Alija Suljić, Stanovništvo i naselja općine Srebrenica

Download Alija Suljić, Stanovništvo i naselja općine Srebrenica

Post on 12-Dec-2014

192 views

Category:

Documents

64 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Antropogeografija

TRANSCRIPT

<p>Knjigu posveujem svim Bonjacima opine Srebrenice, rtvama agresije i genocida, a posebno majkama kojima su tokom rata ubijana djeca. Knjigu elim posvetiti i svojoj majci ulsi, roenojKadfl, kojoj su u zloinu genocida ubijena tri sina, tlva brata, brati, sestri i jo mnogo bliske rodbine. Edini, I na kraju, knjigu posveujem svojoj sinovima Muhamedu (r. 2000.), Harum,1 rahmet111flahi {2002 - 2003.) i sinu Aliju (r. 2009.).</p> <p>Alija Sulji STANOVNITVO I NASELJA OPINE SREBRENICA - ANTROPOGEOGRAFSKA MONOGRAFIJA Izdavai</p> <p>Geografska drutvo Tuzlanskog kantona J. U. Narodna i univerzitetska biblioteka "Dervi Sui" TuzlaZa izdavae Prof.dr. Salih Kulenovi, redovni profesor Mr. Enisa uni Urednik Alija Sulji Recenzenti Prof. dr. Adib ozi, Univerzitet u Tuzli Dr. se. Hariz Halilovi, Univerzitet u Me/burnu Lektori Dr.sc. Azra Verlaevi, docent. Edina Su/ji, profesor Korektori Alija Sulji</p> <p>Grafika priprema Senad ogi, profesor</p> <p>Za tampariju Sadika Muri Ti ra 400 primjerakaCIP Katalogizacija u publikaciji Nacionalna i univerzitetska biblioteka Bosne i Hercegovine, Sarajevo 911.37(497.6 Srebrenica)SULJI, Alija Stanovnitvo i naselja Opine Srebrenica : antropogeografska monografija. Knj. 1 I Alija Sulji. - Tuzla : Geografska drutvo Tuzlanskog kantona: Narodna i univerzitetska biblioteka "Dervi Sui", 2011. - 397, [37] str. s tablama : ilustr.; 27 cm</p> <p>Bibliografija: str. 385-389; bibliografske i druge biljeke uz tekst. ISBN 978-9958-1958-0-8 COBISS.BH-ID 19144198</p> <p>Nijedan dio ove knjige ne smije se umnoavati, fotokopirati i na bilo koji drugi bez pismenog doputenja autora i izdavaa.</p> <p>nain</p> <p>reprodukovati</p> <p>Al/JA SULJI</p> <p>STANOVNITVO l&gt;NASEUA OPINE SREBRENICA- ANTROPOGEOGRAFSKA MONOGRAFIJA KN.HGA PRVA</p> <p>GEOGRAFSKO DRUTVO TUZLANSKOG KANTONA .. U. NARODNA I UNIVERZITETSKA BIBLIOTEKA "DERVI SUI" TUZLATuzla, 2011. godine</p> <p>STANOVNITVO I NASELJA OPINE SREBRENICA -ANTROPOGEOGRAFSKA MONOGRAFIJA</p> <p>SADRAJPREDGOVOR ......................................... PRVI DI0 ........ .9</p> <p>. ... . .... . .. .. .. 11 1. UVOD .. ........................... .................. 13 1.1. Dosadanja antropogeografska prouavanja14 1.2. Izvori podataka .14 1.3. Kratak osvrt na neke od izvora podataka o stanovnitvu opine Srebrenica za period od 1991. do 2008. godine .16 1.4. Baza podataka Popisa stanovnitva 1991. godine" (Baza popisa stanovnitva 1991. g.). 16</p> <p>S.4. Nacionalna struktura stanovnitva . ;'.. SS S.4.1. Teritorijalni razmjetaj stanovnitva prema nacionalnosti u opini Srebrenica 1991.godine S6 S.S. Religijska struktura stanovnitva ;, ..~. S7 6. KRETANJE BROJA DOMAINSTAVAIJ OPINI SREBRENICA U PERIODU OD 188S. DO 1991. GODINE ......................... :..;;; ....................... S9DRUGI DIO ......... . . .... ~. ; . ; .. .. . . 