjn.

W obudowach ze stopw aluminium nie naley wykonywa zczy gwintowa-nych i pasowanych.

40

13.2.2 Obudowy opraw owietleniowych przeznaczonych do instalowania na materiaach palnych lub w ich pobliu naley wykonywa tak, aby nie nagrzeway si do temperatury wyszej ni 90 C.

13.2.3 Kada oprawa owietleniowa powinna mie trwale oznaczone napicie znamionowe oraz najwyszy dopuszczalny prd lub dopuszczaln moc arwki.

13.2.4 Tulejki stykowe gniazd wtyczkowych naley tak wykonywa, aby za-pewniay stay nacisk na koek wtyczki.

13.2.5 Nie naley stosowa kokw wtykowych przecinanych. Koki wtykowe na prd wikszy ni 10 A naley wykonywa jako cylindryczne, przy czym mog by one pene lub rurkowe.

13.2.6 Gniazda wtyczkowe i wtyczki na napicie wysze ni bezpieczne powin-ny mie styki do podczenia y kabla uziemiajcego obudowy przyczanych odbiornikw.

13.2.7 Gniazda wtyczkowe z obudowami naley tak wykonywa, aby zachowa-ny by stopie ochrony niezalenie od tego, czy wtyczka jest woona, czy wyjta.

13.2.8 Wszystkie gniazda wtyczkowe o prdzie znamionowym wikszym ni 16 A powinny mie wbudowane czniki. Takie gniazda naley wyposay w blo-kad uniemoliwiajc wyjcie i woenie wtyczki, jeeli cznik w gniedzie wtyczkowym znajduje si w pozycji zaczony.

13.2.9 W gniazdach wtyczkowych bez blokady, odlegoci midzy stykami w powietrzu i po powierzchni materiau izolacyjnego powinny by takie, aby przy wyjmowaniu wtyczki obcionej prdem o 50% wikszym od znamionowego, przy znamionowym napiciu, nie mogo wystpi zwarcie na skutek przerzutu uku.

13.2.10 Gniazda wtyczkowe i wtyczki powinny mie tak konstrukcj, aby nie byo moliwe woenie do gniazda tylko jednego koka, ani woenie koka prdo-wego do tulei uziemiajcej, a konstrukcja gniazd przeznaczonych do podczenia silnikw (lub urzdze), ktrych kierunek obrotw (lub dziaanie) zaley od kolej-noci faz lub biegunw, powinna ponadto uniemoliwia zmian kolejnoci faz lub biegunw.

Przy wkadaniu wtyczki do gniazda powinno najpierw nastpi zetknicie si koka uziemiajcego z tulej uziemiajc, a dopiero potem poczenie czci prze-znaczonych do przewodzenia prdu.

13.2.11 W gniazdach wtyczkowych, wtyczkach oraz w gniazdach rozganych nie naley instalowa bezpiecznikw.

41

14 URZDZENIA GRZEWCZE

14.1 Wymagania oglne

14.1.1 Naley stosowa tylko urzdzenia grzewcze typu stacjonarnego.

14.1.2 Urzdzenia grzewcze powinny by zasilane z przeznaczonej do tego celu rozdzielnicy grupowej lub z rozdzielnicy owietleniowej.

14.1.3 Czci none konstrukcji urzdze grzewczych oraz wewntrzne po-wierzchnie obudowy naley w caoci wykona z materiaw niepalnych.

14.1.4 Dopuszczalny prd upywnociowy w stanie nagrzanym staych urzdze grzewczych nie powinien by wikszy ni 1 mA na kady 1 kW mocy znamiono-wej kadego oddzielnie zaczonego elementu grzewczego, a dla caego urzdzenia nie wikszy ni 10 mA.

14.1.5 Urzdzenia grzewcze naley tak konstruowa, aby temperatura czci, ktrymi powinien posugiwa si personel obsugujcy lub dotknicie ktrych jest moliwe, nie osigna wartoci wyszej od podanej w tabeli 14.1.5, przy zaoe-niu najwyszych temperatur otoczenia podanych w p. 2.1.1.

