bosanski, hrvatski, srpski jezik i knjiŽevnost · pdf file1. uvod ... romantizam u evropskoj...

of 72 /72
BOSANSKI, HRVATSKI, SRPSKI JEZIK I KNJIŽEVNOST Predmetna komisija Doc.dr. Edina Murtić Aida Bešlagić Jašarević Lejla Tuce Sarajevo, mart 2017. KATALOG PITANJA za eksternu maturu – srednja škola 0

Author: lytruc

Post on 01-Feb-2018

254 views

Category:

Documents


0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • BOSANSKI, HRVATSKI, SRPSKI JEZIK I KNJIEVNOST

    Predmetna komisija

    Doc.dr. Edina Murti

    Aida Belagi Jaarevi

    Lejla Tuce

    Sarajevo, mart 2017.

    KATALOG PITANJA za eksternu maturu srednja kola

    0

  • SADRAJ

    1. UVOD....................................................................................................................................3

    2. OPI CILJEVI ISPITA I ISHODI........................................................................................ 3

    A) KNJIEVNOST ...........................................................................................................3

    B) JEZIK ...........................................................................................................................4

    3. VRSTE ZADATAKA I OCJENJIVANJE............................................................................5

    4. UPUTSTVA ZA TESTIRANJE............................................................................................5

    5. KATALOG SA PITANJIMA................................................................................................7

    TEORIJA KNJIEVNOSTI...............................................................................................7

    ANTIKA KNJIEVNOST.............................................................................................11

    STARE ISTONJAKE KNJIEVNOSTI.....................................................................13

    SREDNJOVJEKOVNA KNJIEVNOST BOSNE I HERCEGOVINE..........................14

    HUMANIZAM I RENESANSA......................................................................................15

    USMENA NARODNA KNJIEVNOST.........................................................................17

    KNJIEVNOST NA ORIJENTALNIM JEZICIMA.......................................................19

    BAROK I MANIRIZAM..................................................................................................20

    KLASICIZAM, RACIONALIZAM I PROSVJETITELJSTVO U EVROPSKOJ

    KNJIEVNOSTI..............................................................................................................20

    ROMANTIZAM U EVROPSKOJ KNJIEVNOSTI......................................................21

    ROMANTIZAM U KNJIEVNOSTI JUNOSLAVENSKIH NARODA.....................22

    REALIZAM U EVROPI...................................................................................................24

    REALIZAM KOD JUNOSLAVENSKIH NARODA...................................................26

    MODERNA U SVJETSKOJ KNJIEVNOSTI...............................................................28

    MODERNA U JUNOSLAVENSKIM KNJIEVNOSTIMA.......................................29

    KNJIEVNOST IZMEU DVA SVJETSKA RATA U EVROPI..................................30

    JUNOSLAVENSKE KNJIEVNOSTI IZMEU DVA SVJETSKA RATA...............30

    SAVREMENA SVJETSKA KNJIEVNOST.................................................................31

    SAVREMENA KNJIEVNOST U JUNOSLAVENSKIM KNJIEVNOSTIMA......33

    POSTMODERNA U SVJETSKOJ KNJIEVNOSTI.....................................................35

    POSTMODERNA U BOSANSKOHERCEGOVAKOJ KNJIEVNOSTI..................36

    1

  • PRAVOPIS...................................................................................................................37

    FONETIKA I FONOLOGIJA......................................................................................39

    MORFOLOGIJA..........................................................................................................40

    SINTAKSA..................................................................................................................43

    SEMANTIKA..............................................................................................................44

    ZADACI POVEZIVANJA..........................................................................................44

    RJEENJA ZADATAKA............................................................................................47

    PRIMJERI URAENIH TESTOVA...........................................................................59

    LITERATURA ............................................................................................................71

    2

  • 1. UVOD

    Bosanski, hrvatski, srpski jezik i knjievnost je obavezan predmet na eksternoj maturi u

    Kantonu Sarajevo. Uenici nakon zavrene srednje kole (etverogodinje obrazovanje)

    polau eksternu maturu. Eksternom maturom se provjeravaju znanja, sposobnosti i vjetine

    steene tokom srednjeg etverogodinjeg obrazovanja u srednjim strunim kolama (I, II, III i

    IV razred, dva asa sedmino). S tim u vezi izraen je Katalog zadataka za polaganje ispita

    eksterne mature iz predmeta Bosanski, hrvatski, srpski jezik i knjievnost koji obuhvata

    najvanije programske sadraje iz maternjeg jezika i knjievnosti, to e posluiti uenicima

    kao kvalitetna osnova za pripremanje ispita. Katalog zadataka za polaganje eksterne mature

    temeljni je dokument ispita u kojem su navedeni opi ciljevi ispita, struktura testa zasnovana

    na kompetencijama definisanim Nastavnim planom i programom za srednje strune kole,

    pravila izrade testa, literatura i zadaci kao i oznaeni brojevi rjeenja zadataka.

