beğavi tefsiri-1

Download Beğavi Tefsiri-1

Post on 06-Aug-2015

630 views

Category:

Documents

31 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Beğavi Tefsiri-1

TRANSCRIPT

BEAV TEFSR (Mealimut-Tenzil) 1. Cild Byk mam, Snnetin hyacs, Muhammed el-Huseyn ibn Mesud el-Ferra, el-Beavi, e-afi Hicri 516 senesinde lmtr. Derleyen ve Tahkik eden: Halid Abdurrahman el-Ak Mervan Suvar Birinci Cz Darul-Marife Basks, Beyrut, Lbnan kinci Basm 1407-1987

GR Bismillahirrahmanirrahim Alemleri uyarmak iin kuluna Furkan indiren Allah (c.c.)a hamd olsun. Salat ve selam, mrikler holanmasa bile dinin hepsini izhar etmek iin hidayet ve hak dinle gnderilen efendimiz Muhammede, Onun ailesine, ashabna, ballarna ve din gnne kadar hidayette olan herkese olsun. Bundan sonra: Bu kitab muttaki mfessir, Byk Hafz, Fakih ve Snnetin ihyacs Ebu Muhammed el-Huseyn ibn Mesud el-Ferra el-Begavinin Mealimut-Tenzil adl eseridir. yleki sonraki tefsir kitabna hamieler de baslmtr. Bu yzden bu tefsirin deeri pek ycedir. timad edilen dier tefsirler de bu tefsire itibar eder. Tefsir kitablar bize kadar selefi salihinin miras olarak ulamtr. Tertib, tenkid, belge, hkm ve Kuran- Kerim tefsirine taalluk eden konularn ihatas bakmndan. Allah kendisine geni bir rahmetle rahmet etsin, bu musannifin evla oluu undandr: Hadislerin tahrilerini sahabe, tabiin ve sonraki imamlarn szlerini, adalet ve zabt ehli rivayetler arasndan zenle semitir. Onlarn yetenekleri ve ehliyetleri asrnn imamlar arasndan teslim edilmitir. Rivayet ve dirayet yoluyla gelen tefsirler arasndan bu tefsire ihtiya duyulmutur. Bunun iin bu tefsirden dier tefsirlerden daha fazla istifade etmek kolay olmutur. Gnmzde de byledir. Bu mukaddime bu tefsirin kymet ve deerini ifade etmeye asla kafi gelmez. Sonra musannif rahimehullahn tercemesi, sonra bu tefsirin menheclerinin beyan, sonra bu tefsirden kardmz hkmlerle amel etme eitlerinin izah. Baarya ulatracak olan Allahtr. Ondan yardm ister, Ona tevekkl ederiz. Dmek, Rebius-sani 1403 Kanuni Sani, 1983 Mervan Suvvar Halid Abdurrahman el-Ak

1- Tefsirin Tarifi ve Anlam:

