akutna i hronicna radijaciona bolest - copy

of 35/35
Akutna i hronična Akutna i hronična radijaciona radijaciona bolest bolest Doc Doc . dr Snežana Milačić . dr Snežana Milačić

Post on 03-Aug-2015

212 views

Category:

Documents

3 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

Akutna i hronina radijaciona bolestDoc. dr Sneana Milai

AKUTNI RADIJACIONI SINDROMIzvori ekspozicije Patogeneza Klinika slika Dijagnoza Leenje

Izvori ekspozicijeNuklearni akcidenti na reaktorima, akceleratorima i u nuklearnim centralama Radioterapija Proizvodnja i primena nuklearnog oruja Eksplozija atomske bombe Industrijska primena radioemitera Nepravilna distribucija radioaktivnog otpada Nuklearne probe i eksperimenti

PatogenezaOteenje membrana elija Zaustavljanje deoba elija Poveana propustljivost zidova krvnih sudova Poremeaj sprovodljivosti Hemoragijska dijateza Inhibicija enzima Isuficijencija hematopoeze Hipovolemija i acidoza

Definicija ARSAkutni radijacioni sindrom je skup znakova i simptoma u toku 6-tonedeljnog perioda posle ozracenja ljudi dozom vecom od 0,5 Gy u kratkom vremenskom periodu, nekoliko sati do 1-2 dana.

Klinika slikaTABELA 1. KLINICKA SLIKA- stadijumi Prodromalni Latentni Manifestni DOZA

1-3Gy 4-6Gy 7-10Gy

anoreksija,nauzeja,p Pogodjene ovracanje celije u krvi Povracanje,intenzivn Pogodjene o,malaksalost,zamar celije u k.srzi anje Dijarea ,alopecija Aplazija,acido za,

infekcija Hemoragijski sindrom Intoksikacija endogena sepsa

DIJAGNOZAFIZIKA DOZIMETRIJA BIODOZIMETRIJA BIOLOKI POKAZATELJI

POJAVA PRVIH SIMPTOMA U PRODROMALNOJ FAZI DUINA LATENTNOG PERIODA LABORATORIJSKI POKAZATELJI

FIZIKA DOZIMETRIJAPERSONALNI DOZIMETRI, TLD

MERENJE U OKOLINI U AKCIDENTU, MONITORING IVOTNE I RADNE OKOLINE

Pastile u kaseti termoluminiscentnog dozimetra (TLD)

Meri se na mesec dana. Zbir mesecnih doza je godisnja apsorbovana doza (Gy) ili ekvivalentna doza (SV).MDD=20mSv

Merenje gama doze u vazduhu Termoluminiscentnim dozimetrom

(thermo luminescence dosimeter, TLD)

BIODOZIMETRIJARADIOAKTIVNOST URINA ALFA SPEKTROMETRIJA GAMA SPEKTROMETRIJA

ANALIZA HROMOZOMSKIH OTEENJA ABERACIJA LEZIJA MIKRONUKLEUSA

FIG. 1.

Spectar( gamma-spectrometrija) contaminiranog uzorka

FIG. 2.

Spectar ( alfa-spectrometrija) contaminiranog uzorka urina

Biodozimetrija Kalibracione kriveFrekvenca dicentrika 20

10Kalibracione krive za razlicite tipove radioaktivne emisije / LET (Linearnog Energetskog transfera) 0 1 2 3 4 5

DOZA u Gy

LABORATORIJSKI POKAZATELJI Kretanje broja Ly u zavisnosti od dozeD (Gy) 0,5-1,5 1,5-2 2-3,5 3,5-5,5 5,5-7,5 7,5-10 Ly x109/l

2 1 0.5 0 0 0

Vreme (Dani) 7 7 6 23 1 0dmah

APL

ENZIMI U LEUKOCITIMA

MPO

INTERNA RADIOAKTIVNA KONTAMINACIJATf x Tb Tef = --------Tf + Tb Tef=fektivno vreme poluiscezavanja, Tf=fizicko vreme poluraspada, Tb=biolosko vreme poluiscezavanja.

