bosanski, hrvatski, srpski jezik i knjiŽ · pdf file1. uvod . bosanski, hrvatski, srpski...

Click here to load reader

Post on 01-Feb-2018

247 views

Category:

Documents

5 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • BOSANSKI, HRVATSKI, SRPSKI JEZIK I KNJIEVNOST

    Predmetna komisija Doc.dr. Edina Murti Aida Belagi Jaarevi

    Lejla Tuce

    Sarajevo, mart 2017.

    KATALOG PITANJA za eksternu maturu srednja kola

  • SADRAJ

    1. UVOD....................................................................................................................................3

    2. OPI CILJEVI ISPITA I ISHODI........................................................................................ 3

    A) KNJIEVNOST ...........................................................................................................3

    B) JEZIK ...........................................................................................................................4

    3. VRSTE ZADATAKA I OCJENJIVANJE............................................................................5

    4. UPUTSTVA ZA TESTIRANJE............................................................................................5

    5. KATALOG SA PITANJIMA................................................................................................7

    TEORIJA KNJIEVNOSTI...............................................................................................7

    ANTIKA KNJIEVNOST.............................................................................................10

    STARE ISTONJAKE KNJIEVNOSTI.....................................................................12

    SREDNJOVJEKOVNA KNJIEVNOST BOSNE I HERCEGOVINE..........................12

    HUMANIZAM I RENESANSA......................................................................................13

    USMENO NARODNO STVARALATVO I KNJIEVNOST NA ORIJENTALNIM

    JEZICIMA........................................................................................................................14

    BAROK I MANIRIZAM..................................................................................................16

    KLASICIZAM, RACIONALIZAM I PROSVJETITELJSTVO U EVROPSKOJ

    KNJIEVNOSTI..............................................................................................................16

    ROMANTIZAM U EVROPSKOJ KNJIEVNOSTI......................................................17

    ROMANTIZAM U KNJIEVNOSTI JUNOSLAVENSKIH NARODA.....................18

    REALIZAM U EVROPI...................................................................................................19

    REALIZAM KOD JUNOSLAVENSKIH NARODA...................................................20

    MODERNA U SVJETSKOJ KNJIEVNOSTI...............................................................21

    MODERNA U JUNOSLAVENSKIM KNJIEVNOSTIMA.......................................22

    KNJIEVNOST IZMEU DVA SVJETSKA RATA U EVROPI..................................23

    JUNOSLAVENSKE KNJIEVNOSTI IZMEU DVA SVJETSKA RATA...............24

    SAVREMENA SVJETSKA KNJIEVNOST.................................................................25

    SAVREMENA KNJIEVNOST U JUNOSLAVENSKIM KNJIEVNOSTIMA......26

    POSTMODERNA U SVJETSKOJ KNJIEVNOSTI.....................................................28

    POSTMODERNA U BOSANSKOHERCEGOVAKOJ KNJIEVNOSTI.................29

    1

  • PRAVOPIS...................................................................................................................30

    FONETIKA I FONOLOGIJA......................................................................................32

    MORFOLOGIJA..........................................................................................................34

    SINTAKSA..................................................................................................................36

    SEMANTIKA..............................................................................................................37

    ZADACI POVEZIVANJA..........................................................................................38

    MODULARNA NASTAVA EU VET PROGRAM.................................................41

    RJEENJA ZADATAKA............................................................................................44

    PRIMJERI URAENIH TESTOVA...........................................................................57

    LITERATURA ............................................................................................................67

    2

  • 1. UVOD

    Bosanski, hrvatski, srpski jezik i knjievnost je obavezan predmet na eksternoj maturi u

    Kantonu Sarajevo. Uenici nakon zavrene srednje kole (etverogodinje obrazovanje)

    polau eksternu maturu. Eksternom maturom se provjeravaju znanja, sposobnosti i vjetine

    steene tokom srednjeg etverogodinjeg obrazovanja u srednjim strunim kolama (I, II, III i

    IV razred, dva asa sedmino EU VET program). S tim u vezi izraen je Katalog zadataka

    za polaganje ispita eksterne mature iz predmeta Bosanski, hrvatski, srpski jezik i knjievnost

    koji obuhvata najvanije programske sadraje iz maternjeg jezika i knjievnosti, to e

    posluiti uenicima kao kvalitetna osnova za pripremanje ispita. Katalog zadataka za

    polaganje eksterne mature temeljni je dokument ispita u kojem su navedeni opi ciljevi ispita,

    struktura testa zasnovana na kompetencijama definisanim Nastavnim planom i programom za

    srednje strune kole EU VET program, pravila izrade testa, literatura i zadaci kao i

    oznaeni brojevi rjeenja zadataka.

