avrupa bİrlİĞİ gelİŞİmİ, kurumlari ve İŞleyİŞİ · 2015-11-04 · yasama (bakanlar...

Click here to load reader

Post on 07-Mar-2020

1 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • AVRUPA BİRLİĞİ GELİŞİMİ,

    KURUMLARI ve İŞLEYİŞİ İLKER GİRİT

    04.11.2015

    İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ

    SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ

    AVRUPA BİRLİĞİ ANABİLİM DALI

  • İÇERİK

    • Birliğin Kuruluşu

    • Birliğin Gelişimi

    • Antlaşmalar

    • Genişleme

    • Kurumlar

    • Yasama Usulü

  • KURULUŞ

    • 2. Dünya Savaşı

  • KURULUŞ

    • Churchill’in Önerisi ▫ 1946 Zürih Üniversitesi

    ▫ Avrupa Birleşik Devletleri

    ▫ Avrupa Kongresi 1949

    • Marshall Planı

    ▫ Haziran 1947

    ▫ 17 ülkeye yardım

  • KURULUŞ

    • Liberal – “Atlantikçi”

    • Avrupa Birleşik Devletleri

    • Jean Monnet

    • Cumhuriyetçi – de Gaulle

    • Almanya – Fransa Ekseni

    • Konfederasyon tarzı

  • KURULUŞ

    • 9 Mayıs 1950 Schuman Planı

    ▫ Fransa – Almanya demir çelik üretimi denetimi

    ▫ Diğer Avrupa ülkelerinin ortaklığına açık

    ▫ Saar-Ruhr-Lorraine’de ulus-üstü kurum

    ▫ Fransız-Alman ortak meclisi

    ▫ Çelik ve Kömür Havzası > Yüksek Otorite yönetimi

  • Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu

    ▫ 18 Nisan 1951 Paris Anlaşması

    Fransa, Batı Almanya, İtalya, Belçika, Hollanda, Lüksemburg

    Karşılıklı bağımlılık

    Kömür ve Çelik için ortak pazar

  • Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu

    ▫ 18 Nisan 1951 Paris Anlaşması

    Yüksek Otorite,

    Bakanlar Konseyi,

    Ortak Meclis,

    Adalet Divanı.

  • AVRUPA EKONOMİK TOPLULUĞU

    ▫ 27 Mart 1957 Roma Anlaşması

    Avrupa Ekonomik Topluluğu ve EURATOM kurulması

    Ekonomik İşbirliği (Yatırım Bankası)

    Gümrük Birliği (1968’de yürürlükte)

    Serbest Dolaşım

    Ortak Politikalar (Tarım, Ulaştırma, Sosyal Politikalar vb.)

  • AVRUPA TOPLULUĞU

    ▫ 08 Nisan 1965 Brüksel (Birleşme) Anlaşması

    AKÇT, AET, EURATOM birleşmesi

    Tek yürütme mekanizması

    Tek Komisyon

    Tek Konsey

  • 1951 – 1970 KARAR ALMA MEKANİZMASI

    ▫ Konsey: karar alma, komisyonu belirleme, adalet divanı

    üyelerini belirleme, bütçe taslağı hazırlama

    ▫ Komisyon: 9 kişi, Topluluk kurullarını uygulama, bütçeyi

    yürütme

    ▫ Parlamento: Üye ülkelerden gelen parlamenterler, bütçe taslağı

    üzerinde öneri sunabilir

  • 1970 KARAR ALMA MEKANİZMASI

    ▫ “Belirli bütçe hükümlerini düzenleyen anlaşma”

    Treaty amending certain budgetary provisions

    ▫ Parlamento: Zorunlu olmayan harcamalarda son sözü söyleme

    Zorunlu harcamalar; Topluluk anlaşmasından doğan harcamalar,

    tarım gibi.

  • 1973 Genişlemesi

    ▫ Büyük Britanya

    ▫ İrlanda

    ▫ Danimarka

  • 1975 KARAR ALMA MEKANİZMASI

    ▫ “Belirli mali hükümleri düzenleyen anlaşma”

    Treaty amending certain financial provisions

    ▫ Parlamento: Bütçeyi taslağını bütünüyle reddetme hakkı

    ▫ Sayıştay’ın kurulması

  • 1979 AVRUPA PARLAMENTOSU SEÇİMLERİ

    ▫ Halk tarafından doğrudan seçim

    ▫ 7-10 Haziran 1979

    ▫ 410 parlamento üyesi

    ▫ Katılım oranı %62,5

  • 1981 YUNANİSTAN’IN KATILIMI

    ▫ Parlamento seçimi

    ▫ 24 sandalye

  • 1986 PORTEKİZ VE İSPANYA

    ▫ Üye sayısı 12

  • 1986 AVRUPA TEK SENEDİ

    ▫ Tek Pazar

    ▫ Konsey’de nitelikli çoğunluk (QMV)

