bolesti bubrega

Click here to load reader

Post on 16-May-2017

239 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • SVEUILITE U ZAGREBUFARMACEUTSKO-BIOKEMIJSKI FAKULTETZavod za medicinsku biokemiju i hematologiju

    Prof.dr.sc. Jzsef Petrik

    2012./2013.

    KLINIKI SLUAJEVI

    ZNAKOVI I SIMPTOMI BUBRENIH POREMEAJA

    simptomi uremije (letargija, munina, povraanje)

    poremeaji mokrenja (frekvencija, nono mokrenje, retencija mokrae, disurija)

    poremeaji u volumenu izluivanja mokrae (poliurija, anurija, oligurija)

    promjene u sastavu mokrae (hematurija, proteinurija, bakteriurija, leukociturija, kamenci)

    bol (nestalni / nekonzistentan simptom)

    edemi (hipoalbuminemija, retencija vode i soli)

    KLINIKI SINDROMI U NEFROLOGIJI S GLAVNIM KARAKTERISTIKAMA

    asimptomatski poremeaji u mokrai (APU): proteinurija, eritrociturija, cilindrurija, leukociturija

    akutni nefritiki sindrom (ANS): hematurija s jonekim znakom poremeene funkcije bubrega (smanjena GFR, edemi, oligurija)

    nefrotiki sindrom (NS): > 3,5 g/ 1,73m2/ 24 sata akutno zatajivanje bubrega (AZB): oligurija ili

    anurija ili odrana diureza (smanjena GFR, povean kreatinin u serumu)

    kronino zatajivanje bubrega (KZB): oligurija ili anurija ili odrana diureza (smanjena GFR > 3-6 mjeseci, povean kreatinin (mali bubrezi, bubrena osteodistrofija)

    KLINIKI SINDROMI U NEFROLOGIJI S GLAVNIM KARAKTERISTIKAMA

    uroinfekcija (UI): broj bakterija > 105 ili neki drugi mikroorganizam

    opstrukcijska uropatija (OU): retencija mokrae, poveanje rezidualne mokrae, vidljiva opstrukcija

    tubulopatije (TP): dokumentiran poremeaj u funkciji tubula

    nefrolitijaza (NL): izmokren, vidljiv na rentgenogramu, kirurkim putem uklonjen kamenac

    hipertenzija (H): poveanje krvnog tlaka

  • Prepoznavanje klinikih sindroma:

    kvalitativni pregled mokrae

    odreivanje koncentracije kreatinina u serumu, odreivanje klirensa kreatinina

    odreivanje koncentracije ukupnih proteina u mokrai te mikrobioloka pretraga mokrae (broj bakterija i kultura mokrae/urinokultura)

    Uremini sindrom

    posljednja klinika manifestacija zatajenja bubrega; skupina simptoma i fizikih pokazatelja koji nastaju zbog nemogunosti bubrega da odrava svoju sekretornu, regulatornu i endokrinu funkciju

    ne postoji jedna retenirana molekula koja bi bila odgovorna uremini toksin, ve mnogi spojevi kumulativno pridonose toksinom uinku

    zatajenje bubrega javlja se kod smanjene GFR (

  • NKF klasifikacija kronine bubrene bolesti

    Kronino zatajenje bubrega Glomerulonefritisi

    Akutna tubularna nekroza

    Kronino tubulointersticijskooteenja (ESRD)

    Prikaz stanica tubula i intersticija bubrega (vidljive su stanice u apoptozi)

    Preporueni minimalni program za iskljuenje bolesti bubrega

    POKAZATELJ ISKLJUUJE

    Albumin

    1-mikroglobulin

    Krv

    Leukocitna esteraza

    Ukupni proteini

    glomerularne bolesti

    tubularne bolesti

    hematuriju, hemoglobinuriju, mioglobinuriju

    bakterijsku upalu

    pogreku u mjerenjupojedinanih proteina, predbubrenu proteinuriju

  • Albumin1-mikroglobulinUkupni proteiniLeukocitna esterazaHemoglobin (pseudoperoksidaza)

    Negativni Poremeaj bubrene funkcije nije vjerojatan

    Pozitivni

    Prepoznavnje simptomaIskljuenje bubrene bolesti

    Proteinurija Leukociturija Hematurija

    NAGAIgG

    SedimentMikrobioloka

    analiza

    Fazno- kontrastnamikroskopija

    2-makroglobulin akoje Alb>100 mg/L

    - Sumnja na predbubrenuproteinuriju ako je

    Alb/TP 300 mg/L

    - Glomerularna proteinurija(selektivna, neselektivna)- Tubularna proteinurija

    - Upala gornjeg ilidonjeg mokranog

    sustava- Kontaminacija

    - Bubrena (glomerularnaili intersticijska) iliposlijebubrenahematurija

    - Sumnja na predbubrenii bubreni uzrok

    Razlikovanje bubrenih bolesti

    - Bence-Jones proteinurija

    - Mioglobinurija- Hemoglobinurija- Bubreno zatajenje

    - Vrsta infekcije- Lokalizacija

    infekcije- Maligna bolest

    - Mioglobinurija- Hemoglobinurija- Porfirija- Analitika

    interferencija

    Potvrda bubrene bolesti

    SDS-elektroforezaImunofiksacijaKlirens kreatinina

    Citoloka analizaMioglobin, kreatin-kinazaHaptoglobinPorfiriniBilirubin, lijekovi

    Nefrotoksinost lijekova

    bolesnici su danas stariji, uestalije su sranoilne bolesti i eerna bolest, uzimaju vie lijekova i izloeni su brojnijim dijagnostikim i terapijskim zahvatima koji mogu otetiti