63 1. BABULJICE ... .. , .. .6S 1.1. Ope geografske karakteristike 6S 1.2. Stanovnitvo ...... ;,. ............................... 6S ivjele na podruju naselja 1.3. Familije Babuljice do 1991. godine, kao i stradanje bonjakih f~milija tokom agresije i genocida, od 1992. d.o 1.99S'. godine . 70 1.4 ..Stanovnltvo naselja Babuljice poslije 199S. godine ..... ............................................. 73</p> <p>2. OPE GEOGRAFSKE KARAKTERISTIKE OPINE SREBRENICA ................................... ............ 19 2.1. Geografski poloaj opine.19 2.2. Fiziko-geografske karakteristike opine 19 3. RAZVOJ NASELJENOSTI NA PODRUJU OPINE SREBRENICA ................................. .................. 23 4. UKUPNO KRETANJE STANOVNITVA . 27 4.1. Ukupno kretanje stanovnitva opine Srebrenica u periodu od 1879. do 1991. godine . 27 4.1.1. Prirodno kretanje stanovnitva opine Srebrenica u periodu od 1961. do 1991. godine .......................... . 29 4.1.1.1. Natalitet 30 4.1.1.2. Mortalitet....3l 4.1.1.3. Infantilni mortalitet..: . 32 4.1.2. Prirodni prirataj .:, .. : 33 4.1.3. Fertilitet . ... ; . ;.. 34 4.1.3.1. Fertilitet ena po starosti .,.;. ....... 3S 4.2. Migracije stanovnitva .. ;;",. 36 4.2.1. Migracije u prolosti . .:::. 36 4.2.2. Stanovnitvo opine Sret:Jrenka prema migracijskom obiljeju .;.. ,.. 37 4.2.2.1. Iseljavanje stanovnitva 40 4.2.2.2. Lica na privremenom radu (boravku) u inostranstvu ;.: .. ~ . .. 41 4.3. Nupcijalitet i divor:cijali~et stanovnitva opine Srebrenica u periodu od 1971. do 1991. godine . 41 S. STRUKTURA STANOVNITVA OPINE SREBRENICA~~,: ...... .............. 43 S.1. Spolno-dobna struktura stanovnitva. 43 S.2. Ekonomska struktura stanovnitva . 48 s . 2.1. Struktura stanovnitva prema a.ktivnosti ....................... ...................... 48 S,2.1.1. Struktura aktivnog stanovnitva prema djelatnosti ................ ...................... SO .S.2.2. Struktura stanovnitva prema sektorima .. ........................... ........ S3 S.3. Obrazovna struktura stanovnitva S3</p> <p>2. $AJRAMOVII . ....................................... 7S 2.l. Ope geografske karakteristike 7S Stanovnitvo ...... ......................... 7S 2.3. Familije koje su ivjele na podruju naselja Bajramovii do 1991. godine, kao i stradanje bonjakih familija tokom agresije i genocida od 1992. do 199S. godine . 79 2.4. Stanovnitvo naselja Bajramovii poslije 199S. godine ......... ....................... 83 3. BEIREVII. ......................................................... 8S 3.1. Ope geografske karakteristike 8S 3.2. Stanovnitvo . 8S 3.3. Familije koje su ivjele na podruju naselja Beirevii do 1991. godine, kao i stradanje bonjakih familija tokom agresije i genocida, od 1992. do 199S. godine . 89 3.4. Stanovnitvo naselja Beirevii poslije 199S. godine ....... ......................................... 94 4. BLAIJEVII ...................... ................... 97 4.1. Ope geografske karakteristike 97 4.2. Stanovnitvo . 97 4.3. Familije koje su ivjele na podruju naselja Blaijevii do 1991. godine, kao i stradanje bonjakih familija tokom agresije i genocida, od 1992. do 199S. godine .101 4.4. Stanovnitvo naselja Blaijevii poslije 199S. godine ......... ............................. ............ 