1980 sonrası türk Şiiri

Click here to load reader

Download 1980 Sonrası Türk Şiiri

Post on 01-Jul-2015

623 views

Category:

Documents

4 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • 1. 24.02.2014 1

2. Sezai Karako (1933 - ) Sezai Karako, 1933 ylnda Diyarbakrn Ergani ilesinde dnyaya gelir. airin ocukluu Ergani, Maden ve Dicle ilelerinde geer. Ankara Siyasal Bilgiler Fakltesini kazanarak balad yksek renimini, 1955te fakltenin mali ubesinden mezuniyetle tamamlar. Pek ok resmi grevde bulunur. Grevi icab Anadoluyu ok gezer ve birok il, ileyi inceleme, tanma frsat bulur. eitli grevlerde bulunur. 1973ten bu yana da hibir resmi grev almaz. Kurucusu bulunduu Dirili Yaynlar ve Dirili Dergisi ile stanbulda yaym hayatna devam eder. Kurduu bir partiyle siyaseti dener; fakat baarl olamaz. Gnmzn retken airlerindendir. iir slubu bakmndan, az ok kinci Yeniye yakn saylsa da, iirinde iledii temalar, inand deerler bakmndan iirimizde yeni ve deiik bir sestir. 2 3. ESERLER iir Kitaplar: Krfez, ahdamar, Hzrla Krk Saat, Sesler, Tahann Kitab, Gl Mutusu, Zamana Adanm Szler, Leyla ile Mecnun, Monna Rosa. Aratrma ve Fikir Kitaplar: Yunus Emre, Mevlana, Mehmet Akif, slamn Dirilii, lmden Sonra Kalk, Maara ve Ik. Hikaye Kitaplar: Hikayeler I - Meydan Ortaya ktnda (1978), Hikayeler II - Portreler (1982) 3 4. 1980 SONRASI RMZ Trk iiri 1980 sonrasnda lkeyi iine dt siyas kaostan kurtaran 12 Eyll asker mdahalesinden sonra bu ideolojik ve siyas havann etkisinden kurtularak yeniden kendi yatana dner. 1980 sonrasnda kan iir ve edebiyat dergilerinde kendini gsteren birok yeni air vardr ve bunlarn iir almalar olduka dank bir manzara gstermektedir. 1980li ve 90l yllarn iirinde gemite Yedi Mealeciler ya da Garip iirinde grld gibi dikkate deer bir grup almas, bir ortak iir hareketi olumu deildir. 4 5. 1980 sonras iirini besleyen kaynaklar: 1980 askeri darbesiyle oluan yasak anlayn yaratt sessizlik ortam bu dnem airlerini toplumculuk idealinden uzaklatrr. kinci Yeni sonras toplumcu iirin etkileri devam eder. airler arasnda tema ve anlay bakmndan bir btnlk yoktur. Syleyi ve dil zellikleri bakmndan eitlilik vardr. nceki dnemlere gre snk kalnmtr. iir evirileri bu dnem iirine kaynaklk etmitir. 5 6. Sadece bir grup air, Sovyetler Birliinin dalmasndan sonra aklk politikasnn bir sonucu olarak YENBTNC adn verdikleri yeni bir yaplanmaya doru gitmek istemeleriyle dikkati eker. Seyit Nezir, Veysel olak, Hseyin Haydar, Metin Cengiz, Turul Keskinin imzalad YENBTN: Kendini Biriktiren Bireyin iiri balkl bildiri Broy dergisinde kar. Ancak bu hareket iirimizde esasl bir deimeye yol aamamtr. 6 7. 80li ve 90l yllarn airleri daha eserlerini tamamlam ve zamann ayklayc szgecinden gemi deildirler. Bu bakmdan haklarnda yaplacak deerlendirmeler ister istemez eksik kalmak durumundadr. Bununla birlikte yine de bu yllarn iiri hakknda baz genel deerlendirmeler yaplabilir. 1. 80li ve 90l yllarn iirinde dikkati eken nemli noktalardan birisi airlerin iirimizin btn gemiine, hangi dnya grne sahip olursa olsun iirin byk ustalarna sahip kmalar, iirin esasen bir ara olmayp bir ama olduuna ve esas konusunun birey olduuna inanmalardr. 2. Bu yllarda kan dergilerde grlen nemli bir baka ortak nokta da iiri teorik planda ele alan tartmalarn olduka fazla oluudur. 7 8. 3. 