†ocukluk ve ergenlik d¶nemi din eitimi

Download ‡ocukluk ve Ergenlik D¶nemi Din Eitimi

Post on 14-Jan-2016

123 views

Category:

Documents

2 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Çocukluk ve Ergenlik Dönemi Din Eğitimi. Prof. Dr. Mustafa Köylü Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi mkoylu@omu.edu.tr. Ele alınacak Konular. Ailenin mevcut durumu Eğitim açısından aile çeşitleri Metot ve Yöntemler. Mevcut Ailenin Durumu. Boşanma olaylarının artması - PowerPoint PPT Presentation

TRANSCRIPT

  • ocukluk ve Ergenlik Dnemi Din Eitimi Prof. Dr. Mustafa KylOndokuz Mays niversitesilahiyat Fakltesimkoylu@omu.edu.tr

  • Ele alnacak KonularAilenin mevcut durumu

    Eitim asndan aile eitleri

    Metot ve Yntemler

  • Mevcut Ailenin DurumuBoanma olaylarnn artmas Aile rollerinin deiimi: Yeni anne ve baba rolleri Tek ebeveynli ocuklar Aile bireylerindeki saynn azal hayat ve ge evlenme Aile reislii sorunu Ailenin yalanmasYalnzlk (tek bana yaama sorunu)Evlilik d yaamn yaygnlamasEkonomik sorunlar

  • Aile eitleriBaskc Anne-Baba: Baml, utanga, ynetilmeye hazr, sosyal adan yetersiz, gergin, acmasz, kavgac, ilgisiz, yalanc ve ikiyzl.Ar Koruyucu Anne-Baba: e dnk, baml, ynetilmeye hazr, sosyal geliim asndan yetersiz, doyumsuz, gvensiz, kskan, uyumu g, sinirli, saldrgan, mutsuz ve duygusal sorunlu.Ar Serbest Anne Baba: Doru ve yanl konusunda kararsz, denetim yetersizlii, ar serbestlik beklentisi, sorumsuz, bencil, zgrl kstlandnda da saldrganlk ve isyankar davranlar sergileme.

  • Aile eitleriMkemmeliyeti Anne-Baba: Ar nrotik geliim, aalk duygusuna sahip, utanga, ie dnk ve yalnzlk.lgisiz Anne ve Baba: Kindar, kavgac, isyankar, saldrgan, sua eilimli ve gvensizlik.Dengesiz ve Tutarsz Anne-Baba: rkek, korkak, kararsz, gvensiz.Dengeli Anne-Baba: Uyumlu, kendine gvenen, tutarl, mutlu

  • Metot ve YntemlerMutlu ve Huzurlu Bir Aile Ortam Oluturmak. Mutsuz ailenin mutlu ocuu olmaz.Sorunlu ocuk yoktur, sorunlu anne-baba vardr.Sadakat: Aile birliine nem verme ve aileyi bir btn olarak kabul etme duygu ve dncesidir. Zaman Birliktelii: Zaman mmkn olduunca aile bireyleriyle birlikte geirmedir. letiim: Aile fertleri arasnda ak ve etkili iletiim eklinin mevcut olmasdr. Takdir ve Tevik Etme: Aile fertlerinin birbirlerine kar olumlu duygu ve dnce ile hareket etmeleri, olumlu ynlerini grme, takdir etme ve iyilikleri tevik etmeleridir.

  • Metot ve YntemlerRol performanslar: Aile yelerinin her birinin zerine den rolleri gereince yerine getirmesidir.Manevi ortam: Allaha iman, ahlaki davran, dini yaant, mit ve iyimserlik duygular, doruluk, sadakat, uurluluk, erdemlik ve z saygnlk gibi gzel hasletlerin ev ortamnda yaanmas ve hakim klnmasdr.Kriz ve stresle baa kma: Aile yaamndaki olumsuz durumlara, olumlu bakabilecek noktalar bulma ve onlar zerine odaklamak. Helal Kazan: Kazanlan parann meru ve helal yollarla elde edilmesi gerekir.

  • Metot ve Yntemlerocua iyi rnek ve model olmakBir ataszmzde Aaca kan keinin, dala bakan ola olur. denmektedir. ocuklar, szden ziyade davranlarn etkisinde kalrlar. Anne ve babann ne olduu, ne sylediinden ve ne yaptndan ok daha nemlidir.Eer anne-baba, alma, sevme, affetme, nazik olma, sorumluluk sahibi olma ve drst olma gibi birtakm dini ve ahlaki kurallar tlyorsa, bunlar bata kendilerinin yapmas ve yaamas gerekir.

