banka qendrore shqiptare

Download Banka Qendrore Shqiptare

Post on 14-Jul-2015

124 views

Category:

Business

1 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

Tema:Banka e Shqiperis dhe politikat e saj.

Tema:Banka e Shqiperis dhe politikat e saj.Pranoi: Anila Voci Punoi: Gloria Cara Matilda Kamxhiu Leridiana Jupa Matilda DerstilaPermbajtja:Historiku.Banka qendrore/perkufizimi.Funksionet e bankes qendrore.Instrumentet e politikes monetare.Politika e skontimit.Politika e tregut te hapur.Politika e rezervave te detyrueshme.Politika e rezervave te detyrueshme/struktura.Politika e kontrollit sasior te kredise.Zbatimi I politikes monetare.Politika valutore.Emetimi I parase.Sherbimet per qeverine.Bilanci i bankes qendrore dhe bazat monetare.Referencat bibliografike.

Historiku Pr her t par Shqipria pati nj institucion t banks qendrore n vitin 1913.N vitin 1925, ajo e rifilloi veprimtarin e saj me emrin Banka Kombtare e Shqipris, me qendr administrative n Durrs dhe me Komitetin Administrativ n Rom.N shkurt t vitit 1926, u b edhe qarkullimi i monedhs s par kombtare shqiptare.N vitin 1945, Kryesia e Kshillit Antifashist Nacional-lirimtar miratoi ligjin mbi anulimin e konvencionit t Banks Kombtare t Shqipris dhe t aksioneve t saj, i cili i hapi rrug shtetzimit t Banks.N fund t vitit 1990, ndrrimi i sistemit politik n Shqipri do t pasqyronte ndryshime thelbsore, duke br q ekonomia t hynte n nj faz transformimi nga nj ekonomi shtetrore n nj ekonomi tregu t lir, transformim ky q do ti jepte jet sistemit bankar dynivelsh n Shqipri.

Banka qendrore/perkufizimi.Banka Qendrore mund t prkufizohet si institucion specifik bankar, me funksione dhe prgjegjsi pr rregullimin dhe stabilitetin monetar t vendit, ruajtjen e vlers s jashtme t valuts kombtare dhe sigurimin dhe ruajtjen e likuiditetit t vendit n pagesat ndrkombtare.

Funksionet e bankes qendrore.Si pushtet m i lart monetar i nj vendi, Banka Qendrore kryen kto funksione:Rregullon qarkullimin e paras dhe emetimin e kredis n harmoni me krkesat pr stabilitetin e brendshm monetar dhe likuiditetin n pagesat ndrkombtare;Kujdeset pr likuiditetin e sistemit kreditor dhe lidhur me t rregullon dhe kontrollon punn e bankave brenda vendi, me qllim q t ruaj stabilitetin monetar t vendit;Kujdeset pr bilancin e pagesave t vendit dhe lidhur me t, rregullon punt valutore, me qllim q t sigurohet likuiditeti n pagesat ndrkombtare;Emeton dhe shtyp para (metalike dhe banknota);Kryen shrbime dhe transaksione t llojllojshme financiare n emr dhe pr llogari t qeveris;Ndjek dhe i analizon rrjedhat monetare n tregjet financiare ndrkombtare dhe bashkpunon me institucionet financiare ndr-kombtare kryesore dhe me bankat qendrore t vendeve t tjera, me qllim t kryerjes pa pengesa t transaksioneve financiare n tregjet ndrkombtare;Kryen pun specifike bankare, t cilat i jan prcaktuar me ligj.

Instrumentet e politikes monetare.

Instrumentet e politiks monetare jan:Politika e skontimit,Politika e tregut t hapur,Politika e rezervave t detyrueshme,Politika e kontrollit sasior t kredis, dhePolitika kreditore selektive, prkatsisht kontrolli cilsor i kredis.