    OPI CILJEVI I ISHODI

    Eksterna matura je ispit kojim se eli provjeriti nivo usvojenih znanja i stepen sposobnosti

    koje su uenici razvili u toku srednjeg strunog obrazovanja EU VET program, a u skladu s

    ciljevima i zadacima postavljenim kada je u pitanju prouavanje maternjeg jezika i

    knjievnosti, prema Nastavnom planu i programu srednjeg strunog obrazovanja EU VET

    program.

    Pri izradi kataloga za eksternu maturu za Bosanski, hrvatski, srpski jezik i knjievnost uzeti su

    u obzir i ishodi znanja navedeni u Zajednikoj jezgri Nastavnih planova i programa (ZJNPP),

    a koji podrazumijevaju kompetencije: komunikacijska kompetencija, informatika pismenost,

    uiti kako se ui, drutvena i graanska kompetencija, samoinicijativa i poduzetnika

    kompetencija, kulturna svijest i kreativno produktivna kompetencija (Agencija za

    predkolsko, osnovno i srednjokolsko obrazovanje, Mostar, 2013.), u ishode znanja koji e se

    provjeravati eksternom maturom uvrteni su i sljedei:

    A. KNJIEVNOST

    U oblasti knjievnosti uenici/uenice bi trebali/trebale:

    razlikovati narodu/usmenu od umjetnike/ pisane knjievnosti;

    3

  • prepoznavati vrste i obiljeja narodnih/usmenih pjesama;

    poznavati formalne i sutinske osobenosti knjievnih rodova;

    poznavati nazive knjievnih vrsta;

    definirati knjievne vrste;

    prepoznaje i objanjava kljune ideje teksta i njihovih razrada; rezimira kljune ideje

    na osnovu detalja koji ih dokazuju;

    analizira likove, dogaaje i ideje, njihove meuodnose u tekstu;

    utvruje kako taka gledita ili namjera utjee na oblikovanje sadraja i naina pisanja

    teksta;

    prepoznavati osjeanja izraena u lirskoj pjesmi,

    uoavati i odreivati stilska izraajna sredstva;

    prepoznati vrstu pjesme prema motivu;

    primjenjivati znanja o organizaciji strofe i stiha;

    prepoznavati i odreivati vrstu pjesme prema obliku;

    prepoznavati naslov djela, ime autora i vrstu knjievnog djela na osnovu datog

    odlomka;

    povezivati naziv djela i ime autora;

    povezivati vrstu i naziv knjievnog djela;

    povezivati knjievni period i autora knjievnog djela;

    povezivati likove i knjievno djelo;

    definisati pojam epskih vrsta razliitog porijekla;

    prepoznavati motive i kompoziciju;

    karakterizirati lik na osnovu datog odlomka;

    razlikovati pojedine dramske vrste;

    prepoznavati sutinu dramske radnje, dramskog sukoba, odlike damskog govora

    (monolog i dijalog);

    odrediti kompoziciju dramskog djela;

    poznavati odreene pojmove iz medijske kulture (televizija, tampa, snimanje filma,

    strip).

    B. JEZIK

    U oblasti jezika uenici/uenice bi trebali/trebale:

    poznavati historijski razvoj maternjeg jezika;

    4

  • poznavati razvoj i vrste pisma;

    definisati pojam jezika kao sredstva za sporazumijevanje, pojam standardnoga jezika;

    definisati i razlikovati jezike jedinice;

    prepoznavati, razlikovati, tumaiti i primjenjivati glasovne promjene i odstupanja;

    poznavati osnovna pravila akcentovanja (vrste akcenta/naglaska, mjesto akcenatske

    cjeline;

    akcenat/naglasak u rijei, naglaene/akcentirane i nenaglaene/neakcentirane rijei;

    poznavati i razlikovati vrste rijei i znati njihove morfoloke osobine (znaenja,

    promjene, gramatike kategorije i leksike osobine);

    prepoznavati tvorbu rijei (prefiks, sufiks, korijen rijei, naini tvorbe rijei);

    poznavati i razlikovati slubu/funkciju rijei u reenici;

    razumjeti i primjenjivati naine sklapanja jednostavnih reenica u sloenu;

    razumjeti i prepoznavati odnose meu klauzama u sloenoj reenici;

    prepoznavati vrste nezavisnosloenih reenica i znati tipine veznike;

View more