analiza funkcjonowania wybranych centrów logistycznych w krajach

Download analiza funkcjonowania wybranych centrów logistycznych w krajach

Post on 11-Jan-2017

223 views

Category:

Documents

5 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • 1

    Mgr in. Krzysztof Ochociski Centrum Naukowo-Techniczne Kolejnictwa

    ANALIZA FUNKCJONOWANIA WYBRANYCH CENTRW

    LOGISTYCZNYCH W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ

    SPIS TRECI

    1. Wstp

    2. Analiza funkcjonowania centrw logistycznych w Austrii, Anglii, Francji, Woszech i

    Niemczech

    3. Centra logistyczne w okolicach Berlina

    4. Cechy i tendencje rozwoju centrw logistycznych w Polsce

    5. Proponowane lokalizacje centrw logistycznych

    6. Podsumowanie

    STRESZCZENIE

    Artyku przyblia cele i zadania centrw logistycznych w warunkach gospodarki

    rynkowej, jak rwnie przedstawia istniejc struktur tych obiektw. Charakteryzuje rozwj

    centrw logistycznych w pastwach pooonych najbliej naszego kraju oraz przedstawia

    koncepcj ich tworzenia w Polsce.

    1. WSTP

    W rozwoju gospodarki wiatowej coraz wyraniej zarysowuje si trend globalizacji

    procesw gospodarczych. Tworzone s fundamenty systemw logistycznych obejmujcych

    regiony, pastwa i kontynenty. Wymuszaj one racjonalizacj midzynarodowych

    przewozw towarw i pasaerw oraz powoduj silny wzrost konkurencji midzy rnymi

    rodzajami transportu gwnie midzy transportem kolejowym i samochodowym.

  • 2

    Wykorzystanie logistyki w transporcie [12] polega na stworzeniu takiego systemu,

    w ktrym odbiorca, zgodnie ze zgoszonym zapotrzebowaniem, otrzymaby od dostawcy

    dany towar we waciwej iloci, czasie, miejscu, we waciwym stanie i po waciwych,

    czyli najniszych moliwych kosztach. Dziaania logistyczne (np. transport, skadowanie,

    zarzdzanie zapasami lub zakupy) oddziauj rednio na kilkanacie procent kosztw. W gr

    wchodz wic czsto miliony zotych. Zintegrowane zarzdzanie funkcjami logistycznymi

    umoliwia zaoszczdzenie z tej sumy nawet do 30 %.

    Podstawowym kryterium oceny jakoci transportu staje si kompleksowo

    wiadczonych usug. Pod tym pojciem kryje si nie tylko sam przewz, zaadunek lub

    wyadunek towarw, ale take magazynowanie, skadowanie, obsuga fitosanitarna,

    weterynaryjna, spedycyjna, celna, dokumentacyjna itp. Tak duy zakres dziaa,

    usprawniajcych w efekcie zadania transportowe, musi by powizany systemem

    elektronicznego przetwarzania danych (rys. 1).

    Rys. 1. Graficzny obraz podstawowych elementw kompleksowej usugi logistycznej

  • 3

    Realizacja wymienionych zada, majcych wpyw na jako transportu, wymaga

    stworzenia nowego typu wzw transportowych. W fachowej literaturze krajowej

    i zagranicznej wzy tego typu nazywane s centrami logistycznymi, platformami

    logistycznymi, wioskami logistycznymi lub bazami logistycznymi.

    Kolej na rynku usug logistycznych zajmuje drugie miejsce po transporcie

    samochodowym, jednak znaczenie kolei jako operatora logistycznego ma du szans wzrostu

    w najbliszych latach, w nastpstwie nasilajcego si zatoczenia na drogach koowych (tzw.

    kongesti) oraz w wyniku zaostrzania przez Uni Europejsk zasad polityki ekologicznej

    (wprowadzenie standardw rodowiskowych ISO 14000).