Bu mukaddimeler Halid Abdurrahman el-Akin Usulut-Tefsir adl kitabndan alntlanmtr. Tefsir: Szlkte tefsir, kef etmek ve aklamak anlamna gelir. Bu konuda Allahu Teala yle buyurmutur: Sana bir misal vermezler ki, Biz onun gereini ve en iyi anlalann sana vermemi olalm. (Furkan:25/33) Bu aklamak ve ayrntlandrmak (tafsil) anlamndadr. Szlkte tefsir, gizli olan aa karmak anlamnda kullanlr. Keif ise makul manalardan olur. eri stlahta Tefsir: eri stlahta tefsir, Kuran- Kerimi anlamak, onun manalarn idrak etmek, ayetlerin meramn ve maksadlarn aklamak, hkm ve hikmetlerini ortaya karmak, Kuran ayetlerinin manalarn aklamak, ayetlerin anlamlarnn belirtilmesi ve ayetlerin deer ve yceliklerinin aklanmas, kssalarn, ayetlerin ini sebeblerinin aklanmas olarak bilinir. Kelime ise ak delalet zerine anlamlandrlr ve delillendirilir. Tevil: Allame Crcani Tarifat isimli eserinde yle der: Tevil aslda dndrmek anlamna gelir. eriatta ise muhtemel mana Kitab ve Snnete muvafk grld zaman zahir manadan muhtemel manaya gitmektir. rnein Allahu Tealann u ayetinde olduu gibi: lden diriyi, diriden ly karr Eer Allah isterse, yumurtadan kuu (tavuu) karr, yine eer Allah isterse kafirden mmini, cahilden alimi karr. te bu tevildir. Baz alimler yle demilerdir: Tefsir rivayete ynelik olur, tevil ise dirayete ynelik olur. Tefsir ve Tevil lminden Yararlanmak: Tefsir ve Tevil ilminden yararlanmak yle olur. Allah Tebarek ve Tealann kitabndan, Onun Rasulu aleyhissalatu ves-selamn snnetinden, Szlk ve Nahiv ilminden, Sarf ve Beyan ilminden, stinbat usul ilminden, Kraat ilminden, Nzl sebebleri ve Nash Mensuh ilminden. 2- Tefsir Yollar: Tefsir usulnde gelmitir ki: Kuran- Kerimin tefsirini renmek isteyen bir kimse ncelikle kendi nefsinde Kuran renmeyi taleb edecektir. Bir konuyu en gzel ekilde tefsir ettiinde bir baka konuyu tefsir etmeye ynelecektir. Kuran- Kerimi tefsir edecek kiiye gereken ey, mdekkik bir ekilde Kurana bakmak ve incelemektir. Bundan sonra ise konu ile ilgili tm ayetleri bir balk altnda toplamas gerekir. Sonra bunlarn bazlarn dier bazlarna yaknlatrr. (Konu tefsiri yaptnda birbirleri ile ilgili ayetleri bir arada toplar ve btnl ierisinde deerlendirir.) Bundan sonra ise ak bir ekilde kasd edilen anlam ortaya kar. Nebevi snnetten ilim tahsil ve taleb etmeden bu manalarn ortaya kmas mmkn deildir. nk nebevi snnet Kurann aklaycs ve ayrntlandrcsdr. Bunun iin de mam afii yle sylemitir: Rasulullahn verdii btn hkmler, Onun Kurandan anladklarndandr Bunun iin Rasulullah yle buyurmulardr: Dikkat edin, bana bir Kuran verildi, bir de onunla baraber bir misli. Aranlan anlam snnette de bulunamazsa o zaman sahabenin sz aratrlr. nk onlar Allahn kitabnn iniine ahid olmular, sonra Nebinin snnetini grmler ve vahyin inii esnasnda hazr bulunmulardr. Ayetlerin ini sebeblerine ahid olmulardr. Hakim Mstedrek isimli eserinde zikr etmitir ki, Muhakkak sahabinin tefsiri geerlidir. nk onlar vahye ve ayetlerin iniine ahid olmu kimselerdir. Sahabenin szleri Rasulullaha merfu olarak hkmdr. Muhakkak Rasulullah ashabna Kurann anlamlarn szl, ameli ve takriri olarak aklamtr, retmitir. Tpk Kurann lafzlarn ve hkmlerini rettii gibi. Bunun iin de Allahu Teala yle buyurmutur: Kendisine indirileni insanlara aklamas iin... Aranlan anlam sahabenin szleri arasnda da bulunamazsa, sahabeden sonra gelen tabiilerin grlerine baklr. Onlar yle insanlardr ki, bize ilmi nakletmiler ve sahabeleri tantmlardr. Allah onlarn hepsinden raz olsun. Aranlan anlam tabiinlerin szleri arasnda da bulunamazsa, arapa szlk kitablarna, dil bilgisi ile ilgili kitablara baklr. bhe yok ki, Kuran- Kerim arapa dili zerine