    bubrege

    ako se simptomi rano prepoznaju i na vrijeme prekine uzimanje spornih lijekova, oteenja su obino reverzibilna

    npr.

  • su najei uzronici akutnog ili kroninog oteenja bubrega

    mogu otetiti bubrege putem jednog ili vie patofiziolokih mehanizama, koji ukljuuju: promjene u bubrenoj cirkulaciji, toksini uinak na tubularne stanice,

    upalu,

    odlaganje kristala,

    rabdomiolizu i trombotiku mikroangiopatiju.

    Lijekovi imbenici rizika za nefrotoksi ne uinke lijekova

    imbenici vezani uz bolesnika

    dob i spol

    prethodne bolesti bubrega

    posebne bolesti: e erna bolest, multipli mijelom, lupus, kroni ni glomerulonefritis

    bolesti s retencijom natrija (ciroza jetre, zatajen je srca, nefroti ki sindrom)

    dehidriranost i gubitak teku ine

    acidoza, hipokalijemija, hipomagnezijemija

    hiperurikemija, hiperurikozurija

    sepsa, ok

    transplantacija bubrega

    imbenici vezani uz lijek

    nefrotoksi nost

    doza

    trajanje, u estalost i oblik primjene

    ponovljeno izlaganje lijeku

    interakcije lijekova

    npr.

    u jednom istraivanju izraunato je kako su u bolesnika lijeenog amfotericinom B i posljedinim akutnim zatajenjem bubrega, zbog produljene hospitalizacije bolniki trokovi porasli za oko 30.000 dolara.

    Svi ti problemi mogu se sprijeiti pozornim praenjem bolesnika s oteenim bubrezima, prosudbom preostale funkcije bubrega i ostalih imbenika koji

    mogu utjecati na nefrotoksinost lijekova

    Amfotericin B vee se za ergosterol u st. membrani gljivice poveava permeabilnost membrane i istjecanje sadraja, aktivira makrofage, TNF i IL-1

    Nefrotoksinost vazokonstrikcija i tubulotoksinost kumulacijsko djelovanje - GFR, gubitak K+

    Kliniki sluaj:

    Dijabetes i oteenje bubrene funkcije

    npr.

    ena od 37 god. Ima dijabetes tipa 1 ve 12 god. Loa kontrola bolesti

  • Nalazi Glikirani hemoglobin ( HbA1c ) 8 %

    (RI 4-6 %)

    Albumin u mokrai 40 mg/L ( RI < 30 mg/L )

    Krvni tlak 138/88 mmHg

    Mikroalbuminurija

    Koncentracija albumina u mokrai izmeu 20-200 mg/L

    Ukazuje na poetne, reverzibilne promjene u glomerulima bubrega

    Kod pacijeneta s dijabetesom tipa 1 raste godinje 10-15 % uz razvijanje klinike proteinurije za 10-15 god te razvitak dijabetike nefropatije

    Rizik za razvoj kardiovaskularnih bolesti

    Razvitak nefropatije u dijabetesu Dijagnoza

    Blago oteena funkcija bubrega i povien krvni tlak zbog oteenja glomerula uzrokovanog dijabetesom

    Preporuka da se krvni tlak odrava na vrijednostima niim od 130/80 mmHg

    Preferirani lijekovi: ACE inhibitori- osim to sniavaju krvni tlak usporavaju progresiju dijabetike nefropatije

  • Kliniki sluaj:

    AKUTNO ZATAJENJE BUBREGA DOVODI DO SMANJENOG IZLUIVANJA MOKRA E I UZROKUJE VISOKE KONCENTRACIJE UREJE I KREATININA

    npr.

    Mukarac, 25 god.

    Bez svijesti

    ok, hipertenzija, tahikardija

    Frakture lubanje, viestruke ozljede ekstremiteta

    TERAPIJA

    Intravenski fizioloka otopina

    Transfuzija krvi

    Oligurija 5-10 mL/h ( 200 mL/dan)

    3. dan: Kreatinin 300 mol/L Urea 28 mmol/L

    hipovolemini ok

    akutna tubularna nekroza

    zatajenje bubrega

    Bubrena nadomjesna terapija - hemodijaliza!!!

    Nakon 2 tjedna funkcija bubrega poela se poboljavati