    ▫ Karar almanın hızlanması

    ▫ Parlamento’nun yetki artırımı

    ▫ İşbirliği usulü

    ▫ İki okuma

  • 1990 ALMAN BİRLEŞMESİ

    ▫ Ekim 1990

    ▫ Federal Almanya Cumhuriyeti

    ▫ Alman Demokratik Cumhuriyeti

  • 1993 MAASTRICHT ANLAŞMASI

    ▫ Avrupa Birliği ismi

    ▫ Vatandaşlık tanımı

    ▫ Parasal birlik (Avro)

    ▫ Maastricht Kriterleri

    ▫ Borçlanma, enflasyon, faiz oranı

    ▫ Ortak dış ve iç politika

    ▫ Ortak karar alma mekanizması

    (Co-decision)

  • 1993 MAASTRICHT ANLAŞMASI

    ▫ Üç Sütun

    Avrupa Topluluğu

    Ortak Dışişleri ve Güvenlik Politikası

    Güvenlik ve Adalette İşbirliği

  • 1. Sütun //Avrupa Topluluğu

    ▫ Gümrük birliği ve Ortak Pazar, Ortak Tarım Politikası,

    Ortak Balıkçılık Politikası, Avrupa Topluluğu Rekabet

    Hukuku, Ekonomik ve Parasal Birlik, AB vatandaşlığı,

    Eğitim ve Kültür, Trans-Avrupa ağları, Tüketici hakları,

    Sağlık hizmetleri, Araştırma, Çevre yasası, Toplumsal

    politika, Sığınma talebi, Schengen Antlaşması, Göç

    yasası

    ▫ Ulus-üstü karar alma

  • 2. Sütun //Ortak Dışişleri ve Güvenlik Politikası

    ▫ Dışişleri

    ▫ İnsan hakları

    ▫ Demokrasi

    ▫ Dış yardım

    ▫ Güvenlik politikası:

    ▫ Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası

    ▫ Avrupa Birliği Savaş Grupları

    ▫ Helsinki Amaçları

    ▫ Barış gücü

  • 3. Sütun //Güvenlik ve Adalette İşbirliği

    ▫ Uyuşturucu ticareti ve silah kaçakçılığı

    ▫ Terörizm

    ▫ İnsan ticareti

    ▫ Örgütlü suç

    ▫ Rüşvet ve dolandırıcılık

    ▫ Eurojust,

    ▫ Europol

    ▫ European Police College

  • 1993 MAASTRICHT ANLAŞMASI

    ▫ Karar almaya etkisi

    ▫ AP ve Konsey ikinci okuma yapma

    ▫ Uzlaşma Komitesi

    ▫ Ortak metin kabul ediliyor

    ▫ Komisyon başkanı,

    ▫ AMB,

    ▫ Ombudsman,

    ▫ Sayıştay, atamalarında danışma.

  • 1993 KOPENHAG KRİTERLERİ

    ▫ Siyasi kriterler

    ▫ Ekonomik kriterler

    ▫ Uyum Kriterleri

    ▫ Doğu Avrupa Ülkelerine yönelik

  • 1995 AVUTURYA, İSVEÇ, FİNLANDİYA

    ▫ Kuzey Avrupa

    ▫ Üye sayısı 15

  • 1997 AMSTERDAM ANLAŞMASI

    ▫ Avrupa Parlamentosu veto hakkı

    ▫ 32 Politika alanında

    ▫ Komisyon Başkanı seçimi

    ▫ 1999 yılı veto hakkını kullandı

    ▫ Bütçe taslağı

    ▫ (1975’ten gelen hak)

  • 1997 -2004 ARASI DÖNEM

    ▫ 2001 Nice Anlaşması (Nitelikli çoğunlukta politika alanlarının genişletilmesi)

    ▫ 2001 Avrupa Anayasası çalışmalarının başlaması

    ▫ 2002 Avro’nun kullanılmaya başlanması

    ▫ 12 ülke

    ▫ Belçika, Fransa, Almanya, İrlanda

    ▫ İtalya, Lüksemburg, Hollanda,

    ▫ Avusturya, Finlandiya, Yunanistan

    ▫ İspanya, Portekiz

    ▫ Creation term (1993-2004)

  • 2004 GENİŞLEMESİ

    ▫ Macaristan,

    ▫ Çek Cumhuriyeti,

    ▫ Polonya,

    ▫ Slovakya,

    ▫ Slovenya,

    ▫ Letonya,

    ▫ Litvanya,

    ▫ Estonya,

    ▫ Malta,

    ▫ Kıbrıs.