Tabela 14.1.5

Lp. Wyszczeglnienie Temperaturadopuszczalna

C

1 Rkojeci sterownicze lub inne czci, ktrymi przez duszy czas powinien posugiwa si personel

metalowe inne

55 65

2 Rkojeci lub uchwyty dotykane przez krtki czas

metalowe inne

60 70

3 Obudowy ogrzewaczy wntrzowych przy temperaturze otoczenia 20 C 80

4 Powietrze wychodzce z ogrzewaczy wntrzowych 110

14.2 Ogrzewacze wntrzowe

14.2.1 Ogrzewacze wntrzowe powinny by przeznaczone do instalowania na stae.

Ogrzewacze naley wyposay w odpowiedni ukad odczajcy zasilanie w przypadku przekroczenia dopuszczalnej temperatury obudowy ogrzewacza.

14.2.2 Jeeli ogrzewacze nie maj wbudowanych cznikw, to czniki takie naley zainstalowa w pomieszczeniu, w ktrym zainstalowano dany ogrzewacz. czniki powinny odcza zasilanie na wszystkich biegunach lub fazach.

42

14.2.3 Konstrukcja oson ogrzewaczy wntrzowych powinna by taka, aby ka-dzenie na nich jakichkolwiek przedmiotw byo utrudnione.

14.2.4 Zainstalowane na stae urzdzenia grzewcze na napicie wysze od bez-piecznego powinny mie osony uniemoliwiajce dostp, bez uycia specjalnych narzdzi, do czci znajdujcych si pod napiciem. Na osonach naley umieci napisy z podaniem wysokoci napicia.

15 KABLE I PRZEWODY

15.1 Wymagania oglne

15.1.1 Naley stosowa kable i przewody typu okrtowego z materiaw samo-gasncych, odpornych na dziaanie wody i oleju lub ognioodporne odpowiadaj-ce wymaganiom niniejszego rozdziau lub uzgodnionym z PRS normom krajowym i midzynarodowym (m.in. PN-EN 60092-351).

Moliwo zastosowania kabli i przewodw innego typu podlega odrbnemu rozpatrzeniu przez PRS.

15.1.2 Wymagania niniejszego rozdziau nie dotycz kabli koncentrycznych, telefonicznych, a take kabli elektroenergetycznych na napicia powyej 1000 V.

15.2 Sie kablowa

15.2.1 Wymagania oglne

15.2.1.1 Naley stosowa kable i przewody z yami wielodrutowymi o przekro-ju nie mniejszym ni:

.1 1,0 mm2 w obwodach zasilania, sterowania i sygnalizacji wanych urz-dze oraz w obwodach zasilania innych urzdze;

.2 0,75 mm2 w obwodach sterowania i sygnalizacji urzdze nie zaliczanych do wanych;

.3 0,5 mm2 w obwodach kontrolno-pomiarowych i cznoci wewntrznej, przy liczbie y w kablu nie mniejszej ni 4.

15.2.1.2 Do zasilania urzdze nie zaliczanych do wanych (patrz 1.2) mog by stosowane kable z y jednodrutow o przekroju 1,5 mm2 lub mniejszym.

15.2.1.3 Kable i przewody, ktre mog by naraone na uszkodzenia mecha-niczne podczas instalowania lub w czasie eksploatacji, powinny mie odpowiednie pokrycia ochronne lub uzbrojenie. Jeeli uzbrojenie byoby niewystarczajce, to kable i przewody naley odpowiednio dodatkowo osoni lub poprowadzi w kana-ach lub rurach.

15.2.1.4 Kable i przewody przewidziane do ukadania w miejscach zalewanych wod powinny mie powoki wodoszczelne wytrzymujce cinienie wysze o 30%

43

od moliwego najwyszego cin