    2. OPI CILJEVI I ISHODI

    Eksterna matura je ispit kojim se eli provjeriti nivo usvojenih znanja i stepen sposobnosti

    koje su uenici razvili u toku srednjeg strunog obrazovanja, a u skladu s ciljevima i zadacima

    postavljenim kada je u pitanju prouavanje maternjeg jezika i knjievnosti, prema Nastavnom

    planu i programu srednjeg strunog obrazovanja.

    Pri izradi kataloga za eksternu maturu za Bosanski, hrvatski, srpski jezik i knjievnost uzeti su

    u obzir i ishodi znanja navedeni u Zajednikoj jezgri Nastavnih planova i programa (ZJNPP),

    a koji podrazumijevaju kompetencije: komunikacijska kompetencija, informatika pismenost,

    uiti kako se ui, drutvena i graanska kompetencija, samoinicijativa i poduzetnika

    kompetencija, kulturna svijest i kreativno produktivna kompetencija (Agencija za

    predkolsko, osnovno i srednjokolsko obrazovanje, Mostar, 2013.), u ishode znanja koji e se

    provjeravati eksternom maturom uvrteni su i sljedei:

    A. KNJIEVNOST

    U oblasti knjievnosti uenici / uenice bi trebali / trebale:

    razlikovati narodu / usmenu od umjetnike / pisane knjievnosti;

    prepoznavati vrste i obiljeja narodnih/usmenih pjesama;

    poznavati formalne i sutinske osobenosti knjievnih rodova;

    poznavati nazive knjievnih vrsta;

    3

  • definirati knjievne vrste;

    prepoznaje i objanjava kljune ideje teksta i njihovih razrada; rezimira kljune ideje

    na osnovu detalja koji ih dokazuju;

    analizira likove, dogaaje i ideje, njihove meuodnose u tekstu;

    utvruje kako taka gledita ili namjera utjee na oblikovanje sadraja i naina pisanja

    teksta;

    prepoznavati osjeanja izraena u lirskoj pjesmi,

    uoavati i odreivati stilska izraajna sredstva;

    prepoznati vrstu pjesme prema motivu;

    primjenjivati znanja o organizaciji strofe i stiha;

    prepoznavati i odreivati vrstu pjesme prema obliku;

    prepoznavati naslov djela, ime autora i vrstu knjievnog djela na osnovu datog

    odlomka;

    povezivati naziv djela i ime autora;

    povezivati vrstu i naziv knjievnog djela;

    povezivati knjievni period i autora knjievnog djela;

    povezivati likove i knjievno djelo;

    definisati pojam epskih vrsta razliitog porijekla;

    prepoznavati motive i kompoziciju;

    karakterizirati lik na osnovu datog odlomka;

    razlikovati pojedine dramske vrste;

    prepoznavati sutinu dramske radnje, dramskog sukoba, odlike damskog govora

    (monolog i dijalog);

    odrediti kompoziciju dramskog djela;

    poznavati odreene pojmove iz medijske kulture (televizija, tampa, snimanje filma,

    strip).

    B. JEZIK

    U oblasti jezika uenici / uenice bi trebali / trebale:

    poznavati historijski razvoj maternjeg jezika;

    poznavati razvoj i vrste pisma;

    definisati pojam jezika kao sredstva za sporazumijevanje, pojam standardnoga jezika;

    definisati i razlikovati jezike jedinice;

    4

  • prepoznavati, razlikovati, tumaiti i primjenjivati glasovne promjene i odstupanja;

    poznavati osnovna pravila akcentovanja (vrste akcenta / naglaska, mjesto akcenatske

    cjeline;

    akcenat / naglasak u rijei, naglaene / akcentirane i nenaglaene / neakcentirane rijei;

    poznavati i razlikovati vrste rijei i znati njihove morfoloke osobine (znaenja,

    promjene, gramatike kategorije i leksike osobine);

    prepoznavati tvorbu rijei (prefiks, sufiks, korijen rijei, naini tvorbe rijei);

    poznavati i razlikovati slubu/funkciju rijei u reenici;

    razumjeti i primjenjivati naine sklapanja jednostavnih reenica u sloenu;

    razumjeti i prepoznavati odnose meu klauzama u sloenoj reenici;

    prepoznavati vrste nezavisnosloenih reenica i znati tipine veznike

    prepoznavati vrste zavisnosloenih reenica;

    poznavati i primjenjivati osnovna pravopisna pravila (upotreba velikog i ma