    Kolejn po kongestii [7] istotn barier dla przewozw samochodowych, realizujcych

    procesy logistyczne, s opnienia na przejciach granicznych. I tak, dla Polski straty te

    stanowi 5% cakowitego czasu przejazdu. Oglna strata czasu, spowodowana rnymi

    utrudnieniami, cznie wynosia:

    Wielka.Brytania 7 8%;

    Wochy 7 8%;

    Republika Czeska 17%;

    Polska 22%

    Konieczno tworzenia w Polsce centrw logistycznych wynika bezporednio z zasad

    wsppracy Polski z Uni Europejsk. Przewiduj one zwikszenie dostpnoci do polskiego

    rynku transportowego na warunkach wolnej konkurencji, a take modernizacj infrastruktury

    transportowej, z uwzgldnieniem standardw UE. Ju obecnie wiele centrw logistycznych,

    pooonych w bliskim ssiedztwie zachodniej granicy Polski, obejmuje swoim dziaaniem

    pewne obszary naszego kraju.

    Sfinansowanie budowy centrw logistycznych, zwaszcza o randze midzynarodowej,

    bdzie wymagao podjcia wielokierunkowych dziaa, m.in. zapewnienia rzdowych

    gwarancji kredytowych dla inwestorw, zaangaowania kapitaw pastwowych itp.

    Decydujce znaczenie bdzie mia jednak rachunek ekonomiczny.

    Celem niniejszego artykuu jest prezentacja rozwiza w zakresie powstawania

    i funkcjonowania centrw logistycznych w wybranych krajach Unii Europejskiej oraz ocena

    ich wpywu na rozwizania lokalizacyjne i dziaalno centrw logistycznych w Polsce.

  • 4

    2. ANALIZA FUNKCJONOWANIA CENTRW LOGISTYCZNYCH W AUSTRII,

    ANGLII, FRANCJI, WOSZECH I NIEMCZECH

    W Europie, pomimo prb ujednolicenia nazewnictwa transportu kombinowanego,

    mamy do czynienia z rnym okrelaniem obiektw takich jak centra logistyczne. Najbardziej

    znane s cztery typy:

    francuskie Plates-Forme Logistique, Centres Routiers lub Gares Routieres;

    brytyjskie Freight Village;

    niemieckie Guterverkehrszentrun (GVZ);

    woskie Interporto.

    Rnice wystpuj nie tylko w nazwach, ale i w istocie koncepcji oraz w wielu

    rozwizaniach szczegowych. Niemieckie koncepcje bazuj na zaoeniu racjonalizacji

    przestrzennego i funkcjonalnego ukadu aglomeracji miejskiej. Francuskie i brytyjskie

    rozwizania s inspirowane chci uatwienia w powstajcych centrach transferu innowacji

    technologicznych i umiejtnoci zawodowych w zakresie posugiwania si technik

    informatyczn i telekomunikacyjn. Rozwizania woskie s powizane ze strategi

    liberalizacji usug portowych i wzrostem konkurencji midzy portami w celu promowania

    woskiego eksportu i tranzytu przez woskie porty. Rozwizania szczegowe s zalene od

    formy wasnoci (pastwowe, prywatne, komunalne, nalece do izb handlowo-

    przemysowych lub wadz lokalnych, wasno mieszana) oraz od specjalizacji operatorw

    (transport kombinowany, usugi logistyczne, usugi magazynowo-przeadunkowe, dziaalno

    pomocnicza).

    Obok przedstawionych pokrtce rozbienoci [8] istnieje wiele wsplnych cech

    wyznaczajcych kierunek rozwoju centrw logistycznych w Europie. Centra logistyczne

    speniaj m.in. nastpujce warunki:

    1. Podmiot zarzdzajcy centrum

    Zazwyczaj na czele stoj spki ze sfery publicznej bd prywatnej, inicjujce, a nastpnie

    zarzdzajce nim.

    2. Wielogaziowo

    Lokalizacja centrum w miejscu dostpu do infrastruktury przynajmniej dwch gazi

    transportu.