Politika e skontimit.Politika e skontimit e Banks Qendrore po bhet rregullator me rndsi n tregjet e paras, t kredis, dhe t kapitalit, dhe po ndikon drejtprdrejt n gjendjen e bilancit t pagesave t vendit dhe n stabilitetin e ecurive ekonomike.Veprimi i politiks s skontimit t Banks Qendrore sht dydimensional:Brenda ekonomis s nj vendi, nprmjet rregullimit t mass s paras dhe kredis, dhe veprimit t tyre n ekonomi dheN fushn e rrjedhave t paras dhe t kapitalit n shkall ndrkombtare.

Politika e tregut te hapur.Politika e tregut t hapur (open market policy, or open market operations) paraqet nj instrument t ndrlikuar dhe efikas t politiks monetare t bankave qendrore n vendet ekonomikisht t zhvilluara, nprmjet s cils Banka Qendrore blen dhe shet letra me vler n tregun e hapur, me qllim t rritjes, prkatsisht t zvoglimit t potencialit kreditor t bankave t tjera.Supozim themelor pr funksionimin e politiks s tregut t hapur sht funksionimi i tregjeve t zhvilluara t obligacioneve, ku Banka Qendrore mund t zbatoj me sukses politikn e blerjes dhe t shitjes s obligacioneve, e prmes ksaj edhe politikn prkatse monetare.

Politika e rezervave te detyrueshme.

Politika e rezervave t detyrueshme, (reserve requirement policy) sht instrument i rregullimit t potencialit kreditor t bankave dhe t likuiditetit t tyre.N pajtim me politikn e tyre monetare, kt instrument sot e prdorin bankat qendrore gati t t gjitha vendeve.

Politika e rezervave te detyrueshme/struktura.

Bankat e nivelit t dyt n shum vende jan t detyruara t mbajn nj pjes t depozitave si rezerv.Banka Qendrore prcakton strukturn e rezervave t detyrueshme duke i vendosur ato sipas kategoris s depozitave:Mbi depozitat e transaksioneve. Pr shembull, n SHBA norma e rezervs s detyrueshme sht 3% pr depozita deri n 40,5 milion dhe 8 deri 14% mbi kt shum.Mbi depozitat me afat t firmave. Pr shembull, 3% pr depozitat me afat maturimi 6 deri n 9 muaj, dhe 0 pr depozitat mbi kt afat maturimi.Mbi depozitat n eurodollar. Mund t vendoset nj norm e rezervs s detyrueshme (pr shembull ajo ishte 3% deri n vitin 1988).Mbi depozitat vetjake me afat. Norma e rezervs s detyrueshme zakonisht sht zero pr kto depozita, por n raste t veanta mund t vendoset mbi kt nivel.

Politika e kontrollit sasior te kredise.Banka Qendrore e zbaton kontrollin sasior t kredis nprmjet ktyre aktiviteteve:Me kufizimin e rritjes s shums s kredive afatshkurtra deri n lartsin e caktuar;Me ruajtjen e likuiditetit parsor t bankave t nivelit t dyt n lartsin e caktuar;Me prcaktimin e kushteve t aftsis kreditore t bankave t nivelit t dyt dheMe prcaktimin e norms minimale t likuiditetit t bankave t nivelit t dyt.

Zbatimi I politikes monetare.Qllimet themelore t politiks monetare jan:Stabiliteti i mimeve,Punznie e lart,Rritja ekonomike,Stabiliteti i norms s interesit,Stabiliteti i tregjeve financiare, dheStabiliteti i tregjeve valutore.Objektivat e politiks monetare ndahen n dy lloje:Objektivat vepruese n t cilat ndryshimi i instrumentit jep nj efekt t provuar mbi kt objektiv si, pr shembull, rezervat bankare dhe norma e interesit (si norma e interesit t huas ndrbankare).Objektiva ndrmjetse n t cilat veprimi i nj instrumenti transmetohet nprmjet objektivave veprues si, pr shembull, oferta e paras (M1, M2), dhe norma e interesit (si norma e interesit mbi obligacionet).