1990l yllarn sonunda medyann, daha dorusu radyo ve televizyonun iir retimiyle yakndan ilgilenmeye balamasdr. Bunun sonucunda son yllarda iir klipleri, iir kasetleri ve CDleri yapma ve bunlar medyada tantma modas domutur. 4. Baz televizyonlarn iir saatlerinde, hatta haber programlarnda yeni kan iir kitaplar tantlmakta ve kitaplar daha ok satmann yollar aranmaktadr. Sansasyonel klarla gazete sayfalarn gnlerce megul eden airler de dikkati eken baka bir olgudur. 8 9. Yine de gnmzde bu ticarileme modasnn dnda kalan gerek iir iileri almalarn srdrmekte ve iirimize yeni yollar amaktadrlar. 1980li ve 90l yllarn iirinde en nde gelen isimler arasnda 1960 Kua airleri diye de nitelenen 1935- 1945 arasnda domu Hilmi Yavuz, zdemir nce, Ataol Behramolu, smet zel ve Sreyya Berfeyi saymamz gerekiyor. 1950li yllarda doan Enis Batur, Ebubekir Erolu, Murathan Mungan ve Haydar Erglen ise daha sonraki kuan parlayan isimleri arasndadr. 9 10. Broy (aylk iir dergisi) Kasm 1985`te yaymlanmaya balayan aylk iir dergisi Broy`un sahibi Meliha Aka`dr. yayn danmanln ise Seyyit Nezir stlendi. dergide dnya airlerinin kiilikleri ve sanatlarnn deerlendirildii zel blmler hazrland. nesrin arman, Ahmet Necdet gibi isimlerin eserlerine yer verildi. daha sonra kapanan Broy dergisi`nin yerine Broy yaynevi bu gnlerde yeni bir dergi kartmaya balad. Yeni olan bu derginin aksine ismi ESK 10 11. Broy Dergisi Aylk iir Dergisi, 1985 ylnda yayna balad ve 1991 ylndaki Krfez Krizi'nin ekonomik etkileri nedeniyle 60. saysyla yayn sona erdirdi. lkemizde uzun yllar yaymlanm olan bir iir dergisidir. Genel yayn ynetmenliini Seyyit Nezir yapmtr. 12 Eyll askeri darbesi sonras toplumsal hayatmzn ekiniklerini amasnda olduka nemli katklar salamtr. 1980 sonras Trk iirine katlan airlerimizin neredeyse tmnn ilk iirleri Broy'da yaymlanmtr. Broy ile birlikte Trk iirseverler dnya iirinin nemli isimlerini tanma ve okuma frsat bulmutur. Broy iir dergisinin zel saylarndan birinde cumhuriyetin ilk yllarnda yaymlanan Resimli Ay Mecmuasnn Nazm Hikmet'e ait olan tm yaz ve iirlerinin tpk basmlar 64 sayfalk ek olarak yaplm ve okurlarna sunulmutur. Derginin iir yaps lkemizdeki Marksist iir anlayyla bireyci iirin kesitii katmanlarnda eserlerini veren airlerimizi Trk iir hayatna katmtr. Broy szc Ruhi Su'nun Kocabey trksnde brooyy! seslenme biimi olarak grlr. Derginin ad bu sesleni biiminden esinlenerek BROY olarak Seyyit Nezir tarafndan konulmutur. 11 12. 12 13. Haydar ERGLEN (1956- ) 1956 ylnda Eskiehir'de dodu. Ankara Aydnlkevler Lisesi'ni ve ODT Sosyoloji Blm'n bitirdi. Anadolu niversitesi letiim Sanatlar Blm'nde asistanlk yapt. Daha sonra stanbul'da reklam yazar olarak almaya balad. iirleri, Adam Sanat, Felsefe Dergisi, Gsteri, No, kz, Sombahar, Somut, Trk Dili, Varlk, Yaasn Edebiyat, Yazko Edebiyat, Yusufuk vb. gibi dergilerde yaymland. 1983'te arkadalar ile birlikte iek Dergisi'ni kard, iir Atna emei geenlerden. iirleri kadar denemeleri ve iir deerlendirmeleri ile ilgi uyandryor. eitli dlleri vardr. 13 14. o bir ay istemiti, trenin iinde biz tren yolcusuyduk, ln iinde ben yalnz kalmtm, senin iinde oysa ka kiinin yerine sevmitim seni! ak getik, gzlerini aabilirsin 14 NEFES 15. o bir dile snmt, sz iinde yolu yoluma kmt, l iinde ben eski kalmtm, senin iinde oysa ka ocuun yerine vmtm seni! d getik, kendine bakabilirsin o bir bende krlmt, hayli iimde ssz ota kurulmutu, canm iinde oysa ka bahe yerine amtm seni! kimi getik, kimseye sorabilirsin Haydar Erglen Okuyan: Bar Cem Kaya15 16. Ahmet Erhan (1958-2013) 1958, Ankara doumlu. ocukluu ve ilk genlii Mersin ve Adanada geti. Trk Dili ve Edebiyat renimi grd, uzun yllar Trke retmenlii yapt. Hayatnn byk blmn Ankarada geiren Ahmet Erhan, daha sonra stanbula yerleti. Adana Demirspor Gen Takmnda futbol oynad. O yllarda geirdii ar sakatlk dneminde iir yazmaya balad. 