  • 2004 AVRUPA ANAYASASI

    ▫ 29 Ekim 2004 ”Treaty establishing a Constitution for Europe”

    ▫ Roma’da 25 üye ülke imzalıyor

    ▫ 18 ülke kabul ediyor

    ▫ Fransa ve Hollanda referandumda

    veto ediyor.

    Lizbon Anlaşması’nın hazırlanması

  • 2007 GENİŞLEMESİ

    ▫ Bulgaristan

    ▫ Romanya

  • 1951 - 2007

  • 2007 LİZBON ANLAŞMASI

    ▫ Bakanlar Konseyi’nde 45 politika alanında nitelikli

    çoğunluk (QMV)

    ▫ Konsey’in %55, Nüfus %65

    ▫ Vergi ve dış politika hariç

    ▫ Olağan yasama usulü

    ▫ Parlamento’nun gücünün artması

    nice-lisbon qmv.pdfnice-lisbon qmv.pdf

  • 2007 LİZBON ANLAŞMASI

    ▫ Kurumlar

    ▫ Konsey

    ▫ Bakanlar Konseyi

    ▫ Komisyon

    ▫ Parlamento

    ▫ Adalet Divanı

    ▫ Sayıştay

    ▫ Merkez Bankası

  • 2007 LİZBON ANLAŞMASI

  • KONSEY

    ▫ Devlet başkanları zirvesi

    ▫ Avrupa Komisyonu Başkanı

    ▫ Dış İlişkiler ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi

    ▫ Konsey Başkanı

    ▫ Yasama değil

    ▫ Genel hedefler, öncelikler

  • BAKANLAR KONSEYİ

    ▫ Yasama (Parlamento ile)

    ▫ Bütçeyi kullanma (Parlamento ile)

    ▫ Uluslararası anlaşmaların sonuçlandırılması

    ▫ Üye devletlerin ilgili bakanları

    ▫ 10 formasyonda toplanma

    ▫ Dış İşleri (Yüksek temsilci başkanlığı)

    ▫ 6 aylık dönemler, başkanlık

  • PARLAMENTO

    ▫ Yasama (Bakanlar Konseyi ile)

    ▫ Bütçeyi kullanma (Konsey ile) ve taslağı reddetme hakkı

    ▫ Avrupa Birliği kurumları üzerinde kontrol

    ▫ Komisyon Başkanı seçimi

    ▫ 2004, 2009 veto örneği

    ▫ Doğrudan seçim, 751 parlamenter

    ▫ Yasama

    ▫ Denetleme

    ▫ Bütçe

  • KOMİSYON

    ▫ Yasa teklifi hazırlama

    ▫ Politikaları yönetme

    ▫ Fonların dağıtılması

    ▫ Bütçe taslağı hazırlama

    ▫ Yasaların tüm üye ülkelerde

    uygulanmasını sağlama (Adalet Divanı ile)

  • KOMİSYON

    ▫ 28 üye ülkeden birer kişi

    ▫ Hükümetin ataması

    ▫ AP’nin onayı

    ▫ Ülkelerini temsil etmiyorlar

    ▫ Her politika alanı için

    Genel Müdürlükler

    DGs.pdf

  • ADALET DİVANI

    ▫ Yasaların tüm ülkelerde

    aynı şekilde uygulanmasının temini

    • Yüksek mahkeme

    ▫ Yargılama kapsamı

    ▫ Üye ülkeler

    ▫ AB kurumları

    ▫ Şirketler

    ▫ Bireyler

  • DİĞER KURUMLAR

    ▫ SAYIŞTAY

    ▫ AVRUPA MERKEZ BANKASI

    ▫ BÖLGELER KOMİTESİ

    ▫ AVRUPA EKONOMİK VE SOSYAL KOMİTESİ

  • YASAMA USULLERİ

    ▫ OLAĞAN YASAMA USULÜ

    ▫ Komisyon > Konsey ve Parlamento

    ▫ ÖZEL YASAMA USULÜ

    ▫ Konsey >/ Parlamento

    ▫ Uluslararası anlaşmalar

    ▫ Temel haklar, rekabet, iç pazar, ayrımcılıkla mücadele

    ▫ Parlamento veto hakkı

  • OLAĞAN YASAMA USULÜ

    ▫ OLAĞAN YASAMA USULÜ

    ▫ Komisyon yasa taslağı hazırlar

    ▫ Konsey ve Parlamento’ya gönderir

    ▫ Konsey ve Parlamento birlikte onaylar

    ▫ İki kurumunda veto hakkı

    ▫ İki kez okuma hakkı

    ▫ Uzlaşma Komitesi

    europarl_ordinarylegislativeprocedure_howitworks_en.pdf

  • 2013 GENİŞLEMESİ

    ▫ Hırvatistan

  • 1951’DEN BUGÜNE YASAMA USULLERİ

  • BUGÜN

    ▫ 28 üye ülke