inmitir. Beyhakinin uabl-man isimli eserinde mam Malikten nakl ettiine gre, o yle sylemitir: Alim olan kiiden baka birisi arapa szlk/gramer kitablar ile Kuran tefsir etmi olarak bana gelirse, onun iin bir ceza hazrladm te bunlar tefsir ilminin yollardr. Hi kimse iin bunlarn ieriklerini ve delalet ettikleri anlamlar bilmeden Allah Tebarek ve Tealann kelamn tefsire kalkmak caiz olmaz. 3- Tefsirin eitleri ve Blmleri: mam Taberinin tefsirinin mukaddimesinde Cild 1 Sh 75te Abdullah ibn Abbastan rivayet edildiine gre o yle demitir: Tefsir drt ekilde yaplr. Birinci ekil arap szlerinin (dil) bilinmesi ile yaplan tefsirdir. kinci ekil tefsir hi kimsenin bilmemezlii sebebi ile zrl saylmayaca tefsirdir. nc ekil yaplan tefsir, alimlerin bildii tefsirdir. Drdnc ekildeki tefsir de Allah (c.c.)tan baka hikimsenin bilmedii/bilemeyecei tefsirdir. bn Abbasn yapm olduu bu tefsiri alimler Kuran- Kerim menheclerinin ve blmlerinin bilgilerinin tecdidi konusunda kendilerine dayanak yaptlar. Arabn bildii tefsir u ekildedir: Bu tefsir kelime ya da ibareyi arabn lisan ile zmekle mmkn olur. Bu arapa dil bilgisinin ve sarf, nahv, irab, beyan, garib v.b. ilimlerinin yceliindendir. Tefsir yaplrken arap diline gre zm mmkn olmuyorsa, mfessirin yapaca ey, arap lisan zere kendisine gelen konularda tevakkuf etmektir. Tefsir yollarnda ak menhecler zere gidilir. Hi kimsenin cehaleti sebebi ile zrl olamayaca tefsir udur: O da bilgisini herkesi kuatabilecei, ieriklerini, tazammun ettii anlamlar herkesin idrak edebilecei, konu hakknda hibir aratrma yapmadan ve meakkat ekmeden kolaylkla anlalabilecek tefsirdir. Emir ve nehiy, helal ve haramlara ilikin olarak gelen ayetler gibi. Akide ve tevhid ile ilgili ayetler gibi. mam Zerkei bu konuda demitir ki: Bu ksm tefsirde, hkmlerde ihtilaf edilmemi ve tevil yoluna gidilmemitir. Mesela u ayetten herkes tevhidin manasn anlamtr: Bil ki Allahtan baka ilah yoktur Bu u demektir: Onun uluhiyetinde hibir orta yoktur. Yine u ayeti bilmek ve gerektiince uygulamak herkesin zerine zorunlu olarak bilinmesi gereken bireydir. Namaz kln, zekat verin, Allaha ve Rasulne itaat edin. Ve daha baka bunlar gibi. Bunlar anlamada yardma ihtiya yoktur, bunlar idrak etmekte bir mkil de yoktur. Alimlerin bildii tefsire gelince, Bu da itihad ve istinbat almalar ile mmkn olur. Kuran- Kerimin manalarn kef ve beyan ile mmkn olur. mam Zerkei bu konuda demitir ki: Ayetlerdeki her lafz iki manaya ihtimalli olabilir. Bunu da alimlerden bakasnn zmesi caiz deildir. Ancak ictihad ile olursa bundan mstesna. Alimler zerine gereken ey, deliller ve ak hkmlerle amel etmektir. Konu hakkndaki mcerred kiisel grler onlar iin itimad edilmeye layk deildir. Allah Tebarek ve Tealadan bakasnn bilemeyecei tefsire gelince, bunlarla bir bakasnn oyalanmas caiz deildir. nk bu konular gayba ilikin olan konulardr. Ahiret ve saat ilmini ieren ayetler, gayb, cennet ve atei, melekleri ve cinnleri ieren ayetler gibi. Yine mteabih ayetler de bunlar gibidir. yle ki onlarn anlamlarn idrak etmek iin yol yoktur. Ta ki Allah Azze ve Celleden ve Onun Rasul aleyhissalat vesselamdan ak bir nass olsun, o zaman mstesna. Konularna gre Tefsirin Blmleri: Konularna gre tefsire gelince bu Kurandaki ayetleri toplamakla mmkn olur. ki blme ayrlr. Bunlardan birincisi, Kuran Kerim kelimelerine taalluk edendir, buna Tefsiri Lafzi denilir. kincisi ise, Kuran- Kerimin anlamlarna taalluk edendir. Bu tefsir ayeti kerimelerdeki manalar kef etmekle (inceliklerini bilmekle) olur. Tefsiri Lafzi dediimiz birinci ksm iin garib kelimelerin anlamlarn bilmek gerekir. Szlk mfredatlarnn bilinmesi zorunludur. Ve bunun irab ve sarf ilminin kurallar, kraat ilminin kurallar zerine olmas da zorunludur. Yine mtevatirin, mehurun ve az olann bilinmesi de mutlaka gereklidir. kinci ksm olan Tefsiri Meani ise, beyan ve meani ilimlerinin bilinmesini zorunlu klar, belaat ilminde, fkh ve fkh usul ilminde bilindii zere... Btn bunlar itihad ve istinbat ilimlerinde malum olduu zere yaplr. Tefsir ilmi hem zordur, hem de kolaydr: Tefsir ilmi hem zordur, hem de kolaydr; zordur nk onun zorluu u sebeblerden dolay aktr. Bu ak olan zorluklar unlardr: Tefsir konusu Kuran- kerimin kendisidir. O ise Allah tebarek ve tealann kelamdr. nsanlar Allahn muradna Allahtan onu iitmekle ularlar. Bizzat Allah (cc)a ulama imkanlar yoktur. Ondan vahyi iitmek demek, bizzat vahyi Allahtan iitmek (almak) demek

deildir, bu ancak Nebi ve Rasullere mahsustur. Hikayelerde ve iirlerdekinin tam tersine... Muhakkak ki insan iir ya da hikaye sahibinin muradn yak

Recommended

View more >