  • 5

    3. Kooperacja

    Kooperacja rnych przedsibiorstw w celu wiadczenia kompleksowych usug, np.

    przedsibiorstwa brany: transportowej, spedycyjnej i innych, (np. brany

    ubezpieczeniowej).

    4. wiadczenie usug dla wielu uytkownikw

    Oferowanie usug stosownie do popytu i oczekiwa klientw.

    5. System informatyczny centrum

    Zapewnienie sprawnej wymiany informacji, integracji, kooperacji przedsibiorstw

    w centrum logistycznym.

    Wymiana dowiadcze i wsppraca centrw logistycznych z rnych krajw Europy

    odbywaj si w znacznym stopniu dziki organizacji o nazwie Europlatforms. Jest to zwizek

    europejskich centrw logistycznych Freight Vilages. Organizacja utworzona pod koniec

    1991 roku skupia obecnie ponad 60 centrw. Do Europlatforms nale, bezporednio lub

    poprzez krajowe zwizki, centra logistyczne z siedmiu krajw UE: Danii, Francji, Hiszpanii,

    Luksemburga, Niemiec, Portugalii i Woch [10], a take z Polski (29.04.2001 r. na list

    czonkw Europlatforms zostao wpisane Wrocawskie Zintegrowane Centrum Logistyczne

    S.A).

    2.1. Centra logistyczne obsugiwane przez koleje austriackie

    W 1987 roku realia rynku zmusiy Austriackie Koleje Federalne (BB) do radykalnej

    przebudowy oferty obsugi adunkw niepenowagonowych [13].

    Dziaalno t skupiono w 20 centrach logistycznych, uruchamiajc jednoczenie

    system przewozw Bahn Expres Cargo. Zaprzestano przewozu przesyek ekspresowych

    wagonami bagaowymi w pocigach pasaerskich. Pocztkowo reforma ta miaa zahamowa

    spadek popytu, poprawi jako, obniy koszty i zwikszy wpywy. Dopiero z czasem

    okazao si, e jej wanym efektem jest poszerzenie oferty o nowe usugi centrw

    logistycznych, przynoszce znaczne wpywy.

    Do koca 1986 r. BB oferoway w zakresie obsugi adunkw w pojedynczych

    wagonach 2 produkty:

    przewozy drobnicowe,

    przewozy przesyek ekspresowych. Przesyki drobnicowe przewoono wagonami towarowymi w relacjach midzy

    ustalonymi, gwnymi stacjami przeadunkowymi. Pomidzy tymi stacjami (nadania/odbioru)

    adunki drobnicowe byy dowoone pocigami zbiorowymi i zdawczymi. Jak wida,

  • 6

    przesyka drobnicowa musiaa w trakcie przewozu by wielokrotnie przeadowywana.

    Przewz przesyki drobnicowej trwa nawet do jednego tygodnia. Ponadto w systemie tym

    konieczne byo stae zaangaowanie duej liczby pracownikw i wagonw.

    Przesyki ekspresowe byy natomiast przewoone wagonami bagaowymi w pocigach

    pasaerskich, z czego rwnie wynikaa konieczno licznych, niekiedy wielokrotnych,

    przeadunkw. Wizao si to czsto z uszkodzeniami towarw. wiadczenie tych usug byo

    bardzo pracochonne, m.in. z powodu koniecznoci obsadzania pocigw pasaerskich

    konduktorami bagaowymi. Podczas gdy konkurenci coraz szerzej oferowali dostawy z firmy

    do firmy, w przypadku BB aden z opisanych produktw nie dawa takiej moliwoci.

    Dodatkowo potrzebom rynku nie odpowiadaa taryfa, gdy bya tak nieprzejrzysta, e

    praktycznie nikt spoza brany nie mg si w niej zorientowa. W wyniku tego, e akwizycja

    i promocja nie byy praktycznie stosowane, aktywniejsi spedytorzy firm konkurencyjnych

    odbierali BB coraz wiksz cz adunkw z omawianego rynku.