103 S. BOSTAHOVINE . lOS S.1. Ope geografske karakteristike lOS S.2. Stanovnitvo . lOS</p> <p>. ..................</p> <p>Alija Su/ji</p> <p>5.3. Familije koje su ivjele na podruju naselja Bostahovine do 1991. godine, kao i stradanje bonjakih familija tokom agresije i genocida, od 1992. do 1995. godine ......................................... 109 5.4. Stanovnitvo naselja Bostahovine poslije 1995. godine .................................................................. 112 6. BOII .................................................................. 113 6.1. Ope geografske karakteristike .................... 113 6.2. Stanovnitvo ................................................. 113 6.3. Familije koje su ivjele na podruju naselja Boii do 1991. godine ......................................... 117 7. BRAKOVCI ............................................................ 119 7.1. Ope geografske karakteristike .................... 119 7.2. Stanovnitvo ................................................. 119 7.3. Familije koje su ivjele na podruju naselja Brakovci do 1991. godine i njihovo stradanje tokom agresije i genocida, od 1992. do 1995. godine .... 122 7.4. Stanovnitvo naselja Brakovci poslije 1995. godine .................................................................. 124 8. BREZOVICE ........................................................... 125 8.1. Ope geografske karakteristike .................... 125 8.2. Stanovnitvo ................................................. 125 8.3. Familije koje su ivjele na podruju naselja Brezovice do 1991. godine, kao i stradanje bonjakih familija tokom agresije i genocida, od 1992. do 1995. godine ......................................... 128 8.4. Stanovnitvo naselja Brezovice poslije 1995. godine .................................................................. J,..32 9. BREANI ............................................................ l33 9.1. Ope geografske karakteristike '"','133 9.2. Stanovnitvo ....................... ... .:. ..... 133 9.3. Familije koje su ivjele na podruju m'!sef}a Breani do 1991. godine .................. ... ;: ..... ...... 137 9.4. Stanovnitvo naselja Breani poslije 1995. godine ........................................ ; .. ;:'".</p> <p>0-45-9 10-14 15-19 20-24 25-29 30-34 35-39 4()-44 45-49 50-54 55-59 6Q-64 65-69 70-74 75 i vie Nepoznato UKUPNO u%</p> <p>I</p> <p>Izvor: Popisi stanovnitva, Federalni zavod za statistiku FBifl.</p> <p>Prema popisu stanovnitva iz 1961.. godine ensko stanovnitvo opine Srebrenica bilo je brojn}j~. od mukog. Tako je opi koeficijent maskuliniteta u opini bio 999 (u BiH 953). Spolna disproporcija u opinis.rebrenica, kao i u dravi BiH, posljedica je ratnog stradanja stanovnitva BiH i opine Srebrenica. To se vidi prije svega sredovjenog mukog stanovnitva starosti izmeqw .. ~5 i 49 godina, koje je u vrijeme Drugog svjetskog rata imalo vie od 15 godina i time podlijegalo vojnoj radnoj obavezi raznih sukobljenih62</p> <p>8,48 7,51 5,68 4,27 5,67 4,40 3,73 1,76 1,36 1,01 1,73 1,75 1,27 0,99</p> <p>I</p> <p>o~0,02 14.633 49,98</p> <p>8,22 6,99 5,53 3,99 5,07 4,28 3,92 2,43 1,93 1,25 1,94 1,65 1,29 1,04 0,28 0,03 14.650 50,02</p> <p>II I</p> <p>Izvor: Popis stanovnitva 1961., Vitalna, etnika i migraciona obeleja, Rezultati za optine, knj. VI, Beograd, 1967. str. XXV/I-XXVIII.