1976da Militan dergisinde topluca yaynlanan iirleriyle dikkat ekti. 1980 ncesi ve sonrasnda lke genliinin yaad dram, ierden bir ses olarak, o dnemlerde olduka yaygn olan slogancla kamadan kendine zg diliyle yazmas iirini zel kld. Lirizm zenginlikleri ve ironiyle harmanlad imdiki zamann duygu resmi olarak tarif edebileceimiz syleyiini, neredeyse otuz yl srdrd. 16 17. Ahmet Erhan pek ok evrede hl ilk kitaplaryla hatrlanmasna ve bilinmesine ramen, iir servenini yaanan zamanla at ba gtrmekte ve ok gen yataki okuyucular tarafndan da ilgiyle takip edilmektedir. Cahit Klebi, 1982 tarihli bir syleisinde kendisi iin artc bir olgu tabirini kullanmtr. 17 18. Eserleri: Alacakaranlktaki lke, Yaamn Ufuk izgisi, Atei almay Deneyenler in, Deniz, Unutma Adn!, teki iirler, Sevda iirleri / Zeytin Aac, ada Yenilgiler Ansiklopedisi, Kpek Yllar, lm Nedeni: Bilinmiyor, Resimli Ahmetler Tarihi, Bugn De lmedim Anne, Ankara-stanbul Karatreni, Ne Balk Ne De Ku, Kaybolmu Bir Kpek lan, ehirde Bir Ylk At, Buz stnde Yrr Gibi, Sahibinden Satlk 18 19. Ebubekir Erolu (1950 - ) Orta renimini Malatyada tamamlad. stanbul niversitesi Hukuk Fakltesini bitirdi. Yksekrenimini yaparken bir sre alt Kamu kurumlarnda, yllarca mfetti ve mavir olarak grev yapt. lk iiri Yeni Adm dergisinde kt, Dirili dergisinde yaymlad iirlerle adn duyurdu. iir ve yazlar ounlukla Dirili, Edebiyat, Yneliler, Gergedan, Kitaplk dergilerinde yaymland. lk kitab, Kuluk Saatleri 1974 ylnda kt. Yneliler dergisinin kurucularndan biri olarak ynetimini stlendi. Zaman gazetesindeki Ak Sayfalar adl stununda dzenli olarak haftalk denemeler yazd. Ayrca Yeni Devir ve Yeni afak gazetelerinde de her hafta yazlar yaymlad. Kayplarn arks eserleri ile 1985 ylnda iir dalnda, Modern Trk iirinin Doas adl eseriyle de 1994 ylnda deneme dalnda Trkiye Yazarlar Birlii dl kazand. Hakknda Sonbahar ve Yedi klim dergileri zel dosyalar hazrlad. 19 20. Eserleri: iir: Kuluk Saatleri, Kayplarn arks, Yirmidrt iir, ahitsiz Vakitler, Berzah, Snr Ta, Sesli Harfler Deneme-nceleme: Sezai Karakoun iiri, Yenileme Bilinci, Sevap Defteri, Modern Trk iirinin Doas, Sabit ve Deiken, Mulak lekli Harita, Kelimeler nladka, Hayat Mkemmel Deil, Salnmlar, alkant ve Dalga, Gemiin indeki Gemi 20 21. ESERLER iir : Karln Bulamam Sorular (1981) Sokak Prensesi (1990) Srat iirleri (1991) Eskiden Terzi (1995) Krk iir ve Bir (1997) Karton Valiz (1999) Hafza ("Hafz" ad altnda, 1999) lm Bir Skandal (2000) Toplu iirleri: Nar (1.cilt, 2000) Toplu iirleri: Hafz ve Semender (2. cilt, 2002) Keder Gibi dn (2005) zgn Kediler Gazeli (2007) Deneme : Haziran, Tekrar (2000) vey Sokak (2005) 21 22. HSEYN ATLANSOY (1962- ) 1962 Mihalk, Eskiehir doumlu. lk, orta ve lise renimini Eskiehirde tamamlad. stanbul niversitesi Edebiyat Fakltesi Sosyoloji Blm mezunu. Krkkale niversitesinde Yksek Lisans yapt. iirlerini Dirili, Yneliler, Yedi klim, Brde, Kaytlar, pek Dili, Dergh, Kagar ve Hece dergilerinde yaymlad. Felsefe grubu retmenlii yapyor. Kitaplar: ntihar lac (Brde Yaynevi,1991); Balkon kmaznda Efendilik Tarihi (Ye