LECENJETerapija infekcije Terapija hemoragijskog sindroma Opsta simptomatska terapija Transplantacija kotane srzi Terapija faktorima rasta (CSF) matinih elija Eliminacija radionuklida interna dekontaminacija Spoljanja dekontaminacija

sprovodi se istovremeno sa leenjem Merenje spoljanje kontaminacije odgovarajuim detektorima Mehanika spoljanja dekontaminacija

Dekontaminacija

DEKONTAMINACIJA

Dekontaminacija- broja za otkrivanje I merenje radioaktivnosti I kontaminacije

Spoljanja dekontaminacija tela -Vodom -Blagim sapunima -Mekom krpom

HRONICNI RADIJACIONI SINDROMSkup simptoma i znakova koji su posledica kumulativnih efekata malih doza na 2 i vie radiosenzitivnih tkiva kroz dui vremenski period najmanje 5 godina

Radijacioni efekti malih dozaDOZA (mSv) EFEKTI

-------------------------------------------------------------1-20 Granicni nivo male doze Low level small doses --------------------------------------------------------------=20 Maksimalno dopustena doza (MDD) --------------------------------------------------------------20 - 150 Povecan rizik od profesionalne bolesti ------------------------------------------------------------=150 Ostecenja radiosenzitivnih organa -------------------------------------------------------------=500 Ostecenja radiorezistentnih organa

Oboljenja izazvana malim dozama jonizujuih zraenja, hronine profesionalne bolestiMaligne bolesti Bolesti hematopoeznog sistema Oteenja oka, katarakta Radiodermatitisi Sterilitet

Radijacioni maligni tumoriLeukemija Multipni mijelom Adenokarcinom titne lezde Adenokarcinom bronha Planocelularni, skvamozni i bazocelularni karcinom koe Fibrosarkom potkonog tkiva Osteosarkom Sve vrste jonizujuih zraenja Sve vrste jonizujuih zraenja Radioaktivni jod 131 i 125 Radon Sve vrste jonizujuih zraenja, lokalno na kou Sve vrste jonizujuih zraenja, lokalno na kou Uran, radijum, tehnecijum

Bolesti hematopoeznog sistemaMijelodisplastini sindromi Maligne hemopatije Imunodeficijencije Leukocitoza Leukocitopenija Agranulocitoza Eozinofilija i bazofilija Anemija Trombocitopenija Trombocitoastenija

OKOAkutna radijaciona katarakta direktno na oko velika doza = radijaciona povreda Radijaciona presenilna katarakta hronina, progredijentna profesionalna bolest pri kumulativnoj dozi preko 150mSv ili manjoj kod radioosetljivih radnika ispod 50 godina starosti

Radijaciona presenilna kataraktaNormalan nalaz Katarakta

PATOGENEZA

NESTOHASTIKI EFEKAT Doza = 150mSv Denaturacija belanevina Subkapsularno zamuenje

STOHASTIKI EFEKAT Genetska predispozicija Mutacije u epitelnim elijama soiva Poremeaj metabolizma epitela Nemogunost da se odri providnost soiva

SOivo

EPITELNE ELIJE

KOAEPIDERM ADNEKSI DERM Lokalizacija promena: na prstima, dorzumu i dlanovima, licu, vratu

RADIODERMATITISAKUTNI (velika doza 3,5-40Gy) HRONINI (dugotrajno dejstvo malih doza) Radiodermatitis I stepena Simplex Radiodermatitis IIstepena Ulceronekroticni Radiodermatitis III stepena - Maligni

Radiodermatitis simplex

Radiodermatitis ulceronecrotica

Karcinom skvamoznih elija

OCENA RADNE SPOSOBNOSTI kontraindikacije za radProfesionalne bolesti Maligne bolesti Krvne bolesti Autoimune bolesti Neregulisani endokrini poremeaji Psihoze