</p> <p>admin.istrafivne promjene na podruju cijele BiH, to S obzirom na je posljedica ptelas~a iz jednog u drugi drutveno-ekonomski sistem (Osmanske Austrougarska carstvo, Kraljevina Jugoslavija, Socijalistika J"gos!a)lija Ina kraju samostalna drava Bosna i Hercegovina -1992. god.ine), ovih promjena zahvatio je i dananje podruje opine Srebrenica, :Svi d!!!mografsko-statistiki podaci, koji su vezani za podruje opine S(el\rl!.nica, dobiveni su zbrajanjem statistikih podataka prema naseljima koja su danas, a bila su i prije, u sastavu kotara, sreza i na kraju To znai da su ovi, ali i drugi podaci dobiveni naseljima, priblino tani, jer nemamo podataka o dijelovima naselja, kao ni o naseljima koja su pripajana susjednim administrativno-politikim teritorijama (kotarima, srezovima, opinama i</p> <p>Ukoliko stanovnitvo opine Srebrenica posmatramo sa aspekta glavnih ili osnovnih tipova dobne strukture stanovnitva, vidjeemo da je u opinskom stanovnitvu 1961. godine prevladavalo mlado stanovnitvo (0-19 godina63</p> <p>dr.).</p> <p>Za neku populaciju kaemo da je zahvaena procesom demografskog starenja ako joj prosjena starost iznosi 30 godina. lako postoji vie faktora koji utiu na proces demografskog starenja odreene populacije (rat, migracije i dr.), ipak najvei utjecaj na ovu pojavu ima nizak fertilitet, tj. slaba bioloka reprodukcija stanovnitva.</p> <p>44</p> <p>STANOVNITVO I NASELJA OPINE SREBRENICA-ANTROPOGEOGRAFSKA MONOGRAFIJA</p> <p>starosti), a njegov udio u ukupnom opinskom stanovnitvu iznosio je 50,7% (u BiH 46,7%). Udio zrelog stanovnitva (20-59 godina) u ukupnom stanovnitvu opine iznosio je 43,9% (u BiH 47,3%), a udio starog (60 i vie godina) iznosio je 5,4% (u BiH 6,0%). Iz navedenih podataka o glavnim tipovima dobne strukture vidljivo je da je opinsko stanovnitvo bilo mlae od republikog. Bolji pokazatelj prosjene starosti nekog stanovnitva jeste aritmetika ili medijalna sredina. Tako je, na primjer, prosjena starost stanovnitva opine Srebrenica 1961. godine iznosila 22, 7 64 godina, a stanovnitva BiH - 26,6 godina.Grafikon 7. Spolno-dobna struktura stanovnitva opine Srebrenica u</p> <p>Grafikon 7. Spolno-dobna struktura stanovnitva</p> <p>opine</p> <p>Srebrenica u</p> <p>1971.</p> <p>Muko</p> <p>ensko</p> <p>1961.</p> <p>Muko75+ 7074 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 12</p> <p>ensko</p> <p>%</p> <p>Iz spolno~dobne piramide stanovnitva opine Srebrenica predstavljene grafikonom broj 8 moemo vidjeti da je dolo do pravilnije raspodjele dobnih struktura unutar opinskog stanovnitva. iroka osnova (baza) spolno-dobne piramide tikazuje na demografski mladu populaciju u kojoj prevlacli:wa djeje stanovnitvo (0-4 godine starosti), to je vano.za budui demografski razvoj, tj. za prirodni prirataj stanovnitva. Prirodni prirataj opinskog stanovnitva u 1971. godini iznosio je 22,3%0, (u BiH 15,4%0).</p> <p>%</p> <p>Popisom stanovnitva 1971. godine evidenUrane su promjene u spolno-dobnoj strukturi stanm/nil;tva opine Srebrenica (tabela 15; grafikon 8). Tada.je. koeficijent maskuliniteta bio vei od 1000, odnosno iznosio je 1009 (u BiH 960). Pored promjena u spolnoj, nastupile su i promjene u dobnoj strukturi stanovnitva ove opine. Udio mladog u ukupnom opinskom stanovnitvu iznosio je 51,9% (u BiH 45,4%), to je vie za1% u odnosu na 1961. godinu. Udio zrelog stanovnitva u opini Srebrenica iznosio je 41,5 % (u BiH 46,5%), a 1.Jc:fio stanovnitva sa 60 i vie godina starosti iznosio.je. ovoj opini 6,3% (u BiH 7,7%). Prosjena starost opi_~skog stanovnitva iznosila je 23,4 godine (u BiH.. 28,6 godina) to predstavlja neznatno poveanje u odnosu na prosjenu starost iz 1961. godine.</p> <p>64</p> <p>Za kaemo da je zahvaena procesom demografskog sfareflja prosjena starost iznosi 30 godina. lako postoji vie faktorakoji utiu na proces demografskog starenja odreene populacije (rat, migracije i dr.), ipak najvei utjecaj na ovu pojavu ima nizak fertilitet, tj;slaba bioloka reprodukcija stanovnitva.</p> <p>45</p> <p>Alija Su/ji</p> <p>Tabela 15.</p> <p>Spolno-dobna struktura stanovnitva opine Srebrenica prema popisu 1971. godine (u%). 1971 mukou%</p> <p>Tabela 16.</p> <p>Spolno-dobna struktura stanovnitva opine Srebrenica prema popisu 1981. godine (u%). 1981 mukou%</p> <p>Godina StarostD-4</p> <p>Godina enskou%</p> <p>svega 4.868 4.513 4.176 3.757 2.719 .628 .837 831 601 792 664 7 244 114 33357 100</p> <p>StarostD-45--9</p> <p>svega 4.076 4.505 4.324 4.166 3.324 2.914 2.260 1.708 2.345 1.880</p> <p>10-14 15-19 20-24</p> <p>Nepoznato UKUPNOu%</p> <p>7,34 6,96 6,3 5,77 4,21 3,14 4,10 3,36 2,70 1,37 1,02 0,72 1,12 1,00 0,58 0,36 0,17 16750 50,22</p> <p>7,25 6,57 6,22 5,5 3,94 2,84 3,78 3,16 2,81 1,79 1,47 1,08 1,26 0,99 0,58 0,37 0,17 16607 49,78</p> <p>5,85 6,56</p> <p>10-14 15-19 20-24 25-29 30-34 35-39 40-44 45-49 50-54 55-59 6D-64 65-69 70-74 75 i vie Nepoznato UKUPNO U%.</p> <p>541 23 100,00</p> <p>2,2 1,00 0,80 0,48 0,63 0,68 0,03 18.525 51,04</p> <p>2,33 1,50 1,14 0,76 0,82 0,81 0,02 17.767 48,96</p> <p>Izvor: Statistiki bilten, br. 86, Stanovnitvo i domainstvo (uporedni podaci 1971 i 1981 za optine}, RZS, Sarajevo, 1982., str. 34-5.</p> <p>Izvor: kao i u tabeli broj 15.</p> <p>spolno-dobnu strukturu zadralo je opinsko stanovnitvo i u 1981. godini (tabela 16; grafikon 9). Udio djeijeg u ukupnom stanovnitvu se smanjio, to je uvjetovano smanjenjem stopa nataliteta u periodu od 1971. do 1981. godine. Spolno-dobna piramida opinskog stanovnitva (grafikon broj 9) poela je poprimati obl.ik konice, to pokazuje da je opinsko stanovnitvozahvatio proces demografskog starenja. I pored toga, opinsko stanovnitvo pripadalo je mladom tipu, to pokazuje i veliki udio mladog u ukupnom opinskom stanovnitvu.</p> <p>Slinu</p> <p>mladog u ukupnom opinskom stanovnitvu iznosio je 47,0% (u BiH 38,0%). To znai da su i opinska i 65 republika populacija pripadale stanovnitvu mladog tipa....</p>