  • Metot ve YntemlerDeerler, ocuklar tarafndan szden ziyade, eylem yoluyla daha etkili bir ekilde kazanlr. Olumlu ya da olumsuz olsun, anne babalar ocuklar iin doal eitim ve renme modelleridir. ocuklar, iyi ya da kt olsun, birok sosyal davran bakalarn gzlemleyerek renirler. Gnmzde bu yaklam, sosyal renme modeli olarak adlandrlmaktadr. Etkili olabilmek iin, Aile bireylerinin birlikte hareket etmesi, Davran birlikteliinin salanmas gerekir.

  • Metot ve YntemlerDini ve ahlaki deerlere ilikin bilgi vermekEitimin bilgi, davran ve duygu olmak zere boyutu vardr. Davran, daha ok taklit ve model yoluyla renilirken, hangi davrann iyi, hangi davrann kt olduu hususu da daha ziyade bilgi yoluyla retilir. Konuyla ilgili olarak bir ataszmzde, ocuk, ok seversen bahtsz, ok sylersen arsz, a brakrsan hrsz olur. denmektedir.

  • Metot ve YntemlerBu bakmdan ocuklara ksa ve sade fikirler verilmelidir. Kuran- Kerimde Lokman (as)n oluna, ksa ve z olarak birtakm tavsiyelerde bulunduunu grmekteyiz. Ayrca, ocuklarn olumsuz ve yanl davranlarna vurgu yapmak yerine, doru, iyi ve gzel davranlarna vurgu yaplmaldr. ocuun hatal davranlar karsnda onur krc, hakaret ieren szler yerine, onun yanl grmesine yardmc olacak szler sylemek, uygun bir ekilde aklama getirmek, daha etkili olur.

  • Metot ve YntemlerKitle iletiim aralarnn zararndan korumakGnmz kitle iletiim aralar zellikle TV ve Internet tam bir zaman harcama aralardr. Televizyon karsnda geirilen zaman, aktif olarak insan hayatnn yaklak % 25ine tekabl etmektedir. Kitle iletiim aralar ocuklarda, bata saldrganlk ve iddet olmak zere, cinsel istismar, hrszlk, gasp ve almadan ke dnme fikri gibi, pek ok olumsuz tutum ve davranlarn olumasna neden olmaktadr.

  • Metot ve Yntemlerocuklar olumlu ya da olumsuz ynde etkileyen en nemli faktrlerden birisi de ocuklarn okuduu kitaplardr. Kitaplar, ocuun zihinsel, duygusal ve sosyal geliiminde nemli bir uyarandr. ocuk nasl ki anne ve babasn model alyorsa, okuduu kitaptaki kitap kahramanlarn da model olarak alabilir. Dolaysyla ocuklara eitici ynnden salkl davran deiiklii gelitirmeyen, sanat deeri olmayan, okuma zevki ve ilgisi vermeyen, aksine ocuklar iddete ynelten kitaplardan uzak tutmak gerekir.

  • Metot ve YntemlerDengeli Disiplin UygulamakHem ada eitimciler, hem de klasik slam eitimcilerinden bazlar, son are olarak ve ar olmamak kaydyla fiziki cezann verilebileceini ifade etseler bile, din ve ahlak eitiminde fiziki ceza etkili bir metot olmad gibi, olumsuz ynde etki etmektedir. Fiziki cezaya dayal disiplin yerine, alternatif disiplin ekilleri uygulamak gerekir: bunlar da u ekilde zetleyebiliriz:

  • Metot ve YntemlerYanl davran grmezden gelmek, tazmin (hatasn dzelttirmek), ocuu sevdii arkada grubundan ayrmak ve yalnz brakmak, sevdii bir eyden mahrum brakmak, alternatif bir davranla dllendirmek, yapt davrann yanl olduunu aklamak ve kantlamaya almak, doal sonularyla kar karya brakmak, arzulanan davrana model olmaya almak, szleme yapmak ve yeniden ynlendirmek.

  • Metot ve YntemlerLokman (as)n oluna nasihatHani Lokmn, oluna t vererek yle demiti: Yavrum! Allaha ortak koma! nk ortak komak elbette byk bir zulmdr.14.nsana da, anne babasna iyi davranmasn emrettik. Annesi, onu her gn biraz daha gsz derek karnnda tamtr. Onun stten kesilmesi de iki yl iinde olur. (te onun iin) insana yle emrettik: Bana ve anne babana kret. Dn banadr.

  • Metot ve Yntemler15.Eer, hakknda hibir bilgi sahibi olmadn bir eyi bana ortak koman iin seninle urarlarsa, onlara itaat etme. Fakat dnyada onlarla iyi gein. Bana ynelenlerin yoluna uy. Sonra dnnz ancak banadr. Ben de size yapmakta olduunuz eyleri haber vereceim.16.(Lokmn, tlerine yle devam etti:) Yavrum! phesiz yaplan i bir hardal tanesi arlnda olsa ve bir kayann iinde, yahut gklerde ya da yerin iinde bile olsa, Allah onu karr getirir. nk Allah, en gizli eyleri bilendir, (her eyden) hakkyla haberdar olandr.