Politika valutore.Nj funksion tjetr kompleks dhe shum i rndsishm i Banks Qendrore sht ruajtja e vlers s jashtme t valuts kombtare dhe sigurimi i likuiditetit n pagesat ndrkombtare.Pr sendrtimin me sukses t ktij funksioni, Banka Qendrore prdor instrumente t caktuara t politikave monetare dhe valutore. Si instrumente m t rndsishme me karakter t till, konsiderohen:Rregullimi i kursit t kmbimit t valuts kombtare n pajtim me politikn e prcaktuar t kursit real;Intervenimi n tregun e brendshm valutor nprmjet shitjes dhe blerjes s mjeteve valutore nga rezervat valutore, me qllim t ruajtjes s likuiditetit n pagesat ndrkombtare dhe t ruajtjes s rezervave valutore n lartsin e prcaktuar;Rregullimi i marrdhnieve kreditore me botn nprmjet kontrollit t hyrjes borxh dhe lejimit t kredive personave t jashtm, n pajtim dhe n frymn e politikave t prcaktuara monetare dhe valutore dhe me gjendjen e bilancit t pagesave t vendit;Rregullimi i qarkullimit t pagesave me botn n pajtim me rregullat ndrkombtare dhe me marrveshjet e lidhura bilaterale dhe multilaterale me vendet e tjera;Kontrolli i rrjedhave t arktimeve dhe pagesave valutore, n pajtim me sistemin valutor dhe me gjendjen aktuale t rezervave valutore.Emetimi I parase.Pozita e privilegjuar e Bankes Qendrore ne sistemin financiar sigurohet me te drejten e emetimit te parase(monedha dhe kartemonedha) per furnizimin e ekonomise me valute kombetare te percaktuar dhe te pranuar pergjithesisht si mjet i rendesishem dhe me nje pergjegjesi te madhe.Kryerja efikase e ketij funksioni varet drejtperdrejte nga shkalla e pavaresise se Bankes Qendrore nga qeveria e vendit,e cila ne shumicen e rasteve kerkon mbulimin e deficiteve buxhetore drejtperdrejte permes shtypjes se parase,e qe ka implikime ne cekuilibrimin e teresishem ekonomik duke shkaktuar inflacion.14Sherbimet per qeverine.

Bankat qendrore ofrojn shrbime bankare pr qeverin duke mbajtur depozitat e saj. Prmes llogaris t thesarit, Banka Qendrore bn pagesa pr institucione publike duke lshuar eqe.Ajo gjithashtu prmbush nevojat pr kreditim afatshkurtr duke i shitur obligacionet e qeveris tek publiku. T ardhurat nga shitja e obligacioneve depozitohen n llogarin e thesarit pran Banks Qendrore e cila pastaj bn pagesa n emr t qeveris dhe n kt mnyr udhheq me detyrimet e trsishme qeveritare.Thesari mund t financoj deficitin e prkohshm duke marr hua nga Banka Qendrore e cila i blen obligacionet drejtprdrejt nga thesari, por gjithnj duke marr parasysh ndikimin e ktij veprimi n masn e paras n qarkullim.Bilanci i bankes qendrore dhe bazat monetare.

Banka Qendrore e prcakton ofertn monetare, duke ndikuar n radh t par mbi bazn monetare.Bilanci i Banks Qendrore ndihmon n prcaktimin e faktorve q ndikojn mbi bazn monetare.

Pergjithesisht, bilanci I nje Banke Qendrore paraqitet si me poshte:Aktivet Pasivet Certifikatat e arit dhe te SDR Paraja ne doreLetra me vlere shteterore Depozitat bankareHuat me skonto Depozitat shteteroreValuta me obligacione te huaja dhe te huaja.

Referencat bibliografike.

Roger LeRoy Miller, David D. VanHoose Modern Money and Banking, Third Edition, McGraw-Hill International Editions, New York, 1993.K. Thomas Liaw Capital Markets, Thomson-Western, 2004.Frederic S. Mishkin, Stanley G. Eak

Recommended

View more >