  • Metot ve Yntemler17. Yavrum! Namaz dosdoru kl. yilii emret. Ktlkten alkoy. Bana gelen musibetlere kar sabrl ol. nk bunlar kesin olarak emredilmi ilerdendir. 18. Kmseyerek surat asp insanlardan yz evirme ve yeryznde bbrlenerek yrme! nk Allah, hibir kibirleneni, vngeni sevmez.19.Yrynde tab ol. Sesini alalt. nk seslerin en irkini, phesiz eeklerin sesidir!

  • Metot ve YntemlerBu ayetlerden karacamz sonularTevhid inanc: Allaha doru bir imanAnne-babaya itaat etmeknansz olsalar bile onlarla iyi geinmekmkanlarn lsnde iyilik yapmakNamaz klmakyilii emredip ktlklerden sakndrmakSabrl olmakKibir ve gururdan uzak durmakMtevazi olmak

  • ERGENLK DNEM

    ERGENLK DNEMNN ZELLKLER VE DN ETM

  • ERGENLERLE ETKL LETMERGENLK DNEMNDE EVRE FAKTRERGENLK DNEMNN PSKOLOJK ZELLKLERERGENLK DNEMNN GENEL ZELLKLERERGENLKLE LGL BAZI SZLERELE ALINACAK KONULARERGENLK DNEM DN ETM

  • GENLKLE LGL BAZI SZLERGenlik bilse, yallk yapabilse. Fransz Atasz

    Genlikte gnler ksa, yllar uzun; yallkta ise gnler uzun, yllar ksadr. Panin

    Ben 14 yandayken babam o kadar cahildi ki, yanmda olmasna dayanamazdm. Ama 21ime geldiimde, yle ok ey biliyordu ki, bu 7 ylda bu kadar eyi nasl rendiine atm da kaldm. Mark Twain

  • Bugnn genleri yle sorumsuz ve vurdumduymazlar ki, yarn lke ynetimini stleneceklerini dndke umutsuzlua kaplyorum. Bize ar bal olmay, byklerimize saygl davranmay retmilerdi. imdiki genler ise, ne kural tanyor, ne beklemesini biliyorlar. stelik duygusuz ve dncesiz davranyorlar. Hesiod, M. 8. AsrBugnn genleri lks ve gsteri dkn, saygsz, bakaldran, geveze ve obur yaratklardr. Sokrates

    GENLKLE LGL BAZI SZLER

  • ERGENLK DNEMNN GENEL ZELLKLERKz ocuklar 11-12 yalarnda; erkekler ise 13-15 yalarnda ergenlie girerler.

    Ergenlik her ocukta ayr yalarda balayabilir. Bununla birlikte genel olarak kzlar erkeklerden 1-2 yl nce ergenlie girer, byme ve cinsel olgunlamalarn da 1-2 yl erken tamamlarlar.

  • Ergenlik biyolojik adan hzl byme ve gelimenin olduu, cinsel zelliklerin ne kt bir dnemdir.

    Byme tm bedende deiik hzla gerekleir. nce ayaklar ve eller byr. Yzde, nce ene ve burun byr. Kzlarda kalalar, erkeklerde ise omuzlar geniler.

    Byme 11-16 yalarnda hzlanr, daha sonra yavalayarak 18-20 yana kadar srer.ERGENLK DNEMNN GENEL ZELLKLER

  • Beslenme, iklim artlar ve hastalklar, bymeyi olumlu ya da olumsuz ynde etkileyebilir.Genellikle ergenlik ve genlik a en salkl yaam dnemidir. ocukluk dnemi hastalklar geride kalrken, yetikinlik dnemi hastalklar ise ok uzaktr.

    Ergenlie zg denebilecek tek hastalk ergenlik sivilceleridir. lmler ise daha ok, trafik kazalar ve intiharlardr.

    ERGENLK DNEMNN GENEL ZELLKLER

  • Ergenlik dnemindeki en nemli gelimelerden biri, hatta birinci derecedeki gelime, cinsel gelimedir. Cinsel gelime pek ok ergende bir tedirginlik ve bocalama yaratr.Burada nemli olan gen kz ve erkeklere cinsellik hakknda doru bilgi vermektir. Doru olan da, annelerin kzlara, babalarn ise erkeklere bilgi vermesidir.

    ERGENLK DNEMNN GENEL ZELLKLER

  • Ergenlik dneminde